Prof. Dr. Osman Müftüoğlu'ndan önemli bir uyarı geldi. Müftüoğlu katıldığı bir programda magnezyumun vücut için önemine değinirken mineral bakımından zengin olan magnezyum ihtiyacını karşılayan hangi besinler merak edildi. Peki, günlük magnezyum ihtiyacını karşılamak hangi besinler? İşte detaylar.

Prof. Dr. Osman Müftüoğlu, katıldığı programda magnezyumun vücut için önemine değindi. Sosyal sıkça gündeme gelen takviye ürünleri ile iyileşirsiniz söylemi üzerine Prof. Dr. Osman Müftüoğlu'ndan uyarı geldi. Kabak çekirdeğinden, yeşil yapraklı sebzelere kadar birçok yiyecek magnezyum alımına katkı sağlıyor. Peki magnezyum bakımındn zengin besinler hangileri? Osman Müftüoğlu'nun özellikle üzerinde durduğu kabak çekirdeği ve diğer gündeme gelen açıklamaların ayrıntıları…

Prof. Dr. Osman Müftüoğlu’nun mineral takviyeleriyle ilgili açıklamaları dikkat çekti. Kalsiyum, magnezyum ve çinko tabletleri kullananlara yönelik sert ifadeler kullanan Müftüoğlu, özellikle kalsiyum karbonat ve magnezyum oksit formlarının emilimini eleştirdi. İşte o programında gündeme gelen açıklamaların ayrıntıları… Prof. Dr. Osman Müftüoğlu, katıldığı bir programda magnezyumun vücut için önemine dikkat çekti. Magnezyum, vücudun sağlıklı işleyişinde önemli rol oynayan mineraller arasında yer alıyor. Osman Müftüoğlu'nun özellikle üzerinde durduğu kabak çekirdeği, magnezyum bakımından zengin tohumlar arasında bulunuyor. Prof. Dr. Osman Müftüoğlu, magnezyum konusunda yaptığı açıklamalarla gündeme geldi. Bir programında dile getirdiği görüşlerde, Müftüoğlu, kullanılan mineralin türüne de dikkat çekti. Müftüoğlu, bazı ürünlerin her formunun aynı şekilde emilmediğini savundu. Açıklamalarında oldukça sert bir ifade kullanan profesör, şöyle konuştu: “'Kalsiyum, magnezyum, çinko tablet alıyorum hocam' diyorlar.” “'Çok büyük bir enayisiniz' diyorum içimden, tabii yüzlerine söyleyemiyorum.” “Çok büyük bir enayisiniz!” “Niye?” “Bunlar şelat yapar, emilmez, kanalizasyona gider.”

Müftüoğlu, açıklamalarında özellikle kullanılan mineralin kimyasal formunun önemine işaret etti. Ancak minerallerin emilimi yalnızca ürünün adına bağlı değil; kullanılan bileşik, doz, beslenme düzeni ve kişinin sağlık durumu gibi etkenler de emilimi etkileyebiliyor. Müftüoğlu, Osteoporoz tedavisinde kalsiyum karbonat kullanımına ilişkin görüşünü şu sözlerle ifade etti: “Bunu veren doktorlar var, bir dalgınlıkla olmuş olabilir, bilerek olmaz.” “Ben bir meslektaşımın osteoporoz tedavisinde kalsiyum karbonat vermesini kabul edemem.” Magnezyum eksikliği tedavisinde kullanılan magnezyum oksit hakkında da benzer bir değerlendirmede bulunan Müftüoğlu, “Magnezyum eksikliği tedavisinde magnezyum oksit vermesini kabul edemem.” dedi.

