ABD ordusunun İran'a yönelik son saldırılarında Keşm Adası'nı yeniden hedef alması, gözleri Hürmüz Boğazı'nın girişindeki bu stratejik noktaya çevirdi. İran'ın deniz savunması, füze sistemleri ve ticari gemi trafiğinin kontrolünde önemli rol oynayan ada, Washington ile Tahran arasındaki askeri gerilimin merkezlerinden biri haline geldi. ABD ve siyonist rejimin 28 Şubat'ta İran'a yönelik başlattığı saldırıların üzerinden sekiz ayı aşkın süre geçerken, Basra Körfezi'nde gerilim yeniden yükseldi. ABD ordusunun son günlerde art arda hedef aldığı Keşm Adası, askeri tesisleri ve Hürmüz Boğazı üzerindeki stratejik konumuyla dikkat çekiyor. ABD medyasının Amerikalı bir yetkiliye dayandırdığı haberlere göre, pazartesi günü düzenlenen saldırıda İran'a ait bir karadan havaya füze fırlatıcısı vuruldu. Yetkili, operasyonun İran güçlerinin bir Amerikan askeri uçağını hedef almaya çalışmasının ardından gerçekleştirildiğini öne sürdü.

KEŞM ADASI'NA PEŞ PEŞE SALDIRILAR ABD güçleri, 2 Kasım gecesi haziran ayından bu yana ilk kez Keşm Adası'nı hedef aldı. Washington ile Tahran arasında Katar öncülüğünde arabuluculuk girişimlerinin sürdüğü dönemde gerçekleşen saldırıları, 6 Kasım'da adaya isabet eden iki mühimmat izledi. ABD Başkanı Donald Trump, saldırıları doğrulayarak operasyonların sınırlı olduğunu belirtti. Trump, Amerikan güçlerinin küçük bir uçaksavar sistemini yaklaşık 5 ila 15 dakika içerisinde etkisiz hale getirdiğini açıkladı. Pazar günü ise İran devlet medyası, Keşm Adası'nda dört patlama sesi duyulduğunu ve ABD ordusunun adaya mühimmat ateşlediğini bildirdi. İranlı yetkililer, saldırılarda adadaki tesislerin büyük çaplı zarar görmediğini açıkladı.

ABD'NİN HEDEFİNDEKİ KEŞM ADASI NEREDE? Yaklaşık 1.500 kilometrekarelik yüzölçümüyle İran'ın ve Basra Körfezi'nin en büyük adası olan Keşm, ülkenin güneyindeki Hürmüzgan eyaletinde bulunuyor. Bender Abbas liman kentine yakın konumdaki ada, İran ana karasından Huran Boğazı ile ayrılıyor. Basra Körfezi'ni Umman Körfezi'ne bağlayan Hürmüz Boğazı'nın kuzey kıyısı boyunca uzanıyor. Boğazın karşı kıyısında ise Umman'a bağlı Müsendem Yarımadası ile Birleşik Arap Emirlikleri'nin kuzeydoğu kıyıları yer alıyor. Keşm, Hengam ve Larek adalarını kapsayan ilçede yaklaşık 190 bin kişi yaşıyor. Balıkçılık, deniz taşımacılığı, ticaret ve turizm bölgenin başlıca geçim kaynaklarını oluşturuyor. Ada ayrıca serbest ticaret bölgesi, sanayi tesisleri ve UNESCO tarafından tanınan jeoparkıyla öne çıkıyor.

İRAN'IN DENİZ SAVUNMASINDA KRİTİK NOKTA Keşm Adası'nı ABD açısından önemli bir askeri hedef haline getiren başlıca unsur, Hürmüz Boğazı üzerindeki stratejik konumu. İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Deniz Kuvvetleri, boğazın kuzeyindeki askeri faaliyetlerinin bir bölümünü ada çevresindeki sularda yürütüyor. Uluslararası medya kuruluşlarının haberlerinde Keşm'de bir deniz üssü ve yer altı füze tesislerinin bulunduğu belirtiliyor. Adanın konumu, İran'a kıyı savunması, deniz gözetleme faaliyetleri ve boğazdan geçen gemi hareketlerinin izlenmesi açısından önemli avantaj sağlıyor. DMO, mayıs ayında Keşm'in batı ucundan BAE'nin Umm Al Quwain bölgesine, İran'ın Kuh Mobarak kıyılarından Füceyre'ye uzanan genişletilmiş bir deniz kontrol bölgesi ilan etmişti. Bu düzenlemede Keşm, İran'ın deniz sahasındaki kontrolünün önemli coğrafi noktalarından biri olarak gösterilmişti.

ABD DAHA ÖNCE RADAR VE İHA TESİSLERİNİ VURMUŞTU Keşm Adası, 28 Şubat'ta başlayan saldırılardan bu yana defalarca hedef alındı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 31 Mayıs'ta Keşm Adası ve İran ana karasındaki Koruk bölgesinde radar sistemleri ile insansız hava aracı komuta ve kontrol tesislerinin vurulduğunu duyurdu. CENTCOM, 5 Haziran'da aynı bölgelerdeki kıyı gözetleme radar tesislerine yeni saldırılar gerçekleştirildiğini açıkladı. Son saldırılar ise İran'ın Hürmüz Boğazı yakınlarında Amerikan İHA'larını düşürdüğünü duyurduğu bir döneme denk geldi. Denizcilik şirketleri de ekim ayında boğazdaki ticari gemilere yönelik saldırıların rekor seviyeye ulaştığını bildirdi.

30 KÖYÜN SUYU KESİLMİŞTİ ABD'nin mart ayında Keşm Adası'ndaki bir tuzdan arındırma tesisini hedef aldığı yönündeki açıklamalar, sivil altyapıya yönelik saldırıları da gündeme taşımıştı. İranlı yetkililer, saldırı nedeniyle 30 köyün tatlı su tedarikinin kesintiye uğradığını açıkladı. Yaklaşık 40 bin kişiye hizmet verdiği belirtilen tesisteki hasarın ardından onarım çalışmaları yürütüldü ve su tedariki yeniden sağlandı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, saldırıyı kınayarak şu ifadeleri kullandı: "Bu emsali oluşturan İran değil, ABD'dir." Devrim Muhafızları Ordusu ise daha sonra Bahreyn'deki bir ABD deniz tesisini misilleme amacıyla hedef aldığını duyurdu.

HÜRMÜZ'DEN GEÇEN GEMİLER İÇİN YENİ GÜZERGÂH İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemilere yönelik kısıtlamalarını artırması, Keşm Adası'nın stratejik önemini daha da yükseltti. DMO Deniz Kuvvetleri, ticari gemilerin hareketlerini İranlı yetkililerle koordine etmelerini ve belirlenen güzergâhları kullanmalarını şart koşuyor. Bazı ticari gemiler ise boğazın güneyindeki geleneksel deniz yolları yerine Keşm ile Larek adaları arasındaki alternatif geçiş güzergâhını kullanıyor. İran karasuları içerisinde bulunan bu güzergâh, Tahran'a gemi hareketlerini daha yakından takip etme imkânı sağlıyor. Böylece Keşm Adası, yalnızca İran'ın askeri savunmasında değil, Basra Körfezi ile Umman Körfezi arasındaki ticari deniz trafiğinin kontrolünde de kritik bir konumda bulunuyor.