AKİT MENÜ

Ekonomi

En düşük emekli maaşı 31 bin liraya mı çıkıyor? İşte seyyanen zam ve refah payında konuşulan rakamlar

17 milyon SSK ve Bağ-Kur emeklisinin beklediği maaş düzenlemesi için masada yer alan seyyanen zam, refah payı, prim günü ve 65 yaş kriteri gibi beş farklı seçenek mercek altına alındı.

3

Mevcut sistemde 3 bin 600 gün prim ödeyenlerle 9 bin gün prim ödeyenler arasında yalnızca bin liralık fark bulunmasının tartışmaya sebep olduğunu belirten uzmanlar, tüm emeklilere 5 ile 10 bin lira arasında bir kerelik seyyanen zam yapılması halinde taban aylığın 31 bin liraya çıkabileceğini hesapladı.

4

Öte yandan enflasyon farkına eklenecek 10 ila 15 puanlık refah payı formülünün daha güçlü bir ihtimal olarak öne çıktığı ve bu senaryoda en düşük aylığın 29 bin lira bandına yaklaşacağı ifade edildi.

5

Emekli maaşında masadaki seçenekler neler?

6

Seyyanen zam yapılması, refah payı verilmesi, yatırılan prim gününün yüksekliği ve yaşa göre farklılaşan maaş zamları konusunda çalışmalar yürütüldüğünü söyleyen Hürriyet gazetesi yazarı Noyan Doğan formülleri sıraladı.

7

Doğan, çalışmanın amacına dair "Uygulanacak formülün SGK’nın bütçesine daha az yük getirmesi, emekliler arasında gelir adaletsizliği yaratmaması" dedi. Doğan ayrıca kamuoyundaki yanlış algıya dikkat çekerek "Prim gün sayısı ve yaş konusu, özellikle SSK, Bağ-Kur emeklilerini ilgilendiriyor; memur emeklilerini değil" dedi.

8

3600 gün ile emekli olan ve 9000 gün ile emekli olan arasında bin TL zam farkı olduğuna dikkat çeken Doğan şunları söyledi: "İkincisi, prim günü ve yaşa göre düzenlemeye gidilmesi demek, aylık bağlama oranından tutun da EYT’lilerin durumuna kadar birçok parametrenin değişmesi anlamına geliyor ki, bu da sosyal güvenlik sisteminde reform demektir. Çünkü 3 bin 600 prim günle emekli olan (23 bin 552 lira emekli maaşı alıyor) ile 9 bin prim günle emekli olan (24 bin 500 lira emekli maaşı alıyor) arasında neredeyse bin lira maaş farkı olan emekliler var.

9

En düşük emekli aylığının her yıl artırılması, ancak bu artışın kök maaşlara yansımaması sorunu var. Diyeceğim o ki, prim gününe ve emekli yaşına göre yapılacak bir düzenleme, hem kolay değil hem de dengeleri daha da bozar. Daha da ötesi, bir seferlik yapılacak iyileştirme gelecek yıllarda daha büyük sorun yaratır. Masadaki seçeneklerden biri seyyanen zam. Tüm emeklilere 5 ile 10 bin lira arasında bir kereliğine zam yapılabilir. Buna göre de en düşük emekli aylığı olan 23 bin 552 liranın üzerine yüzde 10 zam, üzerine en düşük 5 bin lira seyyanen zam olursa, en düşük emekli aylığı 31 bin liraya yükselir. 30 bin lira emekli maaşı alan bir kişinin yeni zamla birlikte maaşı 38 bin liraya çıkar.

10

Bir değer seçenek, refah payı ki, bunun olması daha ihtimal dahilinde. Bu da 2027’nin başında geçmiş 6 aylık enflasyon oranı olan yüzde 10 zammın üzerine 10 ila 15 puan refah payı eklenmesi anlamına gelir. 10 puan refah payı eklenirse yüzde 20, 15 puan eklenirse yüzde 25 zam yapılmış olur. Buna göre de en düşük emekli aylığı yüzde 20 zamma göre 28 bin 262 liraya, yüzde 25 zam eklenirse 29 bin 440 liraya yükselir. Refah payı uygulaması ilk kez olmaz. 2023 yılında da benzer uygulama yapılmıştı. 2022’nin son 6 aylık yüzde 15.40 enflasyona göre SSK, Bağ-Kur emeklileri maaşlarını yüzde 15.40 zamlı alacaktı. Memur emeklileri ise maaşlarını, toplu sözleşme ve enflasyon farkı ile birlikte yüzde 16.40 zamlı alacaklardı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, tüm emekliler için maaş artış oranının yüzde 30 olarak uygulanacağını açıkladı. Böylece memur emeklisine 13.60 puan, işçi, Bağ-Kur emeklisine de 14.60 puan refah payı verildi.

11

Konuşulan seçeneklerden biri de 65 yaş üzeri emeklilere farklı bir zam uygulaması. Belki daha yüksek refah payı verilebilir ama ben bu ihtimalin düşük olacağını düşünüyorum. Düşük prim günle yaştan emekli olanlarla, yüksek prim ödeyenler arasında adaletsizlik yaratacaktır. Bir başka seçenek ise, -konuşulanlara göre- 2027’nin Ocak ayında enflasyon üzeri belirli oranda refah payı verilmesi, 2027’nin Temmuz ayında da yine geçmiş altı aylık enflasyon zammının üzerine refah payı eklenmesi. Böylece yılın tamamında enflasyonun çok üzerinde refah payı verilmiş olacak."

12