Nefes darlığı, göğüste sıkışma ve hırıltılı solunum... Günlük hayatı doğrudan etkileyebilen bu belirtiler, astımın habercisi olabilir. Çocuklukta başlayabileceği gibi yetişkinlikte de ortaya çıkabilen astım, hava yollarında iltihaplanmaya ve daralmaya neden oluyor. Peki astımın belirtileri neler, hangi durumlar astımı tetikliyor? Detaylar haberimizde...

Astım, akciğerlere hava taşıyan hava yollarını etkileyen kronik ve iltihaplı bir hastalık. Hava yollarını çevreleyen kasların kasılması ve kanalların daralması nefes almayı zorlaştırabiliyor. Bunun yanında hava yolu duvarları kalınlaşabiliyor ve daha fazla mukus üretilebiliyor. Bu durum da hava akışının kısıtlanmasına yol açabiliyor.

Astımın farklı türleri bulunuyor. En yaygın gruplardan biri alerjik veya eozinofilik özellik taşıyan Tip 2 yüksek astım. Bazı hastalarda ise Tip 2 düşük astım görülebiliyor. Hastalığın türünün ve özelliklerinin belirlenmesi için doktor değerlendirmesi gerekiyor.

Astım herkeste aynı şekilde ortaya çıkmayabiliyor. Ancak en sık görülen belirtiler arasında şunlar yer alıyor: Öksürük: Kuru olabileceği gibi balgamlı da olabilir. Göğüste sıkışma: Özellikle nefes alıp verirken göğüste baskı hissedilebilir. Nefes darlığı: Kişi yeterince nefes alamıyormuş gibi hissedebilir. Hırıltılı solunum: Nefes alırken göğüsten ıslık benzeri ince bir ses gelebilir. Soğuk algınlığından geç kurtulma: Basit bir gribin veya soğuk algınlığının ardından haftalarca süren öksürük dikkat çekebilir. Özellikle her soğuk algınlığının ardından uzun süre devam eden öksürük, değerlendirilmesi gereken belirtilerden biri olabilir.ASTIM NASIL TEŞHİS EDİLİR? Astım tanısında öncelikle kişinin şikayetleri ve tıbbi geçmişi değerlendirilir. Doktor fizik muayene yaptıktan sonra gerekli görürse ek testler isteyebilir. Tanı ve hastalığın özelliklerinin belirlenmesinde kullanılan yöntemler arasında solunum testi (spirometri), alerji testleri, kan testleri ve solunan havadaki nitrik oksit ölçümü bulunuyor. Spirometri sırasında bazı ilaçlar kullanılarak akciğer fonksiyonlarında değişiklik olup olmadığı da değerlendirilebiliyor. Astım şüphesi bulunan kişiler gerektiğinde alerji ve immünoloji veya göğüs hastalıkları uzmanına yönlendirilebiliyor.

ASTIMI NELER TETİKLİYOR? Astım belirtileri bazı kişilerde belirli koşullarla daha da şiddetlenebiliyor. En sık karşılaşılan tetikleyiciler arasında: Ev tozu akarları Kedi ve köpek gibi hayvanların tüy ve deri döküntüleri Hamam böcekleri Küf Ağaç, çimen ve yabani ot polenleri Soğuk algınlığı gibi viral solunum yolu enfeksiyonları Egzersiz Hava değişimleri ve soğuk hava Hava kirliliği Sigara ve elektronik sigara dumanı Yoğun stres Obezite Bazı ilaçlar, özellikle aspirin yer alıyor. Bu tetikleyiciler kişiden kişiye değişebiliyor. Bu nedenle astım tedavisinde kişinin hangi koşullarda şikayetlerinin arttığının belirlenmesi önem taşıyor. ASTIM NASIL TEDAVİ EDİLİR? Astım tedavisi hastalığın türüne ve şiddetine göre değişiyor. Tedavinin ilk aşamalarından biri, kişinin astımını tetikleyen faktörlerin belirlenmesi ve mümkün olduğunca bunlardan uzak durulması. Tedavide çoğunlukla inhaler ilaçlar, yani nefes yoluyla kullanılan ilaçlar tercih ediliyor. Hava yollarındaki iltihabı azaltmak için inhale kortikosteroidler kullanılabilirken, hava yollarındaki kasların daralmasını azaltmaya yardımcı olan bronkodilatör ilaçlardan da yararlanılabiliyor. Bazı durumlarda ağızdan alınan ilaçlar da tedaviye eklenebiliyor. Astımı orta veya ağır seyreden ve mevcut tedavilerle yeterince kontrol altına alınamayan bazı hastalarda ise biyolojik ilaçlar gündeme gelebiliyor. Bu ilaçlar hastalığın altında yatan belirli iltihap mekanizmalarını hedefliyor. ASTIM NEDEN ORTAYA ÇIKIYOR? Astımın tek bir nedeni bulunmuyor. Genetik ve çevresel faktörlerin birlikte rol oynadığı düşünülüyor. Anne veya babasında astım bulunan çocuklarda hastalığın görülme ihtimali artabiliyor. Bununla birlikte astım belirli bir kalıtım modeliyle aktarılmıyor. Bazı solunum yolu enfeksiyonları, özellikle RSV ve rinovirüs gibi virüslerle geçirilen enfeksiyonlar da astım gelişimiyle ilişkilendiriliyor. Alerjik bünyeye sahip olmak, hayvanlara ve çevresel alerjenlere duyarlılık, egzama veya saman nezlesi gibi alerjik hastalıkların bulunması da risk faktörleri arasında gösteriliyor.