Bilim insanları, yaklaşık 315 bin yıl önce yaşayan bir insanın yüzünü yeniden oluşturdu. Fas'ta tarihi bir keşfe imza atıldı. Fas'ta bulunan kafatası üzerinden hazırlanan dijital yüz, günümüz insanına oldukça benziyor...

Fas'ın Jebel Irhoud bölgesinde bulunan kafatası, 1960'lı yıllarda ortaya çıkarıldı. İlk incelemelerde kalıntıların Neandertal'e ait olduğu düşünüldü. Yıllar içinde yapılan araştırmalar ise fosilin çok daha eski olduğunu gösterdi. 2017 yılında yayımlanan çalışmaların ardından kalıntıların Homo sapiens, yani modern insan türüne ait olduğu belirlendi. Yaklaşık 315 bin yıllık kalıntılar, bugüne kadar bulunan en eski Homo sapiens fosilleri arasında bulunuyor.

Brezilyalı 3D modelleme uzmanı Cicero Moraes ve farklı ülkelerden araştırmacılar, kafatasının dijital modelinden yola çıkarak yüzü yeniden oluşturdu. Çalışmada günümüzde yaşayan insanların bilgisayarlı tomografi görüntülerinden de yararlanıldı. Kafatasının kemik yapısı modern insan verileriyle karşılaştırıldı ve yüzün yumuşak dokuları buna göre modellendi. Ancak araştırmacılar, ortaya çıkan görüntünün birebir bir portre olmadığının altını çiziyor. Bunun nedeni ise yüzün cilt ve kas dokularının 315 bin yıl boyunca korunmamış olması.

Araştırmada kafatasının iç kısmı da incelendi. Beynin bulunduğu bölümün hacmi yaklaşık 1.364 mililitre olarak hesaplandı. Bu değer, daha önce fosilin kendisi üzerinde yapılan ölçümlerle de büyük ölçüde uyuşuyor. Araştırmacılar, beynin hacminin yaklaşık 1.230 santimetreküp olduğunu hesapladı.

Bu ölçünün günümüzdeki yetişkin erkeklerin ortalama beyin hacmine oldukça yakın olduğu belirtildi. Ancak beynin büyüklüğü günümüz insanıyla benzer olsa da şeklinin aynı olmadığı düşünülüyor. İnsan beyninin zaman içinde daha yuvarlak bir şekle dönüştüğü belirtiliyor. GÖZ ÇEVRESİ ÇOK DAHA GENİŞ Yüzün en dikkat çeken özelliklerinden biri göz çevresindeki genişlik oldu. Kafatasının göz çukurlarının dış kenarları arasındaki mesafe yaklaşık 11,8 santimetre olarak ölçüldü. Günümüz insanlarında ise bu ölçünün ortalama 9,66 santimetre olduğu belirtildi. Buna göre 315 bin yıllık kafatasının göz çevresindeki genişlik, günümüz insanına göre yüzde 20'den fazla daha fazlaydı. Belirgin kaş çıkıntıları ve öne doğru uzanan yüz yapısı da fosilin dikkat çeken özellikleri arasında yer aldı. Araştırmacılar yüzün iki farklı görüntüsünü hazırladı. İlkinde kemik yapısının daha net görülmesi için yüz gri ve tüysüz şekilde gösterildi. İkinci görüntüde ise cilt, saç ve sakal eklendi. Ancak bu özelliklerin kesin olmadığı belirtildi. Fosilden saç veya cilt gibi yumuşak dokulara ilişkin bilgi elde edilemediği için bu ayrıntılar bilimsel veriler ve sanatsal tahminler kullanılarak oluşturuldu.