Havaların soğumasıyla birlikte solunum yolu enfeksiyonları gündeme gelirken uzmanlar, aynı grip sezonunda birden fazla influenza virüsüyle enfekte olmanın mümkün olduğu uyarısında bulundu.

Ateş, kas ağrısı, halsizlik ve öksürük gibi belirtilerle ortaya çıkan influenza enfeksiyonlarının seyri; kişinin yaşı, bağışıklık durumu ve eşlik eden hastalıklara göre değişebiliyor. Uzmanlar, grip aşısının ağır hastalık riskini azaltabildiğine dikkat çekiyor.

Havaların soğumasıyla birlikte solunum yolu enfeksiyonları nedeniyle sağlık kuruluşlarına başvurular artarken, grip sezonunda dolaşımdaki influenza virüsleri de gündeme geldi. Acil Tıp Uzmanı Doç. Dr. Süleyman Alpar ve İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Onur Taşçı, bu sezon izlenen A(H1N1)pdm09, A(H3N2) ve B/Victoria virüslerinin belirtilerini, hastalığın ağır seyretmesine neden olan faktörleri ve grip aşısının koruyuculuğunu değerlendirdi. Uzmanlar, aynı sezon içinde birden fazla influenza virüsüyle enfekte olmanın mümkün olduğunu ve grip geçirmenin yeniden hastalanmaya karşı tam koruma sağlamadığını belirtti.

Gündemde yer alan haberlere göre, acil serviste solunum yolu enfeksiyonları nedeniyle başvuruların arttığını belirten Doç. Dr. Süleyman Alpar, bu durumun grip sezonunun erken başladığını göstermediğini söyledi. Alpar, “Şu sıralar çalıştığım acil serviste solunum yolu enfeksiyonu nedeniyle başvurularda belirgin artış gözlemliyoruz. Ancak bu durum tek başına influenza sezonunun erken başladığı anlamına gelmiyor. Ekim başında yayımlanan verilere göre Avrupa’da influenza aktivitesi düşük düzeyde. Türkiye’de sezonun başlayıp başlamadığını Sağlık Bakanlığı’nın haftalık sürveyans raporları gösterecek” dedi.

İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Onur Taşçı ise Türkiye'de hangi virüsün baskın olduğunun laboratuvar verileriyle belirlenebileceğini vurgulayarak “Muayene sırasında ateş, kas ağrısı, öksürük ve halsizlik gibi bulgularla karşılaştığımız hastalarda hangi influenza alt tipinin baskın olduğunu kesin olarak söylemek mümkün değil. Türkiye’deki güncel dağılımı değerlendirirken Sağlık Bakanlığı’nın ve referans laboratuvarlarının haftalık sürveyans verileri esas alınmalı. Ancak A(H1N1)pdm09, A(H3N2) ve B/Victoria virüslerini izlemek gerekiyor” diye konuştu.

Alpar, grip aşısının üç bileşene indirilmesinin nedenini şöyle açıkladı: “Daha önce dört bileşenli olan aşı, B/Yamagata soyunun Mart 2020’den beri doğal dolaşımda doğrulanmaması nedeniyle üç bileşene indirildi. Victoria da yeni bir hastalık değil, influenza B’nin uzun yıllardır bilinen soyu. Dünya genelinde influenza aktivitesi şu anda düşük düzeyde; saptanan virüsler arasında H1N1’in payı artıyor. Ancak bu, Türkiye için bir öngörü değil. Ülkemizde hangi virüsün baskın olduğunu belirlemek için laboratuvar sürveyans verilerine ihtiyaç var." Üç influenza virüsünün de ani başlayan ateş, halsizlik, kas ağrısı, baş ağrısı ve öksürük gibi belirtilere yol açabildiğini belirten Alpar, hastalığın ağırlığının yalnızca virüsün türüne bağlı olmadığını söyledi. Alpar, “Yalnızca belirtilere bakarak birbirlerinden ayırmak mümkün değil. H3N2 özellikle yaşlılarda, H1N1 bazı sezonlarda genç erişkinlerde ve gebelerde, influenza B ise çocuklarda ciddi hastalığa yol açabilir. Ancak hastalığın ağırlığını yalnızca virüsün tipi belirlemez. Sağlıklı bir kişide hafif seyreden influenza, kronik hastalığı bulunan başka bir kişide zatürreye veya solunum yetmezliğine neden olabilir” dedi.

Taşçı da alt tiplerin gerektiğinde PCR ve uygun tiplendirme yöntemleriyle ayırt edilebileceğini belirterek “Alt tipleri birbirinden ayırmak için gerektiğinde PCR ve uygun alt tiplendirme yöntemleri kullanılmalı. Hangi virüsün daha ağır seyrettiği konusunda her sezon ve her hasta grubu için geçerli kesin bir sıralama yapılamaz. Hastalığın seyrini belirleyen tek faktör virüsün alt tipi değil; yaş, bağışıklık durumu, eşlik eden hastalıklar ve dolaşımdaki varyantın özellikleri de önemli” ifadelerini kullandı. Bir influenza virüsünü geçirmenin diğerlerine karşı tam koruma sağlamadığını belirten uzmanlar, aynı sezon içinde yeniden grip olunabileceğine dikkat çekti. Alpar, “Bir kişi H1N1 enfeksiyonu geçirdikten sonra aynı sezon H3N2 veya influenza B ile yeniden hastalanabilir. Çünkü bu virüslerin antijenik yapıları farklı. Birine karşı gelişen bağışıklık diğerlerine karşı tam koruma sağlamaz. Kısmi çapraz bağışıklık oluşabilse de buna güvenemeyiz. Dolayısıyla grip geçirmiş olmak, aynı sezon yeniden grip olunmayacağı anlamına gelmez” dedi.

Grip aşısının yüzde 100 koruma sağlamadığını ancak ağır hastalık riskini azaltabildiğini belirten Alpar, önceki sezonlara ait araştırmalara ilişkin şu bilgileri paylaştı: “Önceki sezonlara ait gözlemsel araştırmalarda, influenza nedeniyle hastaneye yatırılan aşılı erişkinlerde, aşısızlara göre yoğun bakıma kabul riskinin yaklaşık yüzde 26, ölüm riskinin ise yüzde 31 daha düşük olduğu bildirildi. Bunlar mevcut sezonun kesin etkinlik oranları değil.” Alpar, grip aşısı için ekim-kasım aylarının uygun dönem olduğunu ve koruyucu bağışıklığın yaklaşık iki haftada geliştiğini belirtti.