Yüzyıllardır İstanbul’un kalbinde yükselen Ayasofya’nın görünen ihtişamının altında bambaşka bir dünya bulunuyor. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un açıkladığı son bilgiler, yapının altındaki tünel, mahzen ve su kanallarının gizemini yeniden gündeme taşıdı. Yer altından bugüne kadar yaklaşık 3 bin ton çamur ve moloz çıkarılırken, ekiplerin ilerledikçe daha önce ulaşılamayan yeni mekânlarla karşılaştığı açıklandı. Peki Ayasofya’nın altında daha neler var?

İstanbul'un yaklaşık 1500 yıllık tarihine tanıklık eden Ayasofya'nın yalnızca kubbesi, sütunları ve mozaikleri değil, yerin altında kalan bölümleri de büyük bir tarih barındırıyor. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un Ayasofya'daki çalışmalar hakkında verdiği son bilgiler, gözleri yeniden yapının altında uzanan karanlık geçitlere çevirdi.

3 BİN TON ÇAMUR VE MOLOZ ÇIKARILDI Ayasofya'nın yer altında kalan bölümlerinde kapsamlı bir çalışma yürütülüyor. Bakan Ersoy'un verdiği bilgiye göre tarihi tüneller, su kanalları ve mahzenlerin bulunduğu alanlardan bugüne kadar yaklaşık 3 bin ton çamur ve moloz çıkarıldı. Asıl dikkat çekici gelişme ise temizlik ve araştırma çalışmaları ilerledikçe yaşandı.

İLERLEDİKÇE YENİ MEKÂNLAR ORTAYA ÇIKIYOR Yer altındaki çalışmalar sırasında bazı bölümlerde ilerleyen ekiplerin yeni mekânlara ulaştığını açıklayan Ersoy, sistemin bütün bağlantılarının ve tarihsel işlevlerinin henüz tam olarak ortaya çıkarılamadığını belirtti. Bazı geçitlerin bir insanın içerisinde yürüyebileceği büyüklükte olduğu biliniyor. Tünellerin bir bölümünün İstanbul'un eski su sistemiyle bağlantılı olduğu değerlendiriliyor. Yağmur suyunun tahliyesi ve suyun dağıtılması gibi amaçlarla kullanılmış bölümler üzerinde çalışmalar sürüyor. Ancak yer altındaki bütün yapıların hangi amaçlarla kullanıldığı henüz bilinmiyor.

4 ODALI YER ALTI MEZARI Araştırmaların en dikkat çekici noktalarından biri ise Ayasofya'nın kuzeydoğu bölümünde bulunuyor. Burada 4 odalı bir yer altı mezarı, yani hipoje üzerinde çalışmalar yürütülüyor.

Bu bölümden elde edilecek bulguların Ayasofya'nın bugün gördüğümüz yapısından daha eski dönemlere ilişkin izlerin anlaşılmasına katkı sağlayabileceği belirtiliyor. Bakan Ersoy da yer altındaki çalışmaların önemini, “Ayasofya'nın yer altı, en az üst yapısı kadar ilginç” sözleriyle ortaya koydu.

TÜNELLER NEREYE ÇIKIYOR? Ayasofya'nın altındaki geçitlerin tamamının güzergâhı ve birbirleriyle bağlantıları henüz kesin olarak ortaya çıkarılmış değil. Daha önce Bakan Ersoy, Ayasofya'nın altında oldukça geniş bir yer altı geçitleri ve tünel sistemi bulunduğunu, yaklaşık 9 kilometreye kadar uzanan bölümlerden söz edildiğini açıklamıştı.

Ancak bazı noktalardaki çökmeler ve kapanan geçitler nedeniyle sistemin tamamında ilerlemek mümkün değil. Dolayısıyla yıllardır anlatılan “Ayasofya'nın altındaki tüneller İstanbul'un nerelerine ulaşıyor?” sorusunun kesin cevabı henüz verilmiş değil.

KARANLIK BÖLÜMLER ZİYARETE AÇILABİLİR Ayasofya'nın yer altındaki dünyası gelecekte yalnızca araştırmacıların görebildiği bir alan olmaktan da çıkabilir.

Bakan Ersoy, uygun bölümlerin öncelikle basın mensuplarına gösterilmesini, ardından koruma ve güvenlik çalışmalarının tamamlanmasıyla bazı alanların ziyaretçilere açılmasını hedeflediklerini açıkladı. Hangi tünel ve mekânların ziyarete açılacağına ise bilimsel incelemeler ve güvenlik şartları sonucunda karar verilecek.

Böylece Ayasofya'yı ziyaret edenler gelecekte belki de görkemli kubbenin metrelerce altında uzanan, yüzyıllardır karanlıkta kalan geçitlerde İstanbul'un bilinmeyen tarihine doğru yolculuk yapabilecek.

Ayasofya’nın altında ne var? İlerledikçe yeni bölümler ortaya çıkıyor