Anadolu'da yetişen birçok bitki, sebze ya da geleneksel lezzet, zengin protein ve mineral içeriğiyle öne çıkıyor ve dünyanında dikkatini çekiyor...

Bunlardan biri de belki adını ilk kez duyacağınız termiye. 100 gramı yaklaşık 36 gram protein içeren kuru termiye, kasların korunmasına ve dokuların yenilenmesine katkı sağlıyor. İşte termiye hakkında merak edilen detaylar…

Anadolu'nun geleneksel lezzetlerinden biri olan ve özellikle Antalya, Konya ve Isparta'da yıllardır tüketilen termiye, yüksek protein içeriğiyle yeniden gündemde. Acı bakla veya tirmis olarak da bilinen bu besin, bitkisel protein arayışındaki gıda sektörünün dikkatini çekiyor. Lif ve mineral bakımından da değerli olan termiye, geleceğin alternatif protein kaynakları arasında gösteriliyor.

Anadolu mutfağında nesillerdir tüketilen termiye, son yıllarda bitkisel beslenmeye yönelik araştırmaların dikkat çeken ürünlerinden biri haline geldi. Özellikle Akdeniz ve İç Anadolu bölgelerinde çerez olarak tüketilen bu baklagil, sarı taneleri ve kendine özgü lezzetiyle tanınıyor. Antalya'da tirmis, Konya ve Isparta'da ise termiye adıyla bilinen besin, geleneksel yöntemlerle acılığı giderildikten sonra sofralara geliyor.

Termiyenin en dikkat çekici özelliklerinden biri yüksek protein oranı. ABD Tarım Bakanlığı verilerine dayanan besin değerlerine göre 100 gram kuru acı bakla tohumu yaklaşık 36,2 gram protein ve 18,9 gram lif içeriyor. Bu değerler, termiyeyi protein bakımından zengin baklagiller arasına yerleştiriyor. Ancak belirtilen miktarların kuru tohum için geçerli olduğu, haşlanmış ürünün 100 gramındaki protein miktarının daha düşük olabileceği unutulmamalı.

Anadolu'da uzun yıllardır bilinen termiye, aslında Akdeniz'in farklı ülkelerinde de geleneksel olarak tüketiliyor. Dolayısıyla dünya için tamamen yeni bir besin değil. Ancak son dönemde bitkisel protein alternatifleri arasında daha fazla araştırılıyor. 2026 yılında yayımlanan bilimsel bir inceleme, acı baklanın soya proteinine alternatif olabilecek potansiyelini ortaya koydu. Özellikle bitkisel bazlı gıdalar, protein içerikli ürünler ve sürdürülebilir beslenme alanında değerlendirilebileceği belirtiliyor.

Protein kaynağı: Kasların korunması ve dokuların yenilenmesi için gerekli protein alımına katkı sağlayabilir. Lif bakımından zengin: Sindirim sisteminin normal işleyişini ve tokluk hissini destekleyebilir.

Bitkisel beslenmeye uygun: Doğru hazırlanmış haliyle et tüketmeyenler için alternatif bir protein kaynağıdır. Mineral içerir: Magnezyum, fosfor ve potasyum gibi minerallerin beslenme yoluyla alınmasına katkı sağlayabilir.

Termiye, diğer birçok baklagilden farklı olarak doğal yapısında acı tat veren ve yüksek miktarda alındığında zehirlenmeye yol açabilen alkaloitler barındırabilir. Bu nedenle çiğ veya yeterince işlenmemiş acı baklanın tüketilmemesi gerekiyor. Güvenilir şekilde hazırlanmış, acılığı giderilmiş ürünler tercih edilmeli. Ayrıca yer fıstığı alerjisi bulunan kişilerde termiye de ciddi alerjik reaksiyonlara neden olabilir.

Akşam'a göre; Anadolu'nun mütevazı çerezi termiye, yüksek protein ve lif içeriği sayesinde geleneksel mutfaktan modern gıda araştırmalarına uzanan dikkat çekici bir besin olarak öne çıkıyor.