AKİT MENÜ

Medya

Türk dizi sektöründe kriz alarmı: Oyuncu ücretleri düşüyor, çekim süresi kısalıyor

Televizyon kanallarının reklam gelirlerindeki sert düşüş ve yurt dışı satışlarının yavaşlaması, bölüm başı maliyeti 35 milyon TL’ye ulaşan dizi sektörünü çıkmaza soktu. Yapımcıların oyunculardan ücret indirimi talep etmesiyle başlayan krizde, reklam kuşaklarının dolmaması nedeniyle 140 dakikaya varan bölüm sürelerinin de zorunlu olarak kısalacağı belirtiliyor.

2

Türkiye'de TV kanallarının reklam gelirlerindeki düşüş dizi sektörünü krize soktu. Oyunculara ödenen ücretlerde indirim ve dizilerin 140 dakikaya varan bölüm sürelerinin kısalması kaçınılmaz görünüyor.

3

Türkiye'de dizi sektöründe reklam gelirlerindeki düşüş nedeniyle yaşanan ekonomik kriz yapım şirketlerini zorluyor. Televizyon dizilerine verilen reklam sayılarının azalması, çözüm arayışındaki yapımcıları oyunculardan ücret indirimi talep etmeye kadar götürdü. Ancak oyuncular bu talebe soğuk bakıyor. Dizi oyuncuları, kamuoyuna yaptıkları açıklamalarda sorunun böyle bir ödünle çözülemeyecek boyutta olduğunu söylüyor.

4

Peki son yıllarda yurt dışına ihraç ettiği yapımlarla dünya genelinde yüz milyonlarca izleyiciye ulaşan Türkiye'de dizi sektörü nasıl ve neden bu noktaya geldi? Krizin çözümü mümkün mü? Dizi sektörünü nasıl bir gelecek bekliyor?

5

TÜRK DİZİLERİNİN YURT DIŞI SATIŞ GELİRLERİ DÜŞTÜ: MEDYAPIM'ın sahibi Fatih Aksoy, DW Türkçe'ye yaptığı açıklamada dizi sektöründeki krizin küresel olduğuna işaret ediyor: "Bu kriz Türkiye'nin krizi değil, dünyanın krizi. Dünya genelinde bütün açık kanallarda, sadece bu yıl değil, yıllardır önemli ölçülere varan reklam kaybı var. Bunun gerekçesi ise başka mecraların ortaya çıkması. Yani sosyal medyadaki influencer'ların, çeşitli platformların reklam pastasından ciddi paylar almaya başlaması. Türkiye aslında bunu biraz daha geç yaşadı. Çünkü bugüne kadar bizi koruyan yurt dışı satışlardı." Ancak diğer ülkelerdeki TV kanallarının reklam gelirlerinin düşmesiyle Türk dizilerinin yurt dışına satışından elde edilen kazancın da azaldığını belirten Aksoy, "Tabii bu (krizin) kadar hızlı ve ani biçimde ortaya çıkmasında Türkiye'nin yaşadığı finansal krizin de bir etkisi vardır" diye ekledi.

6

“OYUNCULAR ÜCRETLERİ KABUL EDİP ETMEMEKTE ÖZGÜR” Bu sorunu çözebilmek için dizi maliyetlerini, "ülkenin ekonomisine uygun hâle getirmek" gerektiğini vurgulayan Aksoy, "Bunu dengelememiz gerekiyor. Bunlar arasında oyuncu ücretleri de var, mekân kiraları da var, her türlü ücret var. Ama tabii ki bu ücretleri, isteyen oyuncu kabul eder, isteyen etmez. Nihayetinde o rakamlara oynamak isteyen oyuncularla çalışılır" dedi. "Daha uygun bütçeli oyuncular, uygun bütçeli yönetmen, uygun bütçeli kameraman, uygun bütçeli mekân, uygun bütçeli her şey. Sadece oyuncular değil" vurgusu yapan Aksoy, dizilerin bölüm başı 600-700 bin dolarlık maliyetlerinin sürdürülebilir olmadığının altını çizdi.

7

SÜREÇ FİLM: DEVAM EDEN İR İŞİMİZDEN İNDİRİM İSTEDİK: Avşar Film'in sahibi yapımcı Şükrü Avşar da şu an televizyon kanallarının reklam gelirlerinin çok düşük olduğunu belirterek "Çünkü bazı reklam gelirlerini dijital kanallara kaptırdılar. Reklam pastası çok bölününce kanalların gelirleri düştü" ifadelerini kullandı. DW Türkçe'ye konuşan Avşar, "Kanalların da yapımcıların da kâr marjı kalmadı. Dolayısıyla şimdi indirim istiyorlar" dedi. Oyuncuların ücret indiriminin gündeme geldiği "Haysiyet" dizisinin yapımcısı olan Süreç Film'in sahibi İsmail Gündoğdu ise DW Türkçe'ye yaptığı açıklamada, "Sektörde genel olarak reklamlardan dolayı bir ekonomik kriz var. Bazı indirimler istendi. Devam eden bir işimizden biz de indirim istedik" dedi. Başka yapım şirketlerinin de oyunculardan benzer taleplerde bulunduğu duyumunu paylaşan Gündoğdu, "İnşallah geçici olur ve herkesin işleri iyi olur diye umuyoruz" ifadelerini kullandı. Gündoğdu, "Bu tabii sadece oyunculara mal edilecek bir sorun değil. Ayrıca sadece oyuncuların indirim yapması hâlinde düzelecek bir durum değil" diye ekledi.

