Türk dünyasında ortak alfabe hedefi doğrultusunda tarihi bir adım daha atıldı. Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Latin temelli Özbek alfabesini Türkiye başta olmak üzere Türk dünyasında kullanılan alfabelere daha uyumlu hale getiren kanunu imzaladı. Yeni alfabeyle “sh” yerine “ş”, “ch” yerine “ç”, “o‘” yerine “ö”, “g‘” yerine ise “ğ” kullanılacak. Kardeş ülke Özbekistan'dan Türk dünyasını yakından ilgilendiren tarihi bir karar geldi. Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, yıllardır üzerinde çalışılan Latin alfabesine dayalı Özbek alfabesinin iyileştirilmesine ilişkin kanunu imzaladı. Kanunun, Özbekistan açısından özel anlam taşıyan 21 Ekim Özbek Dili Bayramı'nda imzalanması da dikkat çekti.

“UZUN YILLARDIR SÜREN TARİHİ BİR HATA DÜZELTİLDİ” Kararı Özbekistan Cumhurbaşkanlığı İdaresi Başkanı Saida Mirziyoyeva duyurdu. Alfabe konusunun uzun yıllardır ülkede tartışıldığını belirten Mirziyoyeva, yeni düzenlemeyi tarihi bir adım olarak nitelendirdi. Mirziyoyeva, yazı sistemindeki güçlüklerin ortadan kaldırılması ve Özbek dilinin dijital dünyadaki konumunun güçlendirilmesi amacıyla değişikliğin gerekli hale geldiğini ifade etti.

TÜRKİYE'DEKİ HARFLER ÖZBEK ALFABESİNE GİRDİ Yeni düzenlemenin Türk dünyası açısından en dikkat çekici taraflarından biri kullanılan bazı harflerin değiştirilmesi oldu. Mevcut sistemde kullanılan; o‘ → ö g‘ → ğ sh → ş ch → ç şeklinde değiştirilecek. “ng” harf birleşimi ise alfabenin bağımsız bir unsuru olmaktan çıkarılacak. Böylece yeni Özbek alfabesi 28 harf ve bir kesme işaretinden oluşacak.

TÜRK DÜNYASIYLA ALFABE BİRLİĞİNDE YENİ ADIM Değişiklikle Özbek alfabesi, başta Türkiye olmak üzere Latin alfabesi kullanan diğer Türk devletlerinin alfabelerine daha fazla yaklaşmış olacak. Özellikle ö, ğ, ş ve ç harflerinin kullanılmaya başlanması Türkiye Türkçesiyle yazı sistemi açısından benzerliği artıracak. AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Kürşad Zorlu da kararın ardından yaptığı açıklamada, düzenlemenin Türk dünyasındaki ortak alfabe çalışmalarına güç katacağını belirtti. HER ŞEY BİR ANDA DEĞİŞMEYECEK Yeni alfabenin yürürlüğe girmesiyle ülkedeki bütün belgelerin bir anda değiştirilmesi gerekmeyecek. Mevcut resmî belgeler, Özbekistan'ın ulusal para birimi ve menkul kıymetleri geçerliliğini koruyacak. Ders kitapları, tabelalar ve yönlendirme levhaları ise kullanım süreleri sona erdikçe yeni alfabeye göre aşamalı olarak değiştirilecek. Böylelikle alfabe değişikliğinin devlete ve vatandaşlara getireceği ekonomik yükün mümkün olduğunca azaltılması hedefleniyor.

SOVYETLER DÖNEMİNDE KİRİL'E GEÇİRİLMİŞTİ Özbekistan'ın alfabe serüveni yaklaşık bir asırlık değişimlere sahne oldu. Ülkede 1929-1940 yılları arasında Latin alfabesi kullanılırken Sovyetler Birliği döneminde Kiril alfabesine geçildi. Özbekistan'ın bağımsızlığını kazanmasının ardından ise 2 Eylül 1993'te yeniden Latin alfabesine geçilmesi yönünde karar alındı. 1995 yılında yapılan düzenlemelerle bugüne kadar kullanılan sistem oluşturuldu. TÜRK DÜNYASINDA YAZI BİRLİĞİ HEDEFİ Cumhurbaşkanı Mirziyoyev döneminde Latin alfabesine tam geçiş çalışmaları hız kazanırken Özbekistan'ın kullandığı harflerin diğer Türk devletlerinin alfabeleriyle yakınlaştırılması da gündeme geldi. Son düzenlemeyle bu süreçte önemli bir eşik daha aşılmış oldu. Özbekistan'ın attığı adım, yalnızca ülkedeki yazım sisteminin değiştirilmesi değil, Türk dünyasının ortak alfabe ve ortak iletişim hedefi açısından da dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.