Cleveland Clinic'e göre E vitamini eksikliğinin belirtileri çoğunlukla sinir sistemini etkiliyor. En dikkat çekici belirtiler arasında kas güçsüzlüğü, görme sorunları ve vücut hareketlerini kontrol etmekte güçlük bulunuyor.
Bunların yanı sıra şu belirtiler de görülebiliyor:
Uyuşma
Yorgunluk
Reflekslerde yavaşlama
Yürüme güçlüğü
Bağışıklık sisteminin zayıflaması
Görme kaybı veya ciddi vakalarda körlük
Beyin içinde kanama
Gözlerde anormal damar gelişimi
Hemolitik anemi
Ancak bu belirtilerin yalnızca E vitamini eksikliğine özgü olmadığı unutulmamalı. Özellikle açıklanamayan ve devam eden yorgunluk veya kas güçsüzlüğü yaşayan kişilerin doktor değerlendirmesi alması gerekiyor.
E vitamini eksikliği neden olur?
Sağlıklı kişilerde E vitamini eksikliği nadir görülüyor. Bunun temel nedeni, E vitamininin birçok besinde bulunması ve vücudun ihtiyaç fazlasını depolayabilmesi.
Eksiklik çoğunlukla vücudun yağları yeterince ememediği durumlarda ortaya çıkıyor. Karaciğer hastalıkları, pankreatit, kistik fibrozis, Crohn hastalığı ve çölyak hastalığı bu sorunlara neden olabilen durumlar arasında yer alıyor.
Bunun yanı sıra bazı nadir genetik hastalıklar da E vitamini eksikliğine yol açabiliyor.
Besinlere erişimin kısıtlı olduğu bölgelerde ise yetersiz E vitamini alımı önemli bir neden olabiliyor. Çok düşük yağ içeren beslenme düzenleri de risk oluşturabiliyor çünkü vücudun E vitaminini emebilmesi için bir miktar yağa ihtiyacı bulunuyor.
Günlük ne kadar E vitamini gerekiyor?
NHS'ye göre yetişkinlerin günlük E vitamini ihtiyacı:
Erkekler: 4 mg
Kadınlar: 3 mg
İhtiyaç duyulan E vitamininin dengeli bir beslenme düzeniyle karşılanabileceği belirtiliyor. Vücudun hemen kullanmadığı E vitamini depolanabildiği için her gün aynı miktarda tüketilmesi gerekmiyor.
Fazla E vitamini de zararlı olabilir
E vitamini yağda çözünen bir vitamin olduğu için yüksek doz takviyelerin kontrolsüz kullanılması risk taşıyabiliyor. Vücut fazla miktarı kolayca atamadığından vitamin seviyeleri aşırı yükselebiliyor.
Uzman Julia Zumpano, yüksek miktarda yağda çözünen vitamin takviyesi tüketiminin toksisiteye yol açabileceği konusunda uyarıyor. Cleveland Clinic de aşırı E vitamini alımının ciddi kanama riskini artırabileceğini ve özellikle takviyelerin doktor önerisi olmadan yüksek dozlarda kullanılmaması gerektiğini belirtiyor.
Bu nedenle sürekli yorgunluk, kas güçsüzlüğü, uyuşma veya görme sorunları gibi belirtiler yaşayan kişilerin kendi kendine vitamin takviyesi başlamak yerine bir sağlık kuruluşuna başvurması önem taşıyor.
E vitamini nedir?
E vitamini, vücutta yağ dokusunda ve karaciğerde depolanan, vücuttaki bir çok organın düzgün çalışması için gerekli olan yağda çözünen önemli bir vitamindir.
E vitamini özellikle buğday, mısır, darı, pirinç gibi tahıllarda çok bulunur. E vitamini bunlarla birlikte ayçiçek yağı, mısırözü yağı, pamukyağı gibi yağlarda, ceviz, badem ve yerfıstığı gibi kuru yemişlerde ve yeşil sebzelerde de bulunur. E vitamini aynı zamanda pişirmeye ve sıcağa dayanıklıdır, böylece pişirilme esnasında tahrip olmazlar. Fakat yağda kızartma ve tahılların öğütülmesi esnasında E vitaminleri de tahrip olur ve çoğu bozulur. Bu yüzden E vitamini içeren ürünleri yağda kızartmadan pişirmek ve özellikle beyazlatılmadan geçmemiş tahıl ürünlerini (kepekli ürünler gibi) tüketmek daha sağlıklıdır.