8

GÜNLÜK MEKAN KİRASI EN AZ 200-300 BİN LİRA Yapımcılar, Türkiye'de televizyon dizilerinin bölüm başı ortalama maliyetlerinin 30-35 milyon TL olduğunu belirtiyor. Bu maliyetin yaklaşık üçte birini oyuncu ücretleri, üçte birini set ekibi, geri kalanını ise diğer prodüksiyon giderleri oluşturuyor. Bu giderlere mekân masrafları, sokak çekimleri için belediyelere ödenen bedeller ve menajerlik ücretleri gibi harcamaları örnek gösteren yapımcı Avşar, "Maliyetler çok şişti. Özellikle mekân ücretleri aldı başını gitti. Şu an bir mekânın günlük maliyeti 200-300 bin liradan başlıyor" diyor. Gündoğdu gibi Avşar da "Bu sadece (oyuncu ücretlerindeki) indirimle çözülecek bir sorun değil" diyor ve ekliyor: "Kimse aldığı paranın altına düşmek istemez. Ayrıca konuşulan yüzde 20'lik indirim kimi kurtaracak? Kimseyi kurtarmaz."

9

TÜRKİYE DIŞINDA 140 DAKİKALIK DİZİ YOK: Türkiye'de televizyon kanallarında geçen sezon (2025-2026) yayınlanan toplam dizi sayısı bir önceki sezona kıyasla yüzde 20'ye yakın düştü. Yayınlanan toplam bölüm sayısı da benzer oranda azaldı. Kanallar bu yıl, geleneksel olarak yüksek reytinglere ulaşılan Ekim ayında bile reklam kotalarını dolduramadığı için özel günlerde ve TRT'de Avrupa kupası maçlarının olduğu akşamlarda dizilerin yeni bölümlerini yayınlamamaya başladı. Giderek azalan yapım sayılarına karşın dizilerin bölüm süreleri her geçen yıl daha da arttı. Şu an ortalama bölüm süresi 140 dakika civarında. Bu denli uzun sürelerin yarattığı sorunlara değinen Avşar, "140 dakikalık bir bölüm için çift ekip çalışması gerekiyor. Gerçekten çok zor şartlarda çalışıyor insanlar. Üstelik maliyetler de çok yükseliyor. Ve genellikle oyuncular 140 dakikalık dizide oynamak yerine 45 dakikalık dijital diziyi tercih edebiliyor" yorumunda bulunuyor. "Dünyanın hiçbir ülkesinde 140 dakikalık bir format yok. Süreler en fazla 70-80 dakika olmalı" diyen Avşar, Türkiye'deki televizyon kanallarının daha fazla reklam alabilmek için bu kadar uzun süreli bölümlere yöneldiğini belirtiyor: "Akşamı tek bir dizi ve özet hariç dört kuşak reklam geliriyle kapatmak istiyorlar. Şimdiye kadar bu kuşaklara reklam bulunabiliyordu ama dijitaller Türkiye'ye tamamen girince işleri zorlaştı."

10

FATİH AKSOY: DİZİ SÜRELERİ KISALMAK ZORUNDA: Türkiye'de kanunlara göre, televizyon kanalları saat başına azami 12 dakika reklam yayınlayabiliyor. Yapımcı Aksoy da dizilerin 140 dakikaya uzatılmasına ilişkin "Dizilerde bu dakikalara çıkılmasının nedeni, gece saat 12'deki reklam kuşağının da kullanılmak istenmesiydi. Böylece saat 8'deki özetle birlikte beş reklam kuşağı kullanılıyordu. Ama artık TV kanalları bu reklamsızlıkta saat 12'deki reklam kuşağını kullanamayacağını bildirdiği için 135-140 dakika dizi üretmenin bir gerekçesi de kalmadı. Kanallar üç reklam kuşağı yayınlayacakları için 95 dakika, 100 dakika, 110 dakikalık bölüm üretmeniz yeterli olacak" değerlendirmesinde bulundu. Bu yüzden dizi sürelerinin kaçınılmaz olarak kısalacağını belirten Aksoy, "Dizi süreleri biraz kısalınca ve bundan sonraki işlerde, sadece oyuncuları kastetmeden söylüyorum, tüm ücretler Türkiye ekonomisine uygun hâle geldiğinde daha kaldırılabilir maliyetlerin ortaya çıkacağını düşünüyorum" dedi. Süreç Film'in sahibi Gündoğdu ise dizilerin sürelerinin kısalması konusunda "Ekonomik olarak fayda sağlayacağından emin değilim ama bu kadar uzun olmazsa içerik olarak kalite biraz daha yükselir diye düşünüyorum" yorumunda bulundu.