Demir parmaklıklar, yüksek duvarlar ve sıkı güvenlik önlemleri hapishanelerin ortak görüntüsünü oluşturuyor olabilir ancak bazı cezaevleri var ki onların kuralları diğerlerinden ayrılmasına sebep oluyor. Norveç'te Mahkumlara güveniliyor, gardiyanlar silah taşımıyor. Bazı cezaevlerinde uygulanan kurallar, alışılmış hapishane düzeninden oldukça farklı. İşte dünyanın en dikkat çeken hapishane kuralları...

Sıkı güvenlik önlemleri, soğuk duvarları ve demir parmaklıklarıyla herkesin zihninde canlanan hapishanelerin iç yüzü dışarıdan çok daha farklı olabiliyor. Dünyanın farklı bölgelerinde bulunan cezaevlerinde bazı kurallar duyanları şaşkına çeviriyor. Bazı uygulamalar ise yıllar boyunca kamuoyunda tartışmalara neden oldu.

1. BASTØY HAPİSHANESİ – NORVEÇ Mahkumlara güveniliyor, gardiyanlar silah taşımıyor Norveç'teki Bastøy Hapishanesi, alışılmış cezaevi anlayışından oldukça farklı bir sistemle öne çıkıyor. Bir ada üzerinde bulunan tesiste ciddi suçlardan hüküm giymiş mahkumlar bulunmasına rağmen gardiyanlar silah taşımıyor. Mahkumlar yemeklerini kendileri hazırlıyor, açık havada vakit geçiriyor ve adada yürüyüş yapabiliyor. Buradaki sistemin temelinde güven ve sorumluluk bulunuyor. Mahkumların tahliye sonrasında topluma yeniden uyum sağlamasına yardımcı olmak amacıyla günlük yaşamın önemli bir bölümü onların sorumluluğuna bırakılıyor.

2. MARİCOPA COUNTY HAPİSHANELERİ – ABD Bir dönem mahkumların pembe iç çamaşırı giymesi zorunluydu Arizona'daki Maricopa County hapishaneleri, bir dönem pembe renkli cezaevi eşyalarıyla gündeme gelmişti. Mahkumların pembe iç çamaşırı giymesi zorunluydu. Battaniye, çorap ve atlet gibi bazı eşyalar da pembe renkteydi. Uygulamanın amaçlarından biri, cezaevi eşyalarının çalınmasını ve dışarı çıkarılmasını zorlaştırmaktı. Kural, Maricopa County Şerifi Joe Arpaio döneminde uygulanmış ve uzun süre tartışma konusu olmuştu.

3. CEBU HAPİSHANESİ – FİLİPİNLER Mahkumlara zorunlu dans dersleri veriliyor Filipinler'deki Cebu Hapishanesi, mahkumların toplu halde dans ettiği görüntülerle dünya çapında tanındı. Cezaevindeki dans programı, mahkumların rehabilitasyon sürecinin bir parçası olarak uygulanıyor. Mahkumlar uzun süre dans çalışmaları yapıyor ve toplu koreografilere katılıyor. Programın fiziksel aktivitenin yanı sıra disiplin ve sosyal etkileşimi desteklemeyi amaçladığı belirtiliyor. 4. ABD'DEKİ BAZI HAPİSHANELER Mahkumların okuyabileceği kitaplar bile sınırlı Bazı ABD hapishanelerinde mahkumların okuyabileceği kitaplar konusunda son derece katı kurallar bulunuyor. Kitapların yalnızca belirli satıcılardan satın alınmasına izin verilen cezaevleri bulunuyor. Bazı yerlerde ise kitabın içeriğinin yanı sıra boyutu, gönderilme şekli veya ambalajı bile sorun oluşturabiliyor. Florida'daki cezaevlerinde geçmişte mahkumların erişemediği kitapların sayısının on binlerce olduğu bildirilmişti. 5. YAROSLAVL HAPİSHANESİ – RUSYA Yeni mahkumların karşılanma şekli tepki çekmişti Rusya'daki Yaroslavl Hapishanesi, yeni mahkumların cezaevine girişinde yaşandığı öne sürülen şiddet olayları nedeniyle gündeme gelmişti. İddialara göre bazı yeni mahkumlar yüksek sesli metal müzik eşliğinde bir koridordan geçirilerek bir odaya götürülüyor ve ardından şiddete maruz bırakılıyordu. Bu uygulamanın resmi bir cezaevi kuralından ziyade kötü muamele ve şiddet iddiaları kapsamında gündeme geldiğini belirtmek gerekiyor. 6. TEKSAS'TAKİ BAZI HAPİSHANELER – ABD Kadın mahkumların kıyafetleri tartışma yaratmıştı Teksas'taki bazı hapishanelerde geçmişte tek kişilik hücreye gönderilen kadın mahkumların yalnızca iç çamaşırı ve beyaz önlük giymesine izin verildiği bildirilmişti. Erkek mahkumların standart cezaevi kıyafetleriyle hücreye gönderilmesine karşın kadın mahkumlara farklı bir uygulama yapılması tepki çekmişti. Bazı haberlerde söz konusu uygulamanın 2023 yılında sona erdiği aktarılmıştı. 7. PENSİLVANYA HAPİSHANELERİ – ABD Tütün ürünleri tamamen yasak Pensilvanya'daki hapishanelerde tütün ürünlerine yönelik kapsamlı bir yasak uygulanıyor. 2019 yılında yürürlüğe giren düzenlemeyle yalnızca mahkumların değil, gardiyanlar ve diğer cezaevi çalışanlarının da hapishane içinde tütün ürünleri kullanmasına izin verilmiyor. Böylece cezaevindeki herkesin uyması gereken kapsamlı bir tütün yasağı bulunuyor.