Sultan 2. Abdülhamid döneminde “Yozgat Mekteb-i Sultanisi” adıyla eğitim öğretim hayatına başlayan Yozgat Lisesi, köklü geçmişi ve tarihi mirasıyla kentin en önemli eğitim kurumları arasında yer alırken, nesiller boyunca öğrenci yetiştirerek Yozgat’ın eğitim ve kültür hayatına katkı sağlamayı sürdürüyor.

Kentte 1895 yılında 5 yıllık nehari idadi (ortaokuldan sonra yüksekokula hazırlayıcı okul) olarak açılan Yozgat Lisesi'nde 1914'e kadar ilkokul ve ortaokul öğrencileri de eğitim gördü. Savaş koşulları nedeniyle 1914-1917 yılları arasında eğitim faaliyetlerine ara veren okul, 1918-1923 döneminde öğrenci kabul etti ancak sayının yetersiz olması nedeniyle kayıt yaptıran öğrenciler bir süre sonra farklı illerdeki okullara nakledildi.

Halkın isteği üzerine 1924 yılında tekrar açılan okul, 1933-1934 eğitim öğretim yılından itibaren lise olarak faaliyet göstermeye başladı. Hem öğrencilerini hem de ziyaretçilerini geçmişe götüren tarihi okul, 1. Dünya Savaşı'nda seferberlik ilan edilmesiyle yaklaşık 200 öğrencisinin gönüllü olarak Çanakkale Savaşları'na katılması dolayısıyla "gazi liseler" arasında yer alıyor.

Lise koridoruna 2017'de kurulan İl Eğitim Tarihi Müzesi'nde sergilenen geçmişteki materyaller de kentin eğitim tarihine ışık tutuyor. Yozgat Lisesi Müdürü Mustafa Telli, okul ilk açıldığında isminin Yozgat Mekteb-i Sultanisi olduğunu, 1895 yılından günümüze kadar eğitim öğretim faaliyetlerine devam ettiğini söyledi.

Okulun kütük defterlerinde 1914 yılında öğrencilerin giriş kayıtlarının bulunduğuna ancak devam kayıtlarının olmadığına dikkati çeken Telli, "1914 yılında padişah ferman çıkarıyor ve eli silah tutan herkesi Çanakkale Cephesi'ne çağırıyor. Yozgat Lisesinin öğrencileri de zorunlu olmadıkları halde Lise Caddesi'ndeki askerlik şubesine gidip isimlerini yazdırıyor. O yıl öğrenci kalmıyor ve okul 3 yıl kapalı kalıyor. Kayıtlarda 4 öğrenciden bahsediliyor. Onlar da çevre illerdeki diğer okullara naklediliyor." diye konuştu.

OKULUN KÜTÜPHANESİNDE 10 BİNDEN FAZLA KİTAP BULUNUYOR: Okul kütüphanesinin İl Halk Kütüphanesinden sonra Yozgat'ın en zengin ikinci kütüphanesi olduğunu kaydeden Telli, "10 binden fazla kitap mevcut. 1928'den önceki kaynak kitaplarımızın tamamı Osmanlı Türkçesi ile yazılmış. O kitaplar ayrı bir yerde muhafaza ediliyor. Kütüphanemizden öğrencilerimizin yanı sıra Yozgat halkı da her zaman istifade edebilir." dedi. Telli, Milli Eğitim Bakanlığınca yürütülen proje kapsamında 2017'de okulda müze oluşturulduğunu belirterek, burada geçmişten günümüze kullanılan eğitim materyallerinin sergilendiğini dile getirdi.

Eski TBMM Başkanı Cemil Çiçek, eski bakanlardan Lütfullah Kayalar ile dünya ve Avrupa şampiyonu milli güreşçi Rıza Kayaalp gibi birçok ismin Yozgat Lisesinden mezun olduğunu ifade eden Telli, okulun farklı alanlarda Türkiye'ye önemli isimler kazandırdığını söyledi. Telli, Yozgat Mekteb-i Sultanisi bünyesinde 1910 yılında futbol takımı kurulduğunu belirterek, takıma ait fotoğraf ve kayıtların bulunduğunu, Türkiye Futbol Federasyonu dergisinde de yer aldığını sözlerine ekledi.