Fransa'da eğitim sistemindeki sorunlara tepki gösteren lise öğrencilerinin başlattığı protestolar ülke geneline yayılarak şiddet ve kaos olaylarına dönüştü. Çığ gibi büyüyerek binden fazla okula sıçrayan eylemlerde 5 binden fazla kişi gözaltına alındı, 24 okul yakılıp tahrip edildi. Yüzlerce kişinin yaralandığı olaylarda çevik kuvvet ve jandarma sahaya inerken, gözler 6 Ekim'deki büyük gösterilere çevrildi.

Fransa'da lise öğrencilerinin eğitim sistemindeki sorunlara karşı başlattığı protestolar üçüncü haftasına girerken, ülkedeki gerilim giderek büyüyor. Paris bölgesinde başlayan eylemler kısa sürede farklı kentlere yayıldı. Öğretmen ve personel eksikliği, kalabalık sınıflar, kötü durumdaki okul binaları ve yoğun ders programları öğrencilerin başlıca tepkileri arasında yer alıyor.

Protestoların en yoğun günlerinden biri olan 1 Ekim'de ülke genelinde 1027 lisede eylem düzenlendi. Bunlardan 222'sinde okul girişleri bloke edildi. Nantes başta olmak üzere bazı kentlerde okul binalarında yangın ve hasar meydana geldi.

Eylemlerin bazı noktalarda şiddet olaylarına dönüşmesiyle bilanço ağırlaştı. Protestoların başlamasından bu yana 5 binden fazla kişi gözaltına alındı. Gözaltına alınanların yaklaşık yüzde 85'inin 18 yaşından küçük olduğu bildirildi. Sadece 1 Ekim'deki olaylarda 1949 kişi gözaltına alınırken, aynı gün 305 polis, jandarma ve itfaiyecinin yaralandığı açıklandı.

Ülkedeki olaylarda şimdiye kadar 24 lisenin yakıldığı ya da tahrip edildiği açıklandı. Yaklaşık 180 öğrenci ile 78 eğitim çalışanının da yaralandığı bildirildi. Bazı öğrencilerin polis müdahalesi sırasında kullanılan silahlarla yaralandığı öne sürülürken, güvenlik güçlerinin müdahalesi ülkede ayrı bir tartışmanın fitilini ateşledi.

Güvenlik endişeleri nedeniyle 5 Ekim Pazartesi günü Fransa'daki yaklaşık 3 bin 700 lisenin 400 ila 500'ünde eğitimin tamamen veya kısmen durdurulmasına karar verildi. Hükümet, söz konusu okullarda eğitim için gerekli güvenlik koşullarının bulunmadığını açıkladı.

Olayların büyümesinin ardından Başbakan Sébastien Lecornu başkanlığında bakanlıklar arası kriz toplantısı gerçekleştirildi. Hükümet, başlangıçta eğitim talepleriyle ortaya çıkan hareketin bazı bölgelerde "şehir şiddetine" dönüştüğünü savundu.

İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, olayların ağırlaşması üzerine CRS çevik kuvvet birlikleri ile mobil jandarmaların görevlendirilmesi talimatını verdi. Böylece ilk günlerde büyük ölçüde yerel polis birimleri tarafından yürütülen müdahalelerde uzman toplumsal olay birlikleri de devreye sokuldu.

Krizin siyasi boyutu da giderek büyüyor. Hükümet, Boyun Eğmeyen Fransa'yı eylemleri körüklemekle suçlarken, parti yönetimi şiddet olaylarını kınadı ancak hükümetin öğrenci hareketinin tamamını yaşanan taşkınlıklarla özdeşleştirmesine tepki gösterdi.

Fransa açısından kritik tarih ise 6 Ekim Salı olacak. Eğitim sendikaları ve öğrenci örgütlerinin yeni bir eylem günü için hazırlık yaptığı belirtilirken, güçlü işçi sendikalarından CGT de çalışanlara gösterilere katılma çağrısında bulundu. Öğretmen sendikaları ile öğrenci velilerini temsil eden FCPE'nin de eylemlere katılması bekleniyor.

Üçüncü haftasına giren protestoların lise öğrencilerinden üniversitelere ve çalışanlara doğru genişleme ihtimali, hükümet üzerindeki baskıyı artırıyor. Bir yandan yüzlerce okulda eğitime ara verilirken diğer yandan güvenlik güçlerinin sahadaki varlığı artırıldı. Fransa'da şimdi gözler, sendikaların da katılım çağrısı yaptığı 6 Ekim'deki yeni eylemlere çevrildi.