2020 yılı, Çin'in Vuhan kentinde ortaya çıkan ve tüm dünyayı etkisi altına alan koronavirüs salgınının yol açtığı ekonomik daralmanın yanı sıra savaşlar ve kuraklık nedeniyle yoksul ülkelerin daha da yoksullaşmasına sahne oldu. 2021 yılında koronavirüs salgınına çare bulunması beklenirken, ticaret savaşlarının alevlenmesi ve çatışma bölgelerinde hareketliliğin artması bekleniyor. Dünyada 2021 yılının sıcak gündem maddeleri de şöyle sıralