Sağlıklı beslenmenin insan ömrüne doğrudan etki ettiği aşikar. Sağlıklı beslenme denilince akla ilk gelen modellerden biri Akdeniz diyeti olsa da İskandinav diyeti daha faydalı olarak görülüyor.

İskandinav beslenme modeli olarak karşımıza çıkan İskandinav diyeti, Kuzey Avrupa ülkelerinde yetişen ve yaygın olarak tüketilen gıdaları merkeze koyan bir beslenme stili. Bu diyette bitkisel kaynaklar ön planda ve ilave şeker tüketimi son derece sınırlı. Şekerin yanı sıra kırmızı ete de beslenmede ağırlık verilmiyor. Tam tahıllar, baklagiller, balık ve az yağlı süt ürünlerine daha fazla yer veriliyor.

Bu yönüyle sık sık Akdeniz diyetiyle karşılaştırılsa da iki beslenme modelinin kullandığı temel gıdalar coğrafyaya göre farklılaşıyor.

AKDENİZ DİYETİYLE FARKLARI NELER? Akdeniz tipi beslenmede yapraklı yeşillikler, domates ve turunçgiller önemli lif kaynakları arasında bulunuyor. Kinoa, esmer pirinç ve buğday gibi tahıllar da bu beslenme düzeninde kendine yer buluyor. İskandinav modelinde ise Kuzey Avrupa'nın iklimine uygun ürünler öne çıkıyor. Pancar, havuç, şalgam ve orman meyveleri lif açısından önemli bir yer tutarken tahıl tercihlerinde çavdar, arpa ve yulaf ön plana çıkıyor.

İki beslenme biçimi arasındaki önemli farklılıklardan biri de kullanılan yağ. Akdeniz diyetinin başlıca yağ kaynağı zeytinyağıyken İskandinav diyetinde kolza yağı tercih ediliyor. ABD'de “kanola yağı” adıyla da bilinen kolza yağı, yemeklerde kullanılan yağlar arasında doymuş yağ oranı en düşük seçeneklerden biri olarak gösteriliyor. Daha önce yapılan araştırmalar da kolza yağı tüketiminin LDL, yani “kötü” olarak adlandırılan kolesterol seviyelerinin düşürülmesine ve kalp hastalığı riskinin azaltılmasına yardımcı olabileceğine işaret ediyor.

YAKLAŞIK OLARAK 24 YIL BOYUNCA TAKİP EDİLDİLER Yeni araştırmada bilim insanları, orta ve ileri yaştaki İsveçli katılımcıları ortalama 24 yıl boyunca takip etti. Araştırmanın amacı, sağlıklı İskandinav beslenme modeline bağlılık ile herhangi bir nedene bağlı ölüm arasındaki ilişkiyi incelemekti. Sonuçlarda, standart bir beslenme düzeniyle karşılaştırıldığında İskandinav diyetine uyum gösteren kişilerde tüm nedenlere bağlı ölüm riskinin anlamlı ölçüde daha düşük olduğu görüldü. Araştırmacılar elde edilen sonuçları umut verici olarak değerlendirirken gözlenen ilişkinin bir bölümünde daha fazla kolza yağı tüketiminin rol oynayabileceğini ifade etti.

Araştırmacılar bununla birlikte önemli bir sınırlamaya da dikkat çekiyor. Yeni çalışma İsveç'te yaşayan kişiler üzerinde gerçekleştirildiği için ölüm riskiyle ilgili elde edilen sonuçların farklı coğrafi, kültürel ve toplumsal geçmişlere sahip nüfuslara doğrudan uyarlanmasının sınırlı olabileceği belirtiliyor. Dolayısıyla çalışma, İskandinav diyetinin insan ömrünü kesin olarak uzattığını göstermiyor; bu beslenme modeline bağlılık ile daha düşük ölüm riski arasında bir ilişki ortaya koyuyor.