Yaklaşık 10 yıl önce Türkiye yerine Avrupa ülkelerine tekstil yatırımı yapmayı tercih eden bazı şirketler, fabrikalarını kapatarak yeniden Türkiye'ye dönmeye başladı.

Patronlar Dünyası'nda yer alan habere göre, Son birkaç yıldır Mısır, Türk tekstil sektörünün yurtdışındaki üretim üssü haline geldi. 2010’lu yıllarda ise bu unvan Sırbistan’a aitti. Özellikle denim alanında Türkiye’nin önde gelen markaları tıpkı bugünlerde Mısır’da yaşandığı gibi adeta Sırbistan’a yatırım göçü yaşatmıştı. O dönem çalıştığım gazetede ardı ardına yapılan bu yatırımları “Türk tekstilcisinden Belgrad seferi” başlığıyla yazmıştım. Aradan geçen 9-10 yılın ardından tekstilciler için geri dönüş veya fabrika kapatma süreci başladı. Son bir ayda ülkede üretim yapan 2 Türk tekstilcisi üretimlerini durdurma kararı aldı.

İlk haberi Patronlar Dünyası 2 hafta önce “Kardem Tekstil'in Sırbistan'daki 10 yıllık yatırımı sona erdi” başlığıyla duyurdu. 10 yıl önce Sırbistan’ın Smederevo kentinde faaliyet faaliyete başlayan Kardem’in yerel tesisi Kaizen, tasfiye süreci başlattı. Türk şirketinin bu geri çekilme süreci 350 kişinin işini kaybetme riski yarattı. Şimdi de bir başka şirketi; Aster Tekstil ülkedeki fabrikasını kapatma kararı aldı.

2016 yılında Sırbistan’da güneyindeki Niş kentinde fabrika kuran Aster, tesisindeki üretimi bu yılın sonuna doğru durdurma kararı aldı. Sırbistan kamu televizyonu RTS’ye göre bu süre 15 Aralık olarak belirlenmiş durumda. Fabrikadaki 396 kişi de işsiz kalacak.

10 yıl önce açılan bu fabrikada ilk olarak 250 kişi istihdam edildi. Ardından büyüme planında rakamın 2 bine ulaşacağı söylendi. O dönem yatırım kararında ise Türk şirketini etkileyen ana etken, verilen teşviklerdi. 2 milyon Euro’su devlet desteği olmak üzere ilk adımda 9 milyon Euro’luk yatırım yapıldı. Ancak hem küresel hem de yerel etkenler nedeniyle büyüme ve yapılan planlar tutmadı. 19 bin 250 metrekarelik bir alan üzerinde faaliyet gösteren fabrika, 10 yılın ardından atıl hale gelecek.

Aster Tekstil'in yıllık mali tablolarına göre, şirketin Sırbistan'daki iştiraki 2025 yılında 21 milyon dolar ciro yaparken zararı 1 milyon dolar oldu. Geçtiğimiz yılda zarar 600 bin dolar seviyesindeydi.

Her ikisi de 2016 yılında Sırbistan’da üretime başlayan Kardem ve Aster’in hedefleri benzerdi. Kardem, 229 çalışanla başladıkları üretimde hedefi 2 bin 500 kişiye istihdam sağlayacak bir büyüklük olarak belirlemişti. Aster Telstil’de de 250 kişiyle çıkılan yolda istihdam 2 bin olarak hedeflenmişti… Aradan geçen zamanda her ikisi de 300 dolayında çalışana ulaşabildiler. Peş peşe gittikleri Sırbistan’dan birer birer dönme kararı aldı.