Açıklamasını ise şu sözlerle sürdürdü: “Çünkü o magnezyum, o kalsiyum kanalizasyona gider.” Kalsiyum, magnezyum ve çinko, vücudun normal işlevleri için ihtiyaç duyduğu mineraller arasında bulunuyor. Bununla birlikte her kişinin takviyeye ihtiyacı olmayabiliyor. Takviyenin gerekliliği, kullanılacak formu ve dozu kişinin beslenme durumuna, eksikliğine ve sağlık koşullarına göre değerlendirilmelidir. Magnezyum oksidin emilimi bazı diğer magnezyum bileşiklerine kıyasla daha düşük olabilir. Kalsiyum karbonatın emilimi ise mide asidi ve kullanım koşulları gibi etkenlerden etkilenebilir. Bu nedenle Müftüoğlu’nun açıklamaları, bütün kalsiyum veya magnezyum takviyelerinin işe yaramadığı şeklinde genellenmemeli. Özellikle osteoporoz tanısı bulunan ya da mineral eksikliği nedeniyle tedavi gören kişilerin, doktorlarının önerdiği takviyeleri kendi başlarına bırakmamaları önem taşıyor. Ürün değişikliği veya tedavinin sonlandırılması konusunda sağlık uzmanına danışılması gerekiyor. Kabak çekirdeği, magnezyum, protein, çinko ve doymamış yağ asitleri bakımından zengin besinler arasında yer alıyor. ABD Tarım Bakanlığının besin bileşimi verilerine göre yaklaşık 28 gram tuzsuz, kavrulmuş ve kabuğu çıkarılmış kabak çekirdeği 156 miligram magnezyum içeriyor. Bu miktar, yetişkinler için besin etiketlerinde kullanılan günlük magnezyum referans değerinin yaklaşık yüzde 37'sine karşılık geliyor. Kabak çekirdeğinin besin içeriği, kas ve sinir sisteminden enerji üretimine kadar birçok vücut işlevi açısından önem taşıyor. Bununla birlikte çekirdeğin içerdiği besin öğeleri ile belirli hastalıkları önlediğine veya tedavi ettiğine ilişkin iddiaların birbirinden ayrılması gerekiyor. 28 gram kabak çekirdeğinde neler var? ABD Tarım Bakanlığının tuzsuz, kavrulmuş ve kabuğu çıkarılmış kabak çekirdeği için yayımladığı verilere göre 28,35 gramlık porsiyonun yaklaşık besin değerleri şöyle: Enerji: 163 kalori Protein: 8,5 gram Toplam yağ: 13,9 gram Karbonhidrat: 4,2 gram Lif: 1,8 gram Magnezyum: 156 miligram Çinko: 2,17 miligram Demir: 2,29 miligram Potasyum: 223 miligram Fosfor: 333 miligram Bu değerler kabuğu çıkarılmış yenilebilir çekirdek içi için geçerli. Kabuklu ürünlerde aynı toplam ağırlığın besin içeriği farklı olabiliyor. Magnezyum kaslara, sinirlere ve kalbe nasıl katkı sağlıyor? Kabak çekirdeğinin öne çıkan özelliklerinden biri magnezyum içeriği. ABD Ulusal Sağlık Enstitülerine (NIH) göre magnezyum, vücutta 300'den fazla enzim sisteminin çalışmasında görevalıyor. Bu mineralin başlıca işlevleri arasında kas ve sinir fonksiyonlarının sürdürülmesi, enerji üretimi, kan şekeri düzenlenmesi, kemik yapısının korunması ve normal kalp ritminin desteklenmesi bulunuyor. Yetişkinlerde günlük magnezyum gereksinimi yaşa ve cinsiyete göre genellikle 310 ile 420 miligram arasında değişiyor. Yaklaşık 28 gram kabak çekirdeği, bu gereksinimin karşılanmasına anlamlı katkıda bulunabiliyor. Ancak magnezyumun vücuttaki işlevleri, kabak çekirdeği tüketen herkesin kas kramplarından kurtulacağı veya kalp ritmi sorunlarının önleneceği anlamına gelmiyor. Kabak çekirdeği kolesterolü düşürür mü? Kabak çekirdeğinin içerdiği yağların önemli bir bölümünü tekli ve çoklu doymamış yağ asitleri oluşturuyor. Amerikan Kalp Derneği, doymuş yağların yerine doymamış yağların tercih edilmesinin LDL olarak bilinen kötü kolesterolün düşürülmesine yardımcı olabileceğini belirtiyor. Bu nedenle kabak çekirdeği, tereyağı veya doymuş yağ bakımından zengin bazı atıştırmalıkların yerine tercih edildiğinde kalp dostu bir beslenme düzeninin parçası olabilir. Buradaki önemli ayrıntı, besinin mevcut beslenme düzenine nasıl eklendiği. Doymuş yağdan zengin bir yiyeceğin yerine kabak çekirdeği tüketmek ile mevcut beslenmeye fazladan çekirdek eklemek aynı etkiyi yaratmayabilir. Ayrıca kabak çekirdeğinin tek başına LDL kolesterolü belirli bir oranda düşürdüğünü veya kalp hastalıklarını önlediğini söylemek için yeterli doğrudan klinik kanıt bulunmuyor. Kabak çekirdeği uykuya iyi gelir mi? Kabak çekirdeği, triptofan adı verilen bir amino asit içeriyor. Triptofan, vücutta serotonin ve melatonin üretiminde kullanılan maddelerden biri. Serotonin duygu durumunun ve çeşitli bedensel işlevlerin düzenlenmesinde, melatonin ise uyku-uyanıklık döngüsünde görevalıyor. Bu biyolojik ilişki nedeniyle kabak çekirdeği zaman zaman uykuya yardımcı besinler arasında gösteriliyor. Ancak bir besinin triptofan içermesi, o besini tüketmenin uyku süresini uzattığını veya uykusuzluğu tedavi ettiğini göstermiyor. Normal porsiyonlarda kabak çekirdeği tüketiminin insanlarda uyku kalitesini belirgin biçimde artırdığını ortaya koyan güçlü klinik kanıtlar sınırlı. Dolayısıyla kabak çekirdeği dengeli beslenmenin parçası olabilir ancak uyku bozukluklarının tedavisi olarak değerlendirilmemeli. Çinko içeriği bağışıklık ve üreme sağlığı açısından neden önemli? Yaklaşık 28 gram kabak çekirdeği 2,17 miligram çinko içeriyor. Çinko; bağışıklık sisteminin normal çalışması, hücre bölünmesi, yara iyileşmesi ve üreme sistemi işlevleri açısından gerekli minerallerden biri. Erkek üreme sağlığında da çinkonun önemli görevleri bulunuyor. Çinko eksikliği sperm üretimi ve kalitesi üzerinde olumsuz sonuçlar doğurabiliyor. Bununla birlikte çinko içeren kabak çekirdeğinin düzenli tüketilmesinin sağlıklı erkeklerde doğurganlığı artırdığı sonucuna varmak mümkün değil. Bir besin öğesinin eksikliğinin sağlık sorunlarına yol açabilmesi, o besin öğesini daha fazla tüketmenin aynı ölçüde ek yarar sağlayacağı anlamına gelmiyor. Kabak çekirdeği kansere karşı korur mu? Kabak çekirdeği, çeşitli bitkisel bileşikler ve antioksidan özellik gösteren maddeler içeriyor. Bu bileşiklerin bazıları hücre ve laboratuvar çalışmalarında araştırılıyor. Ancak laboratuvar ortamında belirlenen antioksidan etkinin insanlarda kanser riskinin azaldığını gösteren doğrudan klinik kanıt olarak değerlendirilmemesi gerekiyor. Kabak çekirdeği tüketiminin meme kanserini veya başka bir kanser türünü önlediği konusunda kesin bir sonuca ulaşılmış değil. Kanser riskinin azaltılmasında tek bir besinden çok genel beslenme düzeni, fiziksel aktivite ve diğer yaşam tarzı etkenleri önem taşıyor. Kabak çekirdeği kilo aldırır mı? Kabak çekirdeği protein, yağ ve lif içermesi nedeniyle besleyici bir atıştırmalık seçeneği sunuyor. Ancak enerji yoğunluğu da yüksek. Yaklaşık 28 gram kabuğu çıkarılmış çekirdek 163 kalori içerirken, 100 gramlık miktarın enerji değeri yaklaşık 574 kaloriye ulaşıyor. Bu nedenle özellikle televizyon karşısında veya başka bir işle meşgulken farkında olmadan fazla miktarda tüketilmesi günlük enerji alımını artırabiliyor. Tek bir besin doğrudan kilo aldırmaz. Kilo değişiminde uzun dönemde alınan ve harcanan toplam enerji belirleyici. Kabak çekirdeğinin protein ve yağ içeriği tokluk hissine katkı sağlayabilir. Ancak bu özellik, sınırsız miktarda tüketilebileceği anlamına gelmiyor. Günde ne kadar kabak çekirdeği yenebilir? Kabak çekirdeği için herkesin her gün tüketmesi gereken tek bir zorunlu miktar bulunmuyor. Yaklaşık 25-30 gram kabuğu çıkarılmış çekirdek içi, besin değerlerini ve enerji miktarını değerlendirmek açısından kullanışlı bir porsiyon örneği. Uygun miktar kişinin yaşı, enerji gereksinimi, beslenme düzeni ve sağlık durumuna göre değişebiliyor. Tuzsuz veya az tuzlu seçenekleri tercih etmek, özellikle sodyum tüketimini sınırlandırması gereken kişiler açısından önem taşıyor. Çekirdeğin yoğurda, yulaf ezmesine, salataya veya sebze yemeklerine eklenmesi de farklı tüketim seçenekleri sunuyor. Kabuklu ve kabuksuz kabak çekirdeği arasında fark var mı? Kabuğu çıkarılmış kabak çekirdeği, çoğunlukla yeşil renkli iç kısmıyla tüketiliyor. Kabuklu çekirdekte ise dıştaki sert ve lifli bölüm de bulunuyor. Bu nedenle aynı ağırlıktaki kabuklu ve kabuksuz ürünlerin yenilebilir çekirdek miktarı eşit değil. Sert kabukların fazla miktarda tüketilmesi bazı kişilerde sindirim rahatsızlığına neden olabiliyor. Kabuğu çıkarılmış ürünleri tercih etmek, özellikle çiğneme veya sindirim güçlüğü yaşayan kişiler için daha uygun olabilir. Kabak çekirdeğinin yararını belirleyen asıl unsur nedir? Kabak çekirdeği; magnezyum, bitkisel protein, çinko ve doymamış yağ içeriği sayesinde beslenme açısından değerli bir seçenek. Bununla birlikte kalp hastalıklarını önleme, uykusuzluğu giderme veya doğurganlığı artırma gibi belirli sonuçlar, yalnızca içerdiği besin öğelerine bakılarak garanti edilemez. Beslenme açısından en anlamlı yaklaşım, kabak çekirdeğini uygun porsiyonlarda ve farklı besinleri içeren dengeli bir beslenme düzeni içinde değerlendirmek. TIBBİ UYARI Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Kabak çekirdeği herhangi bir hastalığın tedavisi yerine geçmez. Besin alerjisi bulunanlar ve özel beslenme gereksinimi olan kişiler tüketim konusunda sağlık uzmanına danışmalıdır. KAYNAKLAR 1. ABD Tarım Bakanlığı (USDA). National Nutrient Database for Standard Reference, Release 28. Seeds, Pumpkin and Squash Seed Kernels, Roasted, Without Salt. NDB No. 12016. 2015. 2. National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. Magnesium: Fact Sheet for Health Professionals. 3. American Heart Association. Fats in Foods. 9 Ocak 2026.