Sabah yazarı Betül Usta, "Caydırıcılık lazımsa “Bayrağımız yeter” başlıklı yazısında bir Arap ülkesinin Türk askerinin konuşlanması için bir üs tahsis etmek üzere çalışmalara başladığını duyurdu. İşte Usta'nın o yazısı...

İTABIN ortasından bir kulis bilgisiyle giriş yapalım bugün yazımıza… Dostunun kötü gününde yanında olmasıyla nam salan ülkemiz, Mekke Savunma İttifakı Anlaşması ile "müttefik"i Suudi Arabistan'ın kritik 4 doğalgaz ve elektrik tesisinin korunmasına alçak ve orta irtifa hava savunma sistemleriyle katkı sunuyor! Bölgesinde baş gösteren krizlerin çözümünde Türkiye için "bayrağı dalgalansa yeter" denilmesinin sebebi biraz da bundan…

Suudi Arabistan ile Husiler arasında tırmanan gerilimde Ankara'nın Riyad ile çizeceği yol haritası üzerinden sayısız iddia ortaya atıldı. Yemen'deki Husilerin Mekke ve Medine'deki kutsal bölgeler ile petrol boru hattı ve sivil altyapıyı hedef alan saldırılarıyla bu iddialar zirveye ulaştı.

Suudi Arabistan ve Pakistan'a yönelen güvenlikle ilgili her gelişmenin "caydırıcılık" parolasıyla imzalanan Mekke Savunma İttifakı ile ilişkilendirilmesi de normal. Oysa durum görünenden daha farklı… Öncelikle şu önemli ayrımı ortaya koyalım. Mekke Savunma İttifakı henüz üç ülkedeki yasal süreçlerini tamamlayıp, Genel Sekreterlik ve alt komisyonlarıyla tamamen faaliyete geçmedi. Buna karşılık, Türkiye ile Suudi Arabistan arasında ikili anlaşmalar kapsamında yürütülen savunma işbirliği mevcut.

Bugün sahada görülen askeri temaslar doğrudan Mekke Savunma İttifakı'nın hanesine yazılmamalı. Burada bir parantez açarak şu bilgiyi de paylaşalım: Bu dosyanın, 1 Ekim'de yeni yasama yılına başlayan TBMM'nin de ilk ele alacağı konulardan biri olması öngörülüyor. İki ülke; hava savunma sistemleri, elektronik harp ve yeni nesil savunma teknolojileri başta olmak üzere kritik alanlarda teşrik-i mesai yapıyor. Üstelik geliştirilmeye açık alanlar da sözkonusu…

Örneğin hava savunma kapasitesi noktasında sistemlerin performansını artırmak üzere Türk ürünlerinin Suudi radar ağına entegrasyonu gibi teknik konularda aşama kaydedilmesi gerekiyor. Türkiye'nin küresel marka haline geldiği İHA/SİHA teknolojilerinde de iki ülke arasında yoğun temas var. Türk firmaları ihraç ettiği ürünlerde sistemlerin kullanımında herhangi bir aksaklık yaşanmaması için satış sonrasında da eğitim ve bakım dahil irtibatı kesmiyor. SİHA teknolojileri de bunun istisnası değil.

Bu bağlamda verilen eğitim desteğinin artırılması, Suudi Arabistan'ın yeni teknolojileri daha efektif kullanabilmesinin de önünü açacak. **** Peki bu iş nasıl oldu? Mekke Anlaşması'nın fikir olarak ortaya çıkmasıyla imzalanması arasında geçen müzakere süreci yaklaşık üç yıl… Ülkelerin her birinin hassasiyetleri, bakış açıları ve güvenlik öncelikleri saatler süren toplantılarda çalışıldı. Başarılı sonuç üreten ve üretemeyen girişimler en ince detayına kadar masaya yatırıldı.

Ve nihayet 7 Ağustos 2026'da liderler düzeyinde imzalar atıldı. Mekke şehri evrensel barışa vurgu yapmak üzere imza mekanı olarak seçildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ın Mekke'de attığı imzayla anlaşma, diplomasinin en önemli gündem maddelerinden biri haline geldi. Anlaşmanın hedefi şöyle açıklandı: "Ortak caydırıcılık ve savunma yoluyla Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın güvenliklerinin tahkimi." Hemen ardından "Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi" gazetecilik terminolojisine hızlı bir giriş yaptı.

