Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Hazar Denizi'ndeki askeri tatbikatta 14 askerin hayatını kaybetmesinin ardından düğmeye bastı. Savunma Bakanı'nı değiştiren Tokayev, orduda kapsamlı reform talimatı vererek komuta sisteminden personel politikasına, bütçeden asker güvenliğine kadar birçok alanda değişiklik istedi. Tokayev, “Köklü askeri reformun zamanı geldi. Bu ertelenemez bir görev” mesajını verdi.

Kazakistan'da 14 askerin hayatını kaybettiği Hazar Denizi'ndeki askeri tatbikat faciasının ardından orduda geniş kapsamlı değişim süreci başlatılıyor. Cumhurbaşkanı ve Silahlı Kuvvetler Başkomutanı Kasım Cömert Tokayev, Savunma Bakanlığı'nın üst düzey yöneticileriyle bir araya gelerek ordunun yeniden yapılandırılması için talimat verdi. Toplantı, hayatını kaybeden 14 asker için yapılan bir dakikalık saygı duruşuyla başladı.

14 askerin ölümü Kazakistan'ı sarstı Facia 24 Eylül'de Mangistau bölgesinde gerçekleştirilen “Hazar Korganı-2026” tatbikatı sırasında meydana geldi. “Kaisar” adlı tekneden karaya çıkmaya çalışan 17 asker, hava koşullarının kötüleşmesi ve şiddetli rüzgârın etkisiyle denize sürüklendi. Askerlerden üçü kurtarılırken 14'ü hayatını kaybetti. Olayın ardından ihmal ve seyir kurallarının ihlali kapsamında soruşturma başlatıldı.

Tokayev komuta kademesini hedef aldı Facianın barış döneminde meydana gelmesine dikkat çeken Tokayev, komuta kademesine yönelik son derece sert ifadeler kullandı. Tokayev, olayın yalnızca şartların sonucu olarak değerlendirilemeyeceğini belirterek subaylar ve generaller dahil sorumluların profesyonelliğini sorguladı. Tatbikatın kim tarafından planlandığından Genelkurmay'ın rolüne ve Deniz Kuvvetleri Komutanı'nın tatbikatta neden bulunmadığına kadar birçok soruya cevap verilmesini istedi.

Soruşturma kapsamında beş Savunma Bakanlığı görevlisinin gözaltına alındığı bildirildi. Gözaltına alınanlar arasında Deniz Kuvvetleri Kurmay Başkanı ve Birinci Komutan Yardımcısı ile iki birlik komutanı, deniz piyade bölüğü komutanı ve tekne komutanı da bulunuyor.

Savunma Bakanı görevden alındı Tokayev'in ilk dikkat çeken hamlelerinden biri Savunma Bakanlığı'nın zirvesinde gerçekleşti. Savunma Bakanı Dauren Kosanov görevden alınırken, yerine Ocak 2024'ten bu yana Özel Harekât Kuvvetleri Komutanlığı görevini yürüten Tümgeneral Aydos Mirzahmetov getirildi. Tokayev, yeni Savunma Bakanı'nı bakanlığın üst yönetimine tanıtırken önlerindeki görevin kolay olmayacağını vurguladı.

"Köklü reformun zamanı geldi" Tokayev, facianın ordudaki uzun süredir devam eden sorunları bir kez daha ortaya çıkardığını belirterek kapsamlı değişim mesajı verdi. Kazakistan Cumhurbaşkanı, “Köklü askeri reformun zamanı geldi. Bu ertelenemez bir görev” diyerek bir dizi personel değişikliği kararı aldığını açıkladı. Yeni dönemde Kazakistan Silahlı Kuvvetleri'nin çağdaş güvenlik tehditlerine göre yeniden yapılandırılması ve komuta sisteminin uluslararası tecrübeler dikkate alınarak değiştirilmesi planlanıyor.

10 gün süre verdi Tokayev'in talimatına göre Güvenlik Konseyi ile Savunma Bakanlığı 10 gün içerisinde kapsamlı bir askeri reform planı hazırlayacak. Hazırlanacak plan ekim ayının ikinci yarısında gerçekleştirilecek Güvenlik Konseyi toplantısında masaya yatırılacak. Reform sürecinin koordinasyonunu da Güvenlik Konseyi yürütecek. Tokayev ayrıca ordudaki komuta görevlerine yapılacak atamalarda liyakat, mesleki tecrübe ve yetkinliğin esas alınmasını istedi. Savunma bütçesine yakın takip Reformun önemli başlıklarından birini de savunma harcamaları oluşturacak. Tokayev, savunma için ayrılan kaynakların doğrudan ülkenin askeri kapasitesini güçlendirmesi gerektiğini belirterek israf ve yolsuzluğa karşı tedbir alınmasını istedi. Askeri yönetimde dijital teknolojilerin daha yoğun kullanılması da reform başlıkları arasında yer aldı. Bakanlık mercek altına alındı Savunma Bakanlığı'nın faaliyetlerinin baştan aşağı incelenmesi için kapsamlı denetim de başlatıldı. İncelemede askeri hizmetin organizasyonu, ordunun tedarik sistemi ile maddi ve mali destek mekanizmaları araştırılacak. Tatbikatta hayatını kaybeden askerlerin gerekli ekipmanla, deniz tipi can yelekleri dahil, yeterince donatılmadığı da Tokayev'in gündeme getirdiği eksiklikler arasında bulunuyor. Tokayev, yeni dönemde askerlerin hayatı ve güvenliğinin öncelik olması gerektiğini vurgularken reformların hedefini modern, profesyonel ve etkin bir Kazakistan ordusu oluşturmak olarak ortaya koydu.