Yunanistan’ın önde gelen jeopolitik uzmanlarından birisi olan Prof. İoannis Mazis, Yunanistan'ın Türkiye'ye yaptığı en büyük hatayı açıkladı.

Yunanistan’da jeopolitik uzmanı Prof. İoannis Mazis, Türkiye-Yunanistan ilişkilerinin yalnızca günlük siyasi gelişmeler üzerinden değerlendirilemeyeceğini belirterek, coğrafyanın devletlerin politikalarını belirleyen temel unsur olduğunu söyledi. Mazis, Kıbrıs’ın Türkiye-Yunanistan ilişkilerinden ayrı düşünülemeyeceğini savunurken, Atina’nın yıllardır yaptığı önemli hatalardan birinin de bu konuyu denklemden çıkarmaya çalışmak olduğunu ifade etti.

Yunanistan’da jeopolitik uzmanı Prof. İoannis Mazis, Acheloos TV’ye verdiği geniş kapsamlı röportajda Türkiye-Yunanistan ilişkileri, Kıbrıs, Doğu Akdeniz, kıta sahanlığı ve Münhasır Ekonomik Bölge’nin yanı sıra devlet gücü, ekonomi, savunma, kültür ve sanatın jeopolitik etkileri üzerine değerlendirmelerde bulundu.

Türkiye konusu üzerinde özellikle duran Mazis, ülkelerin dış politika tercihlerinin yalnızca siyasi kararlarla açıklanamayacağını, coğrafyanın devlet davranışlarının temel belirleyicilerinden biri olduğunu söyledi.

“Bir devletin politikası onun coğrafyasında bulunur” ifadesini kullanan Mazis, coğrafi gerçekliğin değişmediğini ve bu nedenle devletlerin uzun vadeli stratejik davranışlarını da şekillendirdiğini belirtti.

Türkiye-Yunanistan ilişkilerindeki sorunların nedenlerine değinen Mazis, uzun yıllardır Türkiye, Kıbrıs, Doğu Akdeniz, kıta sahanlığı ve Münhasır Ekonomik Bölge konularında çalışma yaptığını söyledi. Mazis’e göre iki ülke arasındaki gerilimin arkasındaki temel unsurların anlaşılabilmesi için yalnızca güncel siyasi gelişmelere değil, değişmeyen coğrafi ve jeopolitik gerçeklere bakılması gerekiyor. Bu çerçevede Kıbrıs meselesine özel bir önem veren Mazis, Kıbrıs’ın Türkiye-Yunanistan ilişkilerinin dışında tutulabileceği yönündeki yaklaşımı eleştirdi.

Mazis, bu konudaki görüşünü şu sözlerle dile getirdi: “Kıbrıs’ı Türkiye-Yunanistan ilişkileri denkleminden çıkarırsak ilişkiler düzelecek mi? Ama bunu yaptık ve ilişkilerin düzelip düzelmediğini gördük.” Mazis’in bu değerlendirmesi, Türkiye-Yunanistan ilişkilerinde Kıbrıs meselesinin Atina açısından da stratejik denklemin önemli parçalarından biri olarak görülmeye devam ettiğini ortaya koyması bakımından dikkat çekti.

Mazis, Türkiye ile ilişkiler konusunda yaptığı değerlendirmelerde coğrafyanın yanı sıra Doğu Akdeniz’deki güç dengelerine de dikkat çekti. Kıbrıs, Doğu Akdeniz, kıta sahanlığı ve Münhasır Ekonomik Bölge gibi başlıkların birbirinden bağımsız değerlendirilemeyeceğini savunan Mazis, Türkiye ile Yunanistan arasındaki ilişkilerin kalıcı özelliklerinin siyasi konjonktürün ötesinde aranması gerektiğini belirtti.

Bu yaklaşımın merkezinde ise coğrafya bulunuyor. Mazis’e göre devletler arasındaki ilişkiler değişen hükümetler ve dönemsel siyasi tercihlerin ötesinde, ülkelerin bulunduğu coğrafyanın ortaya çıkardığı zorunluluklardan da etkileniyor.

Jeopolitik yaklaşımını anlatırken ulaşım ve ticaret yollarının önemine de dikkat çeken Mazis, insanların ve malların hareket ettiği kritik güzergâhların kontrolünün devletlere önemli bir güç sağladığını söyledi. Bu noktada Hürmüz Boğazı’nı örnek gösteren Mazis, coğrafi konumun ekonomik güce, ekonomik gücün ise askeri ve siyasi etkiye dönüşebileceğini belirtti. Mazis, jeopolitiği coğrafyadan bağımsız bir teori olarak görmediğini vurgulayarak, jeopolitiği “coğrafyanın kızı” olarak tanımladı.

Mazis, devlet gücünü ise dört temel unsur üzerinden değerlendirdi: Savunma ve güvenlik, ekonomi, siyaset ile kültür ve bilgi. Mazis’e göre savunma ve ekonomi “sert güç” alanını oluştururken, siyaset, kültür ve bilgi “yumuşak güç” unsurları olarak öne çıkıyor. KAYNAK: BİRLİK GAZETESİ