Bu komite, Mekke Anlaşması kapsamındaki faaliyetlere yön vermek üzere Dışişleri ve Savunma Bakanları ile Genelkurmay Başkanlarından oluşuyor. Komitenin ilk toplantısı, Türkiye'nin ev sahipliğinde 31 Ağustos 2026 tarihinde İstanbul'da gerçekleştirildi. Bu toplantıda kurucu nitelikte kararlar alındı ve ittifakın kurumsallaştırılmasına yönelik teknik çalışmalar değerlendirildi. İttifakın Sekretaryasının en kısa sürede Riyad'da teşkil edilmesi kararlaştırıldı.

İlk Genel Sekreter olarak ise Pakistan'dan emekli Korgeneral Nauman Mahmood görevlendirildi. Mahmood, Pakistan ordusunda terörle mücadeledeki başarısıyla öne çıkan, aynı zamanda istihbarat alanında deneyime sahip bir isim. Üç ülkenin Dışişleri Bakanları, Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu Yüksek Düzeyli Haftası marjında 24 Eylül 2026 tarihinde New York'ta bir araya geldi. Ertesi gün de üç ülkenin Genelkurmay Başkanları Riyad'da görüştü. Son olarak 5 Ekim'de Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi yine Riyad'da toplandı.

Bunu kronolojik sıralama neden mi? Uluslararası ilişkiler disiplini, ismi konulmuş ama içi doldurulamamış, somut netice alamamış anlaşmalar çöplüğüyle dolu. Mekke Savunma İttifakı ise stratejik bir anda ortaya çıkması, üç ülkenin siyasi iradesi ve devam eden kurumsallaşma süreciyle bu tablonun dışında kalma, hatta yeni üyelerle genişleme potansiyeli taşıyor. Daha da önemlisi, yeni dünya düzeninin örnek ittifaklarından biri olma ihtimali çok yüksek. Şimdiden 6'dan fazla ülkenin bu anlaşmanın bir parçası olma yönünde irade beyanı var. Niye? Çünkü; güvenlik mimarisinin yeniden şekillendiği bir dönemde ülkeler artık sadece savunma sistemlerine değil, o sistemleri kullanabilecek kapasiteye, birlikte hareket edebilecek ortaklara ve gerektiğinde ortaya koyabilecekleri siyasi iradeye bakıyor.

NATO'nun ikinci büyük ordusu olan Türk Silahlı Kuvvetleri'nin küresel kabul gören "etkin", "caydırıcı" ve "saygın" rolünün elbette ki bu algıya katkısı büyük. Yazının başında da söylediğimiz gibi… Bir kriz anında, geçmişten gelen referanslarla kurulan "Türk bayrağı burada dalgalansa sorun çözülür" cümlesi son zamanlarda daha çok çınlıyor kulaklarda. Caydırıcılığın yalnızca silah sistemlerinin teknik kapasitesiyle ölçülmediği bugünlerde, bir bayrağın nerede dalgalandığı da başlı başına bir mesaj.

Ve Türkiye'nin son dönemde savunma diplomasisi üzerinden verdiği mesaj tam olarak bu: Gerektiğinde oradayız. Kulislerden son bir sıcak gelişmeyi de paylaşarak yazıyı bitirelim o halde… Suudi Arabistan, Türk askerinin konuşlanması için ülkesinde bir üs tahsis etmek üzere çalışmalara başlamış durumda. Türkiye'nin yanıtı ise henüz netleşmedi.

Tabi ki Ankara, kararlarını verirken her zaman yaptığı gibi konuyu büyük ciddiyetle ele alarak, milli menfaatleri ekseninde küresel ve bölgesel dinamikleri hesaplayacak. Çatışmaların tırmanmasına değil, yatışmasına hizmet edecek en doğru adımı atacak.

Verilecek desteğin kapsamının sürü dron teknolojisinden, Suudilerin envanterindeki savaş uçaklarının daha etkin kullanımına ve hatta operasyon planlamaya kadar geniş bir yelpazeye yayılması da sürpriz olmaz.

Yani hassas terazide tartılan başlıklara bir yenisi daha eklendi. Bu talebe olumlu yanıt verilmesi halinde de, "Bayrağınız yeter" cümlesinin yalnızca bir temenni olmadığını, bölgenin güvenlik denkleminde karşılığı bulunan somut bir caydırıcılık unsuru olduğunu bir kez daha görmemiz muhtemel…