ABD Başkanı Donald Trump'ın ara seçimlerdeki ağır yenilgisi Türkiye için F-35 sürecini de etkileyeceği konuşuluyor. Konuyla ilgili konuşan stratejist Öznur Küçüker Sirene, F-35'lerle ilgili ABD yasasının artık değişmesinin mümkün olmadığını söyledi.

Donald Trump’ın Beyaz Saray’daki ikinci başkanlık döneminin ilk iki yılının ardından gerçekleştirilen ara seçimler, ABD siyasetinde önemli bir güç değişimine yol açtı. Seçimlerden ağır bir yenilgiyle çıkan Trump, hem Senato hem de Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu Demokratlara kaptırdı.

Ortaya çıkan tablo, Trump’ın başkanlığının kalan iki yılında siyasi hareket alanının daralabileceğine işaret ediyor. Amerikan siyasetinde Kongre’nin her iki kanadında da çoğunluğu kaybeden ve karar alma süreçlerinde etkisi zayıflayan başkanlar için kullanılan “topal ördek” (lame duck) tanımı, bu süreçte Trump için de gündeme geldi.

Ortaya çıkan tablo, Trump’ın başkanlığının kalan iki yılında siyasi hareket alanının daralabileceğine işaret ediyor. Amerikan siyasetinde Kongre’nin her iki kanadında da çoğunluğu kaybeden ve karar alma süreçlerinde etkisi zayıflayan başkanlar için kullanılan “topal ördek” (lame duck) tanımı, bu süreçte Trump için de gündeme geldi.

Ara seçimlerin sonuçları yalnızca ABD’nin iç siyasi dengelerini değil, Washington yönetiminin önümüzdeki iki yılda izleyeceği dış politikayı da etkileyebilir. Bu nedenle seçim süreci ve sonrasında oluşan yeni siyasi tablo, Türkiye açısından da yakından izlenmesi gereken gelişmeler arasında yer alıyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Donald Trump arasındaki doğrudan temasların ve kişisel ilişkilerin, Türkiye-ABD ilişkilerinin şekillenmesinde belirleyici olmayı sürdürmesi bekleniyor. Bununla birlikte, Kongre’nin onayına veya desteğine ihtiyaç duyulan konularda yaşanabilecek siyasi değişimler, ikili ilişkilerin seyrini doğrudan etkileyebilir. Dolayısıyla Türkiye, ABD’deki yeni güç dağılımının sonuçlarından etkilenebilecek ülkelerin başında geliyor.

Ankara ile Washington arasında uzun süredir çözüme kavuşturulamayan bazı önemli meselelerin Kongre’nin yetki ve denetim alanına girmesi de bu ihtimali güçlendiriyor. Bu sorunların başında, Türkiye’nin 2019 yılında Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından ABD tarafından uygulamaya konulan CAATSA yaptırımları geliyor. Aynı kriz kapsamında Türkiye’nin F-35 savaş uçağı programından çıkarılması da iki ülke arasındaki savunma ve güvenlik ilişkilerinin en önemli anlaşmazlık konularından biri olmayı sürdürüyor.

Seçimin Türkiye'nin F-35 sürecini etkileyeceği konuşuluyor. Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan stratejist Öznur Küçüker Sirene, "Dün gece ABD'de Demokratlar Kongre'yi aldı. Herkes "F-35 defteri kapandı" diyor. Bence acele etmemek lazım. Kongre'de komite başkanları büyük silah satışlarını resmî bir karar almadan dondurabiliyor. F-16'da bunu yaşadık. Menendez yıllarca bekletti, o koltuktan gidince satış 2024 Ocak'ta onaylandı.

CAATSA yaptırımlarını Kongre çıkardı ama uygulamayı başkanın takdirine bıraktı. Trump isterse bu yaptırımları askıya alabilir. F-35'in önündeki asıl engel S-400. Çözüm için iki yol var: Ya ABD yasası değişecek, ki yeni Kongre'yle bu artık çok zor. Ya da S-400'ler üçüncü bir ülkeye devredilecek. O zaman karar yine başkanda.

Benim tahminim şu: Yeni Kongre Ocak ayında göreve başlıyor. Trump'ın elinde birkaç haftalık bir pencere var. Bu yüzden giderayak bir CAATSA adımı sürpriz olmaz" dedi.