Nükleer Enerji Danışmanı Dimitri Gorchakov, Rusya'yı hedef alan yaptırımlar nedeniyle Türkiye'nin kritik projesinin sekteye uğradığını söyledi.

Enerji Günlüğü'nde yer alan habere göre, Dünya Nükleer Endüstrisi Durum Raporu’nun (WNISR 2026) tanıtım toplantısı İstanbul’da gerçekleştirildi. Toplantıda Rusya-Ukrayna Savaşı’nın nükleer alanındaki yansımaları ile Türkiye’de devreye alınma hazırlıkları devam eden Akkuyu Nükleer Güç Santrali’ne dair değerlendirmeler de yapıldı. 

WNISR Koordinatörü ve Yayıncısı Mycle Schneider, Nükleer Enerji Danışmanı Dimitri Gorchakov ve Avrupa Patent Vekili Sebastian Stier, Rusya’nın nükleer ihracatı ile yakıt tedarikindeki hâkimiyetinin nasıl bir jeopolitik araca dönüştüğünü, yaptırımların da Akkuyu dahil yurt dışı projeleri nasıl etkilediğini anlattı.

Uluslararası alanda ana reaktör tedarikçisi ve ihracatçısının Rusya olduğunu söyleyen Schneider, santral projelerinin iki ülkeyi 100 yıl boyunca birbirine bağlaması sebebiyle Rusya’nın bu projeleri jeopolitik bir güç aracı olarak kullandığını vurguladı. İnşa halindeki reaktörlerin yüzde 95’inin ya nükleer silah sahibi devletlerde bulunduğuna ya da bu devletlerin kontrolündeki şirketler tarafından yürütüldüğüne dikkat çeken Schneider, dünyanın en büyük nükleer işletmecisi olan Fransa’da tüm reaktör filosunun son 5 yıldaki ortalama devre dışı/kesinti süresinin yüzde 31 olarak ölçüldüğü bilgisini paylaştı. 

“İklim değişikliği ve su yetersizliği nükleer üretimini ciddi şekilde vuruyor” diyen Schneider, Fransız nükleer işletmecisinin 2050 yılı için öngördüğü 5,6 TWh’lik (5,6 milyar kilovatsaat) iklim kaynaklı üretim kaybı seviyesine 17 Ağustos 2026’da ulaşıldığını, Eylül 2026 itibarıyla bu kaybın öngörülenin iki katına çıktığını kaydetti.

Nükleer Enerji Danışmanı Dimitri Gorchakov raporu Rusya-Ukrayna Savaşı perspektifinden ele aldı. Savaşın nükleer güvenlik açısından gerçek bir stres testi olduğunu ve uluslararası güvenlik sistemlerinin savaş anında riskleri önlemekte yetersiz kaldığını belirten Gorchakov, Rusya’nın nükleer sektöründeki son duruma ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:

“Rusya’da hükümet 40 yeni reaktör kurarak yüzde 18 olan iç pazardaki nükleer üretim payını yüzde 25’e çıkarmayı hedefliyor. Ancak savaş harcamaları nedeniyle gereken 200 milyar Euro’luk kaynağın nasıl bulunacağı belirsiz. Yaptırımlar Rosatom’un çekirdek ihracat faaliyetlerini muaf tutsa da finansal ve lojistik baskılar uluslararası projelerini engelliyor. Rosatom Genel Müdürü Lihachev, 2025 değerlendirmesinde Akkuyu ve Macaristan Paks II projelerinin yaptırım tuzağına düştüğünü kamuoyuna açıkladı. Akkuyu’da ABD bankalarında dondurulan 2 milyar dolar, Siemens ekipmanlarının teslim edilmemesi ve Çin alternatifleriyle değişim zorunluluğu, ilk ünitenin açılışını en az 3 yıl geciktirirken firmanın Türkiye’deki ikinci santral projesini alma şansını ciddi şekilde düşürdü.”