Alphabet, Meta, Microsoft, Amazon ve Oracle’ın gelecek yıllara yayılan kira ve satın alma taahhütleri 3 trilyon doları geçti. Yapay zeka altyapısının ağırlık kazandığı harcama planları, yatırımların getirisi ve şirketlerin nakit akışı üzerindeki baskıyı da gündeme taşıdı.

Veri merkezlerinden enerji tedarikine, sunuculardan uzun vadeli kiralama anlaşmalarına kadar genişleyen yapay zeka yatırımları, teknoloji şirketlerinin gelecekteki mali yükümlülüklerini büyütüyor. Beş büyük şirketin finansal raporlarında yer alan kira taahhütleri 1,3 trilyon dolara, diğer satın alma taahhütleri ise 1,9 trilyon dolara ulaştı.

Bu tutarlar, tamamı kısa sürede harcanacak bir bütçeyi ifade etmiyor. Bazı ödemeler yakın dönemde yapılacak olsa da yükümlülüklerin bir bölümü onlarca yıla yayılan sözleşmelerden oluşuyor.

Google’ın çatı şirketi Alphabet, 1 trilyon doları aşan toplam taahhüdüyle öne çıkıyor. Teknik ekipman alımları, enerji tedariki ve kiralama anlaşmalarını kapsayan bu tutar, şirketin bir yıl önce açıkladığı seviyenin yaklaşık sekiz katına karşılık geliyor.

Meta’nın gelecek dönemlere ilişkin harcama taahhütleri de 800 milyar doları aştı. Bu miktarın yarısından biraz azını, kiralama dönemi henüz başlamamış veri merkezlerine ilişkin sözleşmeler oluşturuyor. Söz konusu kiraların ödemeleri 30 yıla kadar uzanabiliyor. Şirketler, yapay zeka hizmetlerinin ihtiyaç duyduğu işlem kapasitesini artırmak için altyapılarını genişletirken uzun vadeli enerji ve tesis anlaşmalarıyla gelecekteki kapasitelerini de güvenceye almaya çalışıyor.

Finansal raporlardaki toplam yükümlülükler, yalnızca yapay zeka veri merkezlerine yönelik harcamalardan oluşmuyor. Meta’nın açıkladığı rakamlarda Reality Labs bünyesindeki tüketici donanımı ürünlerine ilişkin harcamalar da yer alıyor.

Alphabet ve Amazon’un bildirdiği taahhütler ise içerik lisansları için planlanan ödemeleri de kapsıyor. Bu nedenle toplam tutar, yapay zeka altyapısının önemli yer tuttuğu daha geniş bir harcama çerçevesini ortaya koyuyor.

Verilerin raporlama dönemlerinde de farklılık bulunuyor. Microsoft’un rakamları, haziran sonunda tamamlanan mali yıla ait yıllık rapora dayanırken diğer şirketlerin tutarları en güncel finansal raporlarından alınıyor.

Büyüyen harcama planlarıyla birlikte, yapay zeka altyapısına aktarılan kaynakların ne zaman ve ne ölçüde kazanca dönüşeceği tartışılıyor. Yüksek kârlılıklarıyla öne çıkan Alphabet ve Meta da yatırımların büyüklüğü nedeniyle serbest nakit akışlarının negatife dönmesi riskiyle karşı karşıya bulunuyor.

Amazon ve Intel’den gelen haberlerin ardından teknoloji sektöründe 1 trilyon doları aşan piyasa değerinin silinmesi, yatırımcıların beklentilere yönelik hassasiyetini ortaya koydu. Buna karşın büyük şirketler altyapı yatırımlarını sürdürme yönündeki planlarını koruyor.

Oracle, yapay zeka veri merkezi yatırımlarının etkisiyle serbest nakit akışı negatife dönen ilk büyük şirket olmuştu.

Şirket, hafta başında düzenlediği yatırımcı sunumunda 2028’de yeniden pozitif serbest nakit akışına ulaşmayı hedeflediğini açıkladı.

Microsoft ise büyük teknoloji şirketleri arasında, yapay zeka yatırımlarının ardından serbest nakit akışını pozitif seviyede tutabilmesiyle ayrıştı. Giderek büyüyen uzun vadeli yükümlülükler, sektörün yatırım gündeminde kapasite artışı kadar bu harcamaların finansmanını ve geri dönüşünü de öne çıkarıyor.