Yozgat’ın Akdağmadeni ilçesinde yaşayan 73 yaşındaki Emine Yolcu, ailesinin Selanik’ten taşıdığı muhacir somunu geleneğini yaklaşık 50 yıllık fırında sürdürüyor. Ekşi mayayla hazırlanan somunlar, imece usulü pişirilerek yeni nesillere aktarılıyor...

Ailesi 1923 yılında Selanik'ten Yozgat'a göç eden 4 çocuk annesi 73 yaşındaki Emine Yolcu, annesinden ve kayınvalidesinden öğrendiği ekşi mayalı muhacir somununu, gelini Pakize Yolcu ile gelecek nesillere aktarmaya çalışıyor. Özellikle arife günlerinde, bayramlarda ve özel günlerde komşularıyla bir araya gelen aile üyeleri, imece usulü hazırladıkları somunları, Yolcu'nun gençliğinde yaptırdığı fırında pişiriyor. Geleneksel muhacir somununun yapımına, bir gün önceden ekşi mayanın hazırlanmasıyla başlanıyor.

Sabah un, su, tuz ve ekşi mayayla yoğrulan hamur, yaklaşık 1-2 saat dinlendirildikten sonra tahtalara alınarak şekillendiriliyor. Burada yaklaşık 45 dakika daha mayalanmaya bırakılan hamurların pişirilmesi için geleneksel fırın odun ateşiyle kızdırılıyor. Fırının içi temizlendikten sonra pişirilen somunlar, uzun süre saklanabiliyor. Emine Yolcu, muhacir somununu büyüklerinden öğrendiğini ve yıllardır aynı yöntemle hazırladığını söyledi.

Ekmeği özellikle bayramlarda, arife günlerinde ve komşularıyla bir araya geldiklerinde yaptıklarını anlatan Yolcu, "Biz büyüklerimizden gördük. Annelerimizden, kayınvalidemizden öğrendik. Şimdi de gelinlerimize, torunlarımıza öğretiyoruz. Arkadaşlarla, komşularla arife günü yaparak bayram günleri yiyoruz. Ekşi mayadan yapıyoruz, kolay kolay bayatlamaz. Dolapta saklarız, uzun süre tüketiriz." diye konuştu.

Yolcu, fırını yaklaşık 50 yıl önce yaptırdığına dikkati çekerek, "Fırını gençliğimde yaptırdım, eski bir fırın. Tuğladan yaptırdığımız fırının altına cam kırıkları ve kiremit koyduk, üzerine beton döktük. Üstünü de çamurla sıvadık. Ekmeklerimizi bu fırında pişiriyoruz." dedi.

Gelin Pakize Yolcu da muhacir somununu annesinden öğrendiğini söyledi. Eskiden kalabalık ailelerde haftada bir ekmek yapıldığını anlatan Yolcu, "Köydeyken bazen ben, bazen annem hamuru yoğururdu. Haftada bir ekmek yapardık, kalabalıktık. Şimdi komşularla toplanıp imece usulü yapıyoruz. Annemden öğrendim, çocuklarıma da öğretmeye çalışıyorum. Kültürümüzü, geleneğimizi yaşatmaya çalışıyoruz." ifadesini kullandı. Emine Yolcu'nun 49 yaşındaki oğlu Serhat Yolcu ise çocukluğundan beri aynı fırında pişirilen muhacir somununun kendisi için ayrı bir anlam taşıdığını dile getirdi.

Mübadil bir ailenin çocuğu olduğunu belirten Yolcu, fırının kendisine aile büyüklerini hatırlattığını söyledi. Yolcu, "Bu fırın çocukluk yıllarımdan beri burada. Ayrı bir hikayesi var, gerçekten duygulandım. Mübadele ailesinden gelen bir göçmen olarak fırını görünce geçmişte ninelerimizin, dedelerimizin, atalarımızın buralarda yaşadıkları aklıma geliyor." dedi. Muhacir somununu özellikle bayramlarda yemeyi sevdiğini belirten Yolcu, bu geleneği gelecek nesillere aktarmak istediklerini kaydetti.