Dünyada kadınların kasten öldürülmesine ilişkin veriler ülkeler arasında çarpıcı farklılıklar ortaya koyuyor. Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC) verileri esas alınarak 100 bin kadın başına düşen kasten öldürme oranları karşılaştırıldığında listenin zirvesinde Guyana yer aldı. Peki kadın cinayetlerinde ilk 10'da hangi ülkeler bulunuyor, Türkiye'nin durumu ne?

Kadınlara yönelik ölümcül şiddet dünyanın önemli sorunlarından biri olmaya devam ediyor. Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi'nin ülkelerden topladığı veriler, kadınların kasten öldürülme oranlarında ülkeler arasında oldukça büyük farklar bulunduğunu ortaya koyuyor. Ülkelerin nüfus büyüklüklerinin sonuçları yanıltmaması için karşılaştırmada toplam cinayet sayısı yerine 100 bin kadın başına düşen kadın kasten öldürme oranı esas alınıyor.

ZİRVEDE GUYANA VAR 2023 yılı için verisi bulunan ülkeler karşılaştırıldığında listenin ilk sırasında Güney Amerika ülkesi Guyana bulunuyor. Guyana'da 100 bin kadın başına kasten öldürülen kadın sayısı 11,56 olarak kayıtlara geçti. Guyana'yı Karayip ülkesi Saint Lucia takip ediyor. Ülkedeki oran 100 bin kadında 9,92. Üçüncü sıradaki Dominika'da ise oran 9,03.

KADINLARIN KASTEN ÖLDÜRÜLME ORANININ EN YÜKSEK OLDUĞU 10 ÜLKE 2023 yılına ait karşılaştırılabilir veriler dikkate alındığında sıralama şöyle: 1- Guyana: 11,56 2- Saint Lucia: 9,92 3- Dominika: 9,03 4- Haiti: 8,73 5- Jamaika: 8,22 6- Saint Kitts ve Nevis: 8,21 7- Saint Vincent ve Grenadinler: 8,06 8- Honduras: 7,66 9- Guatemala: 6,76 10- Ekvador: 6,66 Listenin dikkat çeken taraflarından biri, ilk 10 içerisinde Latin Amerika ve Karayipler'deki ülkelerin ağırlığı oldu.

TÜRKİYE'DE ORAN 1,68 Peki Türkiye'de durum ne? UNODC kaynaklı verilere göre Türkiye'de 2023 yılında kadınların kasten öldürülme oranı 100 bin kadın başına 1,68 olarak kayıtlara geçti. Aynı yıl için veri bildiren ülkelerin karşılaştırıldığı sıralamada Türkiye, ilk 10'un oldukça altında bulunuyor. 2023 verisi bulunan 81 ülkeyi kapsayan sıralamada Türkiye 32'nci sırada yer alıyor. Türkiye'nin 2022 yılındaki oranı 100 binde 1,07, 2021'de 1,01, 2020'de ise 0,90 seviyesindeydi. Buna göre 2023 yılında önceki yıla kıyasla belirgin bir yükseliş yaşandığı görülüyor.

AVRUPA ÜLKELERİNDE TABLO NASIL? Aynı veri setinde Avrupa'nın birçok büyük ülkesindeki oranların daha düşük seviyelerde olduğu görülüyor. 2023 yılında Almanya'da 100 bin kadın başına oran 0,87, Fransa'da 0,76, İspanya'da yaklaşık 0,5, İtalya'da 0,39 seviyesinde bulunuyor. İsveç'te oran yaklaşık 0,6, Norveç'te ise 0,7 olarak kayıtlara geçti. Buna karşılık Latin Amerika ve Karayipler'deki bazı ülkelerde oranların Avrupa ülkelerinin birkaç katına ulaştığı görülüyor.

HER KADIN CİNAYETİ “FEMICIDE” OLARAK SINIFLANDIRILMIYOR Veriler değerlendirilirken önemli bir ayrıntıya dikkat etmek gerekiyor. Uluslararası karşılaştırmada kullanılan gösterge, kadınların kasten öldürülmesi verisidir. Başka bir ifadeyle öldürülen kişinin kadın olması temel alınmaktadır. Bu nedenle listedeki bütün vakaların kadının yalnızca cinsiyeti nedeniyle öldürüldüğü veya hukuken “femicide/feminicide” olarak sınıflandırıldığı sonucuna varılamaz. UNODC ayrıca eş, eski eş, partner veya aile üyesi tarafından gerçekleştirilen kadın cinayetlerini inceleyen ayrı çalışmalar da yayımlıyor. Veriler nasıl hesaplanıyor? UNODC'nin ülkelerden topladığı kasten öldürme istatistikleri Dünya Bankası veri tabanında da yayımlanıyor. Oran hesaplanırken öldürülen kadınların sayısı ülkenin toplam kadın nüfusuna bölünüyor ve sonuç 100 bin kadın üzerinden ifade ediliyor. Ülkelerin veri bildirme sistemleri ve kayıt yöntemleri arasında farklılıklar bulunabileceği için rakamların mutlak bir “ülkeler ne kadar güvenli?” sıralaması şeklinde değerlendirilmemesi gerekiyor.