ABD'li askeri analist Preston Stewart, Türk insansız hava araçlarıyla ilgili dikkat çeken değerlendirmelerd ebulundu. Stewart, Amerikan İHA'ları Reaper'ların neden tercih edilmediği konusuna da açıklık getirdi.

Baykar tarafından geliştirilen Türk İHA'ları, Ateş Serbest-2026 Tatbikatı'nda sergiledikleri otonom sürü harekâtı kabiliyetiyle uluslararası dikkatleri üzerine çekti. Tatbikatta görev alan 5 K2 Kamikaze İHA, havadaki 20 SİVRİSİNEK Akıllı Dolanan Mühimmat'ın kontrol ve koordinasyonunu üstlendi. Sürüden ayrılan 10 mühimmat, belirlenen hedeflere gerçekleştirdiği salvo dalışıyla tam isabet sağladı.

Tatbikattaki bu başarı, ABD'li askeri analist Preston Stewart'ın da gündemine girdi. Stewart, yayımladığı YouTube videosunda K2 Kamikaze İHA'ların Türkiye'ye önemli bir operasyonel kabiliyet kazandırdığını vurgulayarak sistemlerin maliyet etkinliğini ve küresel pazardaki potansiyelini değerlendirdi.

Haber7'de yer alan habere göre, İnsansız platformların gelişim sürecine dikkati çeken Stewart, burada yapılabilecek en uygun karşılaştırmanın birebir aynı özelliklere sahip olmasalar da muhtemelen ABD üretimi Reaper İHA'ları olduğunu belirtti. Söz konusu sistemlerin fiyat avantajına değinen Stewart, "Ancak bu karşılaştırma, Bayraktar TB2 için neden böyle bir pazar oluştuğunu da ortaya koyuyor. Bir Reaper İHA'nın birim maliyeti yaklaşık 50 milyon dolar. Dünyada insansız hava araçlarına ihtiyaç duyan ancak tek bir platform için 50 milyon dolar harcamayı göze alamayacak çok sayıda ülke var." dedi. Ülkelerin bu sistemleri uzun vadede muhafaza edebilecek ve işletebilecek altyapıya da sahip olmadıklarını anlatan ABD'li analist, Amerikan yapımı askeri ekipmanların maliyetinin yalnızca satın alma bedelinden ibaret olmadığı gerçeğine işaret etti. İdame süreçlerinde uzun vadeli bakım giderlerinin de ciddi bir maliyet oluşturduğu belirtiliyor.

Yüksek maliyetli Amerikan platformlarıyla Bayraktar sistemleri arasındaki fiyat farkını değerlendiren Preston Stewart, "50 milyon dolarlık Reaper ile karşılaştırıldığında Bayraktar'ın birim fiyatı 5 ila 10 milyon dolar arasında değişiyor. Bu da dünya genelinde çok daha fazla ülkenin bu sistemleri satın alabilmesinin önünü açıyor. Görünüşe göre Türkiye de tam olarak bunu yaptı ve bu İHA'lardan önemli miktarda ihraç etti." ifadelerini kullandı. Düşman toprakları üzerinde yavaş hareket eden İHA'ların karşı karşıya olduğu riskin açık olduğunu belirten Stewart, bu platformların kolaylıkla hedef alınabildiğini ve art arda düşürülebildiğini ifade etti. Bu duruma karşı farklı bir harekat konsepti geliştirilebileceğini söyleyen askeri analist, "Ancak şöyle bir yaklaşım benimsenebilir: Bu İHA'ları doğrudan kara tehdidiyle karşı karşıya olmadıkları bir bölgeye konuşlandırıp 27 saat boyunca havada tutmak. Bu sistemler bir günden daha uzun süre havada kalabiliyor. Dolayısıyla onları sürekli havada devriye gezecek ve gerektiğinde kullanılmaya hazır olacak şekilde konuşlandırabilirsiniz." şeklinde konuştu.

Tatbikattaki sürü konseptini geleceğin harekat ortamı üzerinden okuyan Stewart, "Bu örnekte söz konusu İHA'ların üzerinde 16 FPV dron bulunduğunu söylemiştiniz. Peki, bunların yerine 16 adet önleyici dron (20 adet SİVRİSİNEK Akıllı Dolanan Mühimmat') yerleştirmeye ne dersiniz? Bu gerçekten büyük bir kabiliyet." değerlendirmesinde bulundu. Söz konusu önleyici dronların seyir füzelerine veya düşman uçaklarına karşı da etkili biçimde kullanılabilmesinin artık sadece zaman meselesi olduğunu vurgulayan ABD'li analist, "İşte bu, maliyet açısından muazzam bir tasarruf anlamına gelir. Aynı zamanda bu sistemlerden çok sayıda havalandırarak, ister Bayraktar ister Reaper olsun, çok daha geniş bir hava sahasını kontrol edebilir ve daha fazla alanı gözetim altında tutabilirsiniz. Hatta Reaper'lara da bazı önleyici dronlar entegre ederek aynı konsepti uygulayabiliriz." dedi. Sistemlerin asıl kullanım alanının savunma olacağını düşünen Preston Stewart, savunma sanayisinin genelinde de benzer bir eğilim gördüklerini aktardı. Kişisel olarak, savunma alanında taarruz ve saldırı kabiliyetlerine çok fazla odaklanıldığını ifade eden Stewart, buna karşılık savunma ve önleme sistemlerine yeterince önem verilmediğini söyledi. Ortaya konulan bu yeni vizyonun harekat alanında önemli bir boşluğu dolduracağına dikkati çeken askeri analist, "Oysa burada söz konusu olan yaklaşım, uygulanması son derece mantıklı ve açık bir çözüm gibi görünüyor." değerlendirmesini yaptı.