Nikaragua’daki Masaya Yanardağı’nda yapılan uzun süreli uydu ölçümleri yerin altında iki ayrı magma rezervuarının hareket halinde olduğunu ortaya koydu. Peki, yaklaşık 2 milyon kişinin yakınında yaşadığı ve her ay binlerce turistin ziyaret ettiği yanardağ patlayacak mı?

İçindeki lav gölü nedeniyle “Cehennemin Ağzı” olarak anılan Masaya Yanardağı, yerin altında yaşanan hareketlilikle gündemde. Altı yıl boyunca uydu görüntülerini inceleyen araştırmacılar, yanardağın farklı derinliklerinde bulunan iki magma deposunun birbirinden bağımsız biçimde hareket ettiğini belirledi.

Masaya’daki değişimler 2018 ile 2024 yılları arasında yaklaşık 12 günde bir alınan radar görüntüleriyle takip edildi. Yanardağın yüzeyindeki küçük hareketler ölçülerek yerin altında magmanın hangi bölgelerde biriktiği ya da çekildiği anlaşılmaya çalışıldı. Sonuçlar, Masaya’nın iç yapısının daha önce düşünüldüğünden daha karmaşık olabileceğini gösterdi.

Santiago Krateri’nin kuzeyinde bulunan ana magma rezervuarının üzerindeki zemin, 2018’den 2022’nin ortalarına kadar yaklaşık 3 santimetre aşağı doğru hareket etti. Bu durum, söz konusu dönemde magmanın rezervuardan uzaklaşmış olabileceği şeklinde yorumlandı. Ancak 2022’nin ortalarından 2024’e kadar hareket tersine döndü. Zeminin yeniden yükselmeye başlaması, magma deposunun tekrar doluyor olabileceği ihtimalini gündeme getirdi.

Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri ise Santiago Krateri’nin hemen altında ortaya çıktı. Krater çevresindeki zeminin bütün inceleme dönemi boyunca çökmeye devam ettiği belirlendi. Bu hareketin, yüzeyin yaklaşık 200 metre altında bulunan daha sığ ikinci bir magma rezervuarıyla bağlantılı olabileceği düşünülüyor. Ana rezervuar yeniden dolarken diğer bölgenin küçülmeye devam etmesi, yanardağın altında birbirinden farklı çalışan iki magma sistemi bulunduğuna işaret ediyor.

Masaya Yanardağı’nın çevresinde yaklaşık 2 milyon kişi yaşıyor. Nikaragua’nın başkenti Managua ise yanardağa yalnızca yaklaşık 20 kilometre uzaklıkta bulunuyor. Bölge aynı zamanda turistik açıdan da yoğun ilgi görüyor. Her ay binlerce kişi aktif lav gölünü görmek için yanardağı ziyaret ediyor. Bu nedenle yeraltındaki magma hareketlerinin yakından izlenmesi, olası risklerin önceden belirlenmesi açısından büyük önem taşıyor.

Masaya’nın son büyük lav akışı 1772 yılında gerçekleşti. Yanardağ sonraki dönemlerde de tamamen sakinleşmedi. Son 50 yılda çeşitli patlamalar yaşanırken, sürekli yayılan volkanik gazlar da bölgedeki önemli risklerden biri olmaya devam etti. Özellikle yüksek miktardaki kükürt dioksit, çevrede asit yağmurlarına yol açabiliyor ve insan sağlığı açısından sorun oluşturabiliyor.

İki magma rezervuarındaki hareketlilik dikkat çekici olsa da mevcut veriler yakın zamanda büyük bir patlama yaşanacağı anlamına gelmiyor. Araştırmacılar, uzun süreli uydu takibinin sürdürülmesinin magma hareketlerinin nasıl değiştiğini anlamak ve olası tehlikeleri daha erken fark etmek açısından kritik olduğunu belirtiyor.