Bilim insanlarının yürüttüğü araştırma, küresel buz kaybına ilişkin dikkat çekici bir gerçeği gözler önüne serdi. Dünya üzerindeki buzulların sadece yüzde 3,2’sini oluşturan deniz, göl ve buz sahanlıklarına ulaşan buzullar, toplam buz kaybının yarısından fazlasına yol açıyor. Bulgular, özellikle göllere dökülen buzulların neden daha hızlı eridiğine ilişkin yeni soru işaretlerini de beraberinde getirdi.

Buz kaybının yarısından fazlası Dünya genelindeki 216 bin 502 buzulun incelendiği araştırmada, göllerde, okyanuslarda veya buz sahanlıklarında sonlanan buzulların toplam buzul sayısının yalnızca yüzde 3,2’sini oluşturduğu belirlendi. Buna karşın bu buzullar, 2000-2019 döneminde yılda ortalama 134 milyar ton buz kaybetti. Bu miktar, dünya genelindeki toplam buzul kaybının yarısından fazlasına karşılık geliyor. Araştırmada Grönland ve Antarktika’daki büyük buz tabakaları kapsam dışında tutuldu.

Buzulların kapladığı alan Göllere, okyanuslara veya buz sahanlıklarına ulaşan buzullar, sayıca az olmalarına rağmen diğer buzullardan genellikle daha büyük. Bu nedenle dünya genelindeki buzul alanının yarısından fazlasını kaplıyorlar. Araştırmacılar, buzulların yalnızca sayısına bakılarak yapılan değerlendirmelerin gerçek buz kaybını anlamak için yeterli olmadığını belirtiyor. Buzulun büyüklüğü, bulunduğu yükseklik, iklim koşulları ve sona erdiği ortam, erime hızını etkileyen unsurlar arasında yer alıyor.

Göllere ulaşan buzullar Araştırmanın dikkat çeken bulgularından biri, göllerde sonlanan buzulların karada sonlanan buzullara göre kendi büyüklükleri dikkate alındığında yüzde 57 daha hızlı buz kaybetmesi oldu. Bilim insanları, bu farkın nedenlerini henüz kesin olarak belirleyemedi. Göl suyunun buzulun ön cephesindeki buzu eritmesi, büyük buz parçalarının koparak göle düşmesi ve buzulun şekli, olası etkenler arasında gösteriliyor. Araştırmacılar, bu sürecin daha ayrıntılı incelenmesi gerektiğini vurguluyor.

Okyanusa ulaşan buzullar Araştırmada okyanuslarda sonlanan buzulların, karada sonlanan buzullara kıyasla ortalama yüzde 44 daha hızlı hareket ettiği belirlendi. Göllerde sonlanan buzullarda ise bu oran yüzde 10 olarak hesaplandı. Buzulların denize veya göllere ulaştığı noktalarda büyük buz kütlelerinin kopması, buz kaybını hızlandırabiliyor. Bu nedenle buzulların yalnızca yüzeydeki erime miktarını değil, hareket hızını ve ön cephelerindeki değişimleri de izlemek önem taşıyor.

İklim değişikliği Küresel ısınma, buzulların küçülmesinin yanı sıra hangi ortamda sonlandıklarını da değiştiriyor. Bazı buzullar geri çekilerek okyanustan karaya doğru ilerlerken, erimeyle oluşan yeni göller bazı kara buzullarının gölde sonlanan buzullara dönüşmesine yol açıyor. Araştırmacılara göre bu değişim, gelecekteki buz kaybının hızını da etkileyebilir. Çalışmanın sonuçları, göllerde sonlanan buzulların birçok iklim modelinde yeterince hesaba katılmadığını ve deniz seviyesindeki yükselişle su kaynaklarına ilişkin tahminlerin geliştirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.