Son araştırmalar, gençleri dijital kumara yönelten başlıca etkenlerin cep telefonlarına kolay erişim ve arkadaş çevresinden gelen tavsiyeler olduğunu ortaya koydu. Özellikle arkadaş önerileriyle başlayan yönelimin, dijital platformlara erişimin kolay olmasıyla birlikte bağımlılığa dönüşebildiği belirtildi. Yapılan son araştırmalara göre, gençleri dijital kumar bağımlılığına sürükleyen en önemli etkenlerden biri cep telefonu, diğeri de arkadaş tavsiyesi.

Enstitü Sosyal'in "Türkiye'de Dijital Kumar: Görünüm, Dinamikler ve Mücadele Stratejileri" araştırması, dijital çağda kumara açılan kapının artık cep telefonuna kadar geldiğini ortaya koydu. YEDAM kayıtlarındaki 14 bin 458 kişiye ait ilk değerlendirme formu ve 3 bin 767 sosyal hizmet bilgilendirme formunun analiz edildiği araştırmada, bağımlılık deneyimi yaşayanlar ve yakınlarıyla yapılan görüşmeler de değerlendirildi. Rapora göre dijital kumarın riskini artıran en önemli unsurlardan biri mobil cihazlarla sağlanan sürekli erişilebilirlik. Telefona her an ulaşabilme kolaylığının kişinin kendisini sınırlandırma gücünü zayıflattığı ve bağımlılığın gelişimini hızlandırdığı belirtiliyor. Yüksek erişilebilirliğin ise özellikle dürtü kontrolü daha zayıf ergenlerde bağımlılığın yaygınlaşmasında rol oynadığına dikkat çekiliyor.

ARKADAŞ ÇEVRESİ ETKİLİ Araştırmada kumar davranışının hem başlangıcında hem sürdürülmesinde arkadaş çevresinin rol oynayabildiği belirlendi. Erkeklerin yüzde 40.1'i arkadaşlarının kumar davranışlarını doğrudan etkilediğini, yüzde 16.4'ü ise zaman zaman bu etkiyi yaşadığını söyledi. Araştırmacılar verilerin kumarın belirli ölçüde sosyal bir etkinlik biçiminde deneyimlendiğine işaret ettiğini belirtti.

ÜCRETSİZ OYUNLARA DİKKAT Dijital platformların tasarımı da bağımlılık döngüsünün önemli parçalarından. Raporda bonuslar, ücretsiz oyunlar, cazip bahis teklifleri ve süre sınırlı kampanyaların yeniden oynamayı teşvik ettiği; "sonsuz akış", anlık ödüller ve kesintisiz oyun deneyiminin platformda geçirilen süreyi uzattığı belirtiliyor. Kullanıcı verilerinin analiz edilerek kişiye özel içerikler sunulması da risk faktörleri arasında gösteriliyor.

KAYIP SADECE PARA DEĞİL Araştırmaya göre dijital kumarın sonuçları ekonomik kayıpla sınırlı kalmıyor. Bağımlılık tablosunda depresyon, yüksek anksiyete, dürtüsellik ve öfke kontrolü sorunları öne çıkarken dikkat eksikliği, sosyal izolasyon ve iletişimde kopuşlar da görülüyor. Aile içindeki güven bağlarının zedelenmesi, sosyal çevreden uzaklaşma ve borçların gizlenmesi de bağımlılığın yarattığı sonuçlar arasında sıralanıyor.

ERKEN UYARI ÖNERİSİ Bu tespitlerin ardından raporda çocuk ve gençleri korumaya yönelik bir dizi önlem öneriliyor. Öğretmenlerin riskli dijital davranışları bildirebileceği, öğrenci gizliliğini esas alan okul temelli bir tanı ve bildirim sistemi kurulması bunlardan biri. Rehberlik ve Araştırma Merkezleri bünyesinde dijital bağımlılık konusunda uzmanlaşmış 4-5 kişilik ekipler kurulması öneriliyor.