Türkiye'nin deniz kablo projesine yönelik itirazlarının sürdüğü bir dönemde, 8 ülkenin savaş gemileri ve hava unsurlarıyla bölgede tatbikat gerçekleştirmesi, Doğu Akdeniz'de yeni bir provokasyonun habercisi olarak değerlendirildi.

Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin (GKRY) öncülüğünde Yunanistan, Fransa, Birleşik Krallık, ABD, İsrail, İtalya ve Mısır'ın katılımıyla gerçekleştirilen NEMESIS 2026 tatbikatı, Doğu Akdeniz'deki gerilimi yeniden gündeme taşıdı.

Hidrokarbon platformlarına yönelik saldırı, şüpheli gemilere çıkarma ve deniz güvenliği senaryolarının uygulandığı tatbikatta enerji altyapılarının korunması öne çıkarılırken, Rum Savunma Bakanı Vasilis Palmas'tan açıklamalar geldi.

Doğu Akdeniz'de Türkiye'nin deniz yetki alanları, enerji kaynakları ve Kıbrıs meselesi üzerinden yaşanan anlaşmazlıklar sürerken GKRY, sekiz ülkenin katılımıyla NEMESIS 2026 çok uluslu tatbikatını gerçekleştirdi. Türkiye'nin bölgedeki hak ve çıkarlarının tartışıldığı bir coğrafyada düzenlenen tatbikatın kapsamı dikkat çekti. Hidrokarbon platformuna yönelik terör saldırısı, şüpheli gemilere askeri müdahale, yaralı tahliyesi, kitlesel kurtarma ve deniz kirliliğine müdahale senaryoları uygulandı.

İlk bakışta enerji güvenliği ve arama-kurtarma faaliyetleri çerçevesinde sunulan tatbikat, katılımcı ülkelerin askerî kapasitesi ve Doğu Akdeniz'deki mevcut siyasi dengeler dikkate alındığında farklı bir boyut taşıyor. Özellikle Türkiye ile deniz yetki alanları konusunda anlaşmazlık yaşayan GKRY'nin, Yunanistan ve İsrail'in yanı sıra Fransa, ABD ve Birleşik Krallık gibi ülkeleri aynı organizasyonda buluşturması dikkat çekiyor.

NEMESIS 2026'ya Yunanistan, Fransa, Birleşik Krallık, ABD, İsrail, İtalya ve Mısır'ın katılması, Rum yönetiminin Doğu Akdeniz'deki güvenlik politikalarını uluslararası ortaklıklarla destekleme arayışını ortaya koydu. Tatbikatta Yunanistan'ın savaş gemileri, F-16 savaş uçakları ve helikopterleri görevalırken Fransa ve İtalya deniz karakol uçaklarıyla yer aldı. İsrail de deniz unsurları ve insansız sistemleriyle tatbikata katkı sağladı.

Burada dikkat çeken nokta, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanları ve enerji faaliyetleri konusunda itirazlarının bulunduğu GKRY'nin, bölge dışındaki askeri aktörleri de güvenlik organizasyonlarına dahil etmesi. Rum yönetimi böylece enerji altyapılarının korunması başlığı altında uluslararası askeri koordinasyonunu geliştirmeye devam ediyor.

Tatbikat sırasında konuşan GKRY Savunma Bakanı Vasilis Palmas, deniz alanlarının korunması ve egemenlik haklarının güvence altına alınmasının Rum yönetimi açısından değişmez öncelikler olduğunu söyledi. Yunanistan ile GKRY arasında planlanan Great Sea Interconnector (GSI) projesi de Doğu Akdeniz'deki anlaşmazlıkların önemli başlıklarından biri. Deniz altından elektrik bağlantısı kurulmasını öngören proje kapsamında yürütülen araştırma faaliyetleri, Türkiye ile Yunanistan ve GKRY arasındaki deniz yetki alanları tartışmalarını yeniden gündeme getiriyor.

Doğu Akdeniz'de kalıcı güvenliğin, bölgenin en önemli aktörlerinden Türkiye'nin hak ve çıkarlarını göz ardı eden girişimlerle sağlanması mümkün görünmüyor. NEMESIS 2026 ise GKRY'nin uluslararası askerî ortaklıklarını genişlettiği ve Türkiye ile yaşanan anlaşmazlıkları enerji güvenliği başlığı altında yeniden gündeme taşıdığı bir tatbikat olarak kayıtlara geçti.