Yanardağ patlamasının ardından metrelerce volkanik kül ve enkazla kaplanan arazide bitkilerin yeniden tutunabilmesi oldukça zor. Araştırmacılar ise çözümü beklenmedik bir hayvanda aradı. Bir cep sincabı yalnızca bir gün boyunca özel olarak çevrilen alanda tutuldu; ertesi yıl burada yetişen bitkilerin köklerinde, çevredeki bitkilerde bulunmayan yararlı mantarlara rastlandı...

Washington eyaletindeki St. Helens Yanardağı 18 Mayıs 1980’de patladı. İki yıl sonra araştırmacılar, yakın çevreden getirdikleri bir cep sincabını Pumice Plain adı verilen volkanik alandaki küçük bir bölmeye bıraktı. Hayvan 24 saat sonra bulunduğu yere geri götürüldü. Araştırmacılar ertesi yıl bölgeyi kontrol ettiğinde, sincabın bulunduğu alanlardaki bitkilerin köklerinde mikoriza mantarlarının geliştiğini gördü. Hemen yakınlarındaki kontrol alanlarında ise aynı bulguya rastlanmadı.

Mikoriza mantarları, bitki köklerinin suya ve besin maddelerine ulaşmasına yardımcı oluyor. Araştırmanın içinde yer alan toprak bilimci Michael Allen, sincabın bu mantarları bölgeye kendisinin taşımış olabileceğini düşünüyor. Olası yollardan biri de hayvanın dışkısı. Ancak deney, mantarların kesin olarak hangi yolla taşındığını ortaya koymadı.

Araştırmacılar 2014 yılında, yani cep sincabının deney alanından ayrılmasından yaklaşık 32 yıl sonra aynı bölgeden yeniden örnekler aldı. Daha sonraki incelemelerde eski sincabın bulunduğu alanlarla karşılaştırma bölgelerindeki mikrop topluluklarının birbirinden farklı olduğu belirlendi.

Bilim insanları bunun tek başına toprağın daha sağlıklı hale geldiğini kanıtlamadığını vurguluyor. Ancak sonuçlar, toprağı ağır biçimde zarar görmüş bölgelerin yeniden canlandırılmasında hayvanların taşıdığı mikroorganizmaların rol oynayabileceği fikrini güçlendirdi.

Araştırmacılar şimdi aynı yöntemin eski maden sahaları veya bitki örtüsünün büyük ölçüde yok olduğu sanayi alanlarında işe yarayıp yaramayacağını araştırmak istiyor. Ancak yöntemin önemli bir riski de var: Toprağın iyileşmesine yardımcı olması beklenen cep sincabı, yeni dikilen fideleri yiyerek çalışmaya zarar da verebilir.