Yıllarca biriktirdiği parayla satın aldığı otomobilin kilometresinin 251 binden 65 bine düşürüldüğünü öğrenen vatandaş, soluğu savcılıkta aldı. Savcılığın, kilometre kayıtlarının alıcı tarafından da sorgulanabileceği gerekçesiyle verdiği takipsizlik kararı ise Yargıtay’a taşındı. Dosyayı inceleyen Yargıtay 11. Ceza Dairesi, kilometre düşürme işleminin nasıl gerçekleştirildiğinin ve basit bir kontrolle tespit edilip edilemeyeceğinin teknik incelemeyle ortaya konulması gerektiğine hükmederek kararı kanun yararına bozdu.

Sıfır kilometre otomobil almaya gücü yetmeyen vatandaşlar, araç sahibi olabilmek için ikinci el piyasasına yöneliyor. Ancak ödeme yönteminden ekspertiz incelemesine kadar birçok tedbir alınmasına rağmen bazı satıcıların gerçekleştirdiği öne sürülen usulsüzlükler, yıllarca otomobil alma hayali kuran vatandaşları mağdur edebiliyor. Bu mağduriyetlerden birini yaşadığını belirten B.D., eşiyle birlikte yıllarca çalışarak biriktirdikleri parayla 65 bin kilometrede olduğu belirtilen bir otomobili satın almak için satıcı şirketle anlaştı. Noter satışının ardından bir süre geçince aracın gerçek kilometresinin 251 bin olduğunu tespit eden B.D., satıcı şirketin yöneticisiyle görüşerek soruna çözüm bulmaya çalıştı. Ancak görüşmelerinden sonuç alamayan B.D., dolandırıldığını öne sürerek Cumhuriyet Savcılığına başvurdu.

SAVCILIKTAN "KİLOMETRE KAYITLARINI SORGULAYABİLİRDİ" KARARI B.D.'nin şikâyeti üzerine yapılan incelemenin ardından Cumhuriyet savcılığı, alıcının aracın kilometre kayıtlarını kendisinin sorgulayabileceği gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verdi. Karara karşı Sulh Ceza Hâkimliğine yapılan itiraz da reddedilince hüküm kesinleşti. Ancak Adalet Bakanlığı, kararda hukuka aykırılık bulunduğunu değerlendirerek kararın kamu yararına bozulması için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına başvurdu. Başsavcılık, dosyayı Yargıtay 11. Ceza Dairesine gönderdi.

"ALICI KONTROL EDEBİLİRDİ" GEREKÇESİ YETERLİ DEĞİL Dosyayı inceleyen Yargıtay 11. Ceza Dairesi, araç kilometresinin düşürüldüğü iddiasına ilişkin soruşturmada, satıcı konumundaki kişiler hakkındaki dolandırıcılık iddialarının yalnızca alıcının sorumluluğuna işaret edilerek soruşturma dışında bırakılamayacağına hükmetti. Daire, kararın eksik araştırmaya dayandığına dikkat çekerek kilometre düşürme işleminin basit bir kontrolle anlaşılıp anlaşılamayacağının belirlenmesi gerektiğini vurguladı. Yargıtay, aracın muayene kayıtlarının incelenmesi, satış sırasında ekspertiz incelemesini yapan kişinin beyanının alınması, otomobilin suç tarihindeki piyasa değerinin belirlenmesi ve kilometrenin nasıl düşürüldüğünün teknik bilirkişi raporuyla ortaya konulması gerektiğini belirtti. Yüksek Mahkeme, bu araştırmalar yapılmadan dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşmadığı sonucuna varılmasını hatalı buldu. Kararda, doğrudan dolandırıcılık suçunun oluştuğu yönünde bir hüküm kurulmazken, suçun unsurlarının bulunup bulunmadığının gerekli incelemeler tamamlandıktan sonra değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.

MUAYENE KAYITLARI VE EKSPERTİZ RAPORU İNCELENMELİYDİ Yargıtay 11. Ceza Dairesi kararında, soruşturma kapsamında yapılması gereken işlemleri ayrıntılı şekilde sıraladı. Kararda şu ifadeler yer aldı: "Aracın muayenesine ilişkin belgelerin muayene istasyonundan temin edilmesi, şikâyetçinin aracın satış günü incelemesini yapan eksperin beyanlarına başvurulması, aracın suç tarihindeki piyasa değerinin belirlenmesi, araçtaki kilometre düşürülmesinin ne şekilde ve nasıl gerçekleştiğinin, basit bir kontrol ile anlaşılıp anlaşılmayacağının belirlenmesine yönelik teknik bilirkişiden rapor alınması gerekirdi." Daire, yapılacak incelemelerin ardından somut olayda dolandırıcılık suçunun unsurlarının bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

"UYUŞMAZLIK AYIPLI MAL TESLİMİNDEN KAYNAKLANIYOR" GEREKÇESİ HATALI BULUNDU Yargıtay, kovuşturmaya yer olmadığı kararında yer alan gerekçeleri de değerlendirdi. İlk kararda, müştekinin denetim olanağının ortadan kaldırılmadığı, şüpheliye atfedilen eylemin basit yalan düzeyinde kaldığı, bunun hile olarak kabul edilemeyeceği ve dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşmadığı ifade edilmişti. Ayrıca taraflar arasındaki uyuşmazlığın ayıplı mal tesliminden kaynaklandığı belirtilmişti. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, bu gerekçelerin eksik soruşturma sonucunda oluşturulduğuna işaret ederek şöyle dedi: "'Müştekinin olayda denetim olanağının ortadan kaldırıldığından söz edilemeyeceği, şüpheliye atfedilen eylemin basit yalan düzeyinde kaldığı, hile olarak kabul edilmesinin mümkün görülmediği, olayda dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın ayıplı mal tesliminden kaynaklı olduğu' şeklindeki gerekçe hatalı olmuştur." KARAR KANUN YARARINA BOZULDU Yargıtay, eksik soruşturma sonucunda verilen kovuşturmaya yer olmadığı kararına karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerekirken itirazın reddedilmesini kanuna aykırı buldu. Kararda, "Eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun'a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür" ifadelerine yer verildi. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma talebini kabul ederek 7. Sulh Ceza Hâkimliğinin kararını oy birliğiyle kanun yararına bozdu.