AKİT MENÜ

Ekonomi

Emekliye intibak mecburiyeti: 17 milyon kişinin maaşı değişecek! İsa Karakaş o hesabı açıkladı

Emekli maaşları arasındaki fark ve prim ödeme adaleti tartışmaları yeniden alevlendi. 2000 yılı öncesinde emekli olanlara yapılan intibak düzenlemesinin ardından gözler yıllardır bekleyen diğer emeklilere çevrildi. Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, 2000 sonrası emekliler için 2013 yılında verilen sözü hatırlatarak çarpıcı bir çağrıda bulundu. Karakaş'a göre en düşük emekli aylığına yapılan artışlar sorunu çözmeye yetmiyor; asıl ihtiyaç, milyonlarca emeklinin maaşını kapsayan kapsamlı bir intibak düzenlemesi.

3

Emeklilikte intibak düzenlemesi yeniden gündemde! 2000 yılı öncesinde emekli olanlara yapılan maaş artışlarının ardından, 2000 sonrası emekliler için verilen sözün hâlâ tutulmaması milyonların tepkisini çekiyor.

4

En düşük emekli aylığına yapılan artışlarla maaşlar arasındaki makasın giderek kapanması, yıllarca yüksek prim ödeyen emeklilerin mağduriyetini artırıyor. Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, 17 milyonu aşkın emekliyi ilgilendiren intibak düzenlemesinin neden artık kaçınılmaz hâle geldiğini ve hayata geçirilmesi durumunda emekli maaşlarında nelerin değişeceğini kaleme aldı.

5

İşte Karakaş'ın yazısından satırbaşları... "Emeklilikte intibak meselesinin ne anlama geldiğini ve 2000 yılı öncesi yapılan düzenlemenin detaylarını önceki yazılarımızda enine boyuna izah etmiştik. Hatırlatmakta fayda var: 2000 yılı öncesi intibak yasası, SSK emeklileri ile Bağ-Kur emeklilerinin belirli bir kısmını kapsamıştı. Bu tarihî düzenleme çerçevesinde 2,5 milyonu aşkın dosya tek tek incelenerek işlem görmüştü. Yapılan intibak neticesinde maaş artışları o günün şartlarıyla 1 TL’den başlayıp 342 TL’ye kadar çıkmıştı. Oransal olarak ise en yüksek artış ",3 seviyesine tekabül etmişti.

6

Hükûmet 2013 yılında bu adımı atarken kamuoyuna açık bir taahhütte bulunmuştu. 2000 yılı sonrası emekliler için de intibak düzenlemesi yapılacağı bizzat vadedilmişti. Gelinen süreçte artık günü kurtaran, pansuman niteliğindeki geçici düzenlemeler kesinlikle yetmiyor. 2000 yılı sonrasında emekli olan milyonlar için yıllardır bekletilen intibak meselesi artık bir lütuf değil, ertelenemez bir zorunluluktur.

7

Hükûmetin 2013 yılında verdiği sözün üzerinden 12 yıldan fazla zaman geçti. Aradan geçen bu uzun sürede emeklilerimiz mahkeme kapılarını aşındırdı. Ancak hukuki yollarla aranan çözüm, ne yazık ki Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) çatısı altında düğümlendi.

8

GERÇEK VE ADİL BİR İNTİBAK DÜZENLEMESİ HAYATA GEÇTİĞİNDE NELER SAĞLANIR? 2019 yılından bu yana "en düşük emekli aylığı" uygulaması adı altında Hazine yardımı yapılmaktadır. Başlangıçta sadece 800 bin emekliye yönelik başlatılan bu destek, bugün 5 milyon 100 bin emekliyi kapsayan devasa bir kitleye ulaşmıştır.

9

Taban aylıklar sürekli yukarı çekilirken çok büyük bir kitle âdeta unutuldu. Yıllarca yüksek kazanç üzerinden SGK’ya devasa prim katkısı sunan 12 milyondan fazla emekli görmezden gelindi. En alttaki maaşlarla primini yüksekten ödeyenlerin maaşları neredeyse birbirine eşitlendi. Bu durum çalışma barışını ve prim ödeme şevkini derinden sarstı.

10

Diğer yandan bugün geldiğimiz noktada emekli maaşlarının hesaplanmasında baz alınan TÜİK verilerinin kamuoyunda tartışmalı hâle gelmesi, mevcut sorunu daha da derinleştiriyor. Bu sebeple yeni ve köklü bir intibak düzenlemesi, emeklilikte adaletin tesisi açısından artık elzemdir. Üstelik yapılacak bu yeni düzenleme, 2000 yılı öncesinde olduğu gibi sadece 2,5 milyon kişiyle sınırlı tutulamaz. İşçi (SSK), esnaf (Bağ-Kur) ve memur emeklileri de dâhil olmak üzere 17 milyonu aşkın tüm emeklileri kapsayan (gerçek ve köklü) bir intibak mecburi hâle gelmiştir.

11

Aksi takdirde, tıpkı EYT sürecinde olduğu gibi sistem kendi eliyle yeni mağduriyetler üretmeye devam edecektir. Emeklilerimizin haklı memnuniyetsizliği çığ gibi büyüyecektir. Sosyal sigorta tekniğinin ve aktüeryal mantığın dışına çıkılarak "yaş" veya "çalışıp çalışmama" gibi yapay kriterlere göre yapılacak suni iyileştirmeler, en düşük emekli maaşı uygulamasında olduğu gibi çok daha derin adaletsizliklere kapı aralayacaktır.

12

VELHASILIKELAM... "Adalet mülkün temelidir" düsturu, sosyal güvenlik sistemimizin de sarsılmaz pusulası olmalıdır. Hakkaniyetin olmadığı yerde ne huzur kalır ne de sisteme güven!

13

Emeklilikte gerçek bir adalet ve toplumsal vicdanı rahatlatacak bir çözüm isteniyorsa, izlenecek yol bellidir.

14

Öncelikle yıllardır sabırla bekleyen emeklilerimizin intibak taleplerine artık kulak verilmelidir.

15

2000 yılı öncesinde olduğu gibi, 2000 yılı sonrasında emekli olanların da maaşları bütüncül bir bakışla masaya yatırılmalıdır.

16

Devlet adaleti, verilen sözün tutulmasını gerektirir. Yıllar önce taahhüt edilen intibak işlemleri vakit kaybetmeksizin ifa edilmeli ve emeklinin alın terinin karşılığı eksiksiz teslim edilmelidir!