Balık tezgahlarında çinekop, sarıkanat, lüfer ve kofana gibi farklı isimlerle satılan balıkların hepsi aslında aynı tür. Marmara'da bin 114 lüferin kulak taşlarını inceleyen araştırmacılar, balıkların yaşını ve büyüme sürecini ortaya koydu. Boydan küçük balıkların avlanmaması ve ölçülmeden alınmaması gerekiyor.

Marmara ve Karadeniz kıyılarında balık sezonunun en çok beklenen ürünlerinden olan çinekop, sadece lezzetiyle dikkat çekmiyor. Balıkçı tezgahlarında çinekop, sarıkanat, lüfer ve kofana isimleriyle karşımıza çıkan balıklar, aslında tek bir türe ait.

Marmara Denizi’ndeki lüferlerin büyüme sürecini inceleyen bilim insanları, balıkların yaşlarını tespit etmek için dikkat çeken bir yöntem kullandı. Marmara Bölgesi’nde bin 114 lüferin kulak taşlarını inceleyen araştırmacılar, taşlardaki yıllık halkalardan balıkların yaşlarını belirledi. Üzerindeki ağacın gövdelerindeki yaş halkalarına benzer şekilde şekilleriyle balıkların yaşı hakkında bilgi veren kulak taşları, çinekopun yaşam serüvenini ortaya koydu. Söz konusu araştırma, lüferlerin yaşları ilerledikçe boy ve ağırlıklarında görülen artışı ortaya çıkarırken çalışmada balıklar sıfır, bir, iki ve üç yaş gruplarına ayrıldı. Bir yaşına basmamış lüferler ortalama 38 gram ağırlığındayken iki yaşındakiler 240, üç yaşındakiler ise 430 gram olarak ölçüldü. Böylece lüferlerin üç yılda 11 kat büyüdüğü ortaya konuldu.

İncelenen balıklardan en yaşlısının üç yaşında olduğu ifade edilirken çinekopun kofanaya geçiş sürecinin ortalama üç yıl olduğu bildirildi. Balıkçıların kullandığı isimlendirmede en küçükten büyüğe doğru sıralama çinekop, sarıkanat, lüfer ve kofana şeklinde ilerliyor. Çinekop, lüferin küçük ve genç boydaki haline verilen isimken genellikle 10 – 20 santimetre arasındaki balıklar çinekop olarak adlandırılıyor. Balık büyümeye devam ettikçe sarıkanat dönemine geçiyor. Yaklaşık 20-25 santimetre arasındaki bireyler sarıkanat olarak biliniyor. Boyu yaklaşık 25 santimetreyi aştığında ise balık artık lüfer olarak anılmaya başlıyor. Lüferin daha da büyüyerek 35 santimetrenin üzerine çıkmasıyla birlikte kofana adı kullanılıyor. Lüfer avlamak için yasal sınırın 18 santimetre olduğu bilinirken 18 santimetreden küçük balıklar, yani çinekopların daha bir yaşına basmamış lüfer yavruları. Bu sebeple boyları 18 santimetreden küçük olan balıkların avlanmaması, denize geri bırakılması gerekiyor. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın Su Ürünleri Yönetmeliği'ne göre lüfer ailesi (çinekop, sarıkanat, lüfer dahil) için yasal asgari avlanma boyu 18 santimetredir.

Öte yandan Bitlis’in Ahlat ilçesinde hava sıcaklıklarının düşmesiyle birlikte balık tezgahlarında yoğunluk oluştu. Kış mevsiminin vazgeçilmezi olan balığa yönelen vatandaşlar, taze balıkları hem evlerinde pişirmek üzere satın alıyor hem de işletmelerde pişirterek tüketiyor. Bitlis’in Ahlat ilçesinde hava sıcaklıklarının düşmesiyle birlikte balık tüketimine yönelen vatandaşlar, ilçede balık çeşitlerinin satışının yapıldığı işyerlerine giderek hem evlerinde pişirmek üzere balık satın alıyor hem de tercih ettikleri balıkları pişirterek tüketiyor.

Ahlat’ta balık satışı ve pişirimi yapan Zafer Ekrek, soğuk havaların başlamasıyla birlikte işyerlerinde yoğunluk yaşanmaya başladığını söyledi. Vatandaşların balık tüketiminde farklı tercihlerde bulunduğunu belirten Ekrek, bazı müşterilerin balık çeşitlerini satın alarak evlerinde pişirdiğini, birçok kişinin ise tercih ettiği balıkları tavada veya ızgarada pişirterek evine götürdüğünü ifade etti. Özellikle ailesiyle birlikte balık tüketmek isteyen vatandaşların pişirim hizmetine ilgi gösterdiğini belirten Ekrek, balık satışlarının yanı sıra pişirim hizmetinin de işletmelerine hareketlilik kazandırdığını dile getirdi. Ahlat’ta soğuk havaların etkisini göstermesiyle birlikte balık satışı ve pişirimi yapan işletmelerde hareketlilik yaşanırken, vatandaşlar da sofralarında balığa daha fazla yer veriyor. İlçede farklı balık çeşitlerini tercih eden vatandaşlar, alışverişlerini yaparak kış mevsiminin sevilen lezzetlerinden balığı aileleriyle birlikte tüketiyor.