AKİT MENÜ

Spor

Selma Savcı yazdı: Şıncın'da üçlü zirve: Trump, Putin ve Şi masasında Türkiye

yeniakit.com.tr yazarı Selma Savcı Şıncın'da yapılan ve dünyanın yakından takip ettiği zirveyi mercek altına aldı...

3

İşte o yazı;

4

Çin'in Şıncın kentinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi marjında ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in bir araya gelmesi, uluslararası kamuoyunda 3. Dünya Savaşı'nın habercisi değil, küresel güç dengelerinin yeniden tanımlandığı sembolik bir diplomasi hamlesi olarak tüm dünyanın yakından takip ettiği bir zirve olarak öne çıktı...

5

Tarihte ilk kez bu üç büyük nükleer gücün liderini aynı masada buluşturan bu zirve, sıcak çatışmaların gölgesinde gerçekleşse de verilen mesajlar savaş hazırlığından ziyade büyük güçler arası bir uzlaşı arayışına işaret ederek, aslında tüm dünyanın bu üçlü zirveden çıkacak kararların mekanizmaya neler katacağına odaklanmış durumda.

6

ABD, Çin ve Rusya liderlerinin Şıncın'da kurduğu bu üçlü masa, Türkiye için hem küresel diplomaside yeni arabuluculuk fırsatları oluşturan hem de "büyük güçler arasındaki tepeden inme anlaşmalar" nedeniyle bölgesel nüfuz alanını dikkatle korumasını gerektiren çok katmanlı bir denge ortaya koymaktadır. Küresel sistemin tek kutupluluktan çıkıp büyük güçlerin kendi aralarında yeni bir uzlaşı zemini aradığı bu dönemde, Türkiye'nin konumu şu temel dinamikler üzerinden şekillenmektedir:

7

Trump, Şi ve Putin'in aynı masada oturması, küresel sorunların dünyanın en büyük üç nükleer gücü tarafından tepeden inme biçimde çözülmeye çalışıldığı yeni bir "büyük güçler konserini" andırmaktadır. Bu durum, Türkiye gibi orta ölçekli ve bölgesel güçler için iki yönlü bir tablo oluşturmaktadır. Bir yandan küresel bir savaş riskinin azalması Türkiye'nin ekonomik ve ticari istikrarı açısından olumlu bir zemin sunarken; diğer yandan kararların yalnızca bu üç başkent arasında alınması riski, Ankara'nın yıllardır savunduğu "Dünya beşten büyüktür" ve "küresel karar alma mekanizmalarının genişletilmesi" tezini daha da kritik hale getirmektedir. Nitekim Türkiye iç siyasetinde de bu zirveye yönelik yapılan ilk değerlendirmelerde (örneğin MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin 19 Kasım 2026 tarihli açıklamasında), küresel barış ve adaletin tesisinde Türkiye'nin dışarıda bırakılamayacağı ve zirvenin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katılımıyla dörtlü bir formatta yapılması gerektiği vurgulanmıştır.

8

Türkiye, hem bir NATO müttefiki olarak Batı güvenlik mimarisinin içinde yer alması hem de Rusya ve Çin ile doğrudan, pragmatik iletişim kanallarını açık tutabilmesi sayesinde bu yeni denklemde eşsiz bir konuma sahiptir. Zirve öncesinde Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ABD Başkanı Trump arasında gerçekleşen görüşmelerde de öne çıktığı üzere, Ankara hem Ukrayna-Rusya savaşının sona erdirilmesi hem de ABD-İran geriliminin düşürülmesi konusunda her iki tarafla da konuşabilen nadir aktörlerden biridir. Şıncın zirvesinden Ukrayna veya Orta Doğu'daki krizlere dair somut bir çözüm çıkmamış olması, sahadaki diplomatik tıkanıklıkları aşmak için Türkiye'nin kolaylaştırıcı ve arabulucu rolüne olan ihtiyacı canlı tutmaktadır.

9

Zirvenin ana gündem maddelerinden biri olan Hürmüz Boğazı'ndaki enerji akışının korunması ve küresel petrol arzının istikrarı, Türkiye'nin jeopolitik önemini doğrudan artırmaktadır. Orta Doğu'daki deniz ticaret yollarının (Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz) çatışma riski altında olduğu bir konjonktürde, Türkiye üzerinden geçen enerji boru hatları ve Çin ile Avrupa'yı birbirine bağlayan Orta Koridor ulaşım hattı, hem Pekin hem de Batı başkentleri için en güvenli alternatif güzergâh haline gelmektedir. Ayrıca Rusya ile enerji alanındaki iş birliğini sürdüren Ankara, küresel enerji arzındaki dalgalanmaları kendi enerji merkezi (hub) hedefleri doğrultusunda avantaja çevirme potansiyeline sahiptir.

10

Uluslararası analizlerde (örneğin The Economist dergisinin Kasım 2026 tarihli değerlendirmesinde) dikkat çekildiği üzere, Türkiye'nin yerli savunma sanayiindeki atılımları, İHA teknolojileri ve deniz gücündeki yükselişi, Ankara'ya kendi bölgesinde bağımsız hareket etme kapasitesi kazandırmıştır. Büyük güçlerin kendi aralarında yeni bir denge kurmaya çalıştığı bu belirsizlik döneminde Türkiye; Suriye'deki yeni süreçte belirleyici aktör olması, Türk Devletleri Teşkilatı üzerinden Avrasya'daki bağlarını güçlendirmesi ve Körfez ülkeleriyle yaptığı savunma anlaşmalarıyla yalnızca büyük güçlerin kararlarını izleyen değil, kendi bölgesel güvenlik mimarisini kuran bir aktör olarak konumlanmaktadır.

11

Ezcümle; Putin, Şi ve Trump arasındaki o masada çıkacak kararlar bütününün ben dünyanın üzerinde yeni şekillenecek saflar için içeriğinin çok gizemli ve bir o kadar da zirveden tüm ülkelerin üzerine alabileceği dipnotların olacağı kanaatindeyim.

12

Selam ve Dua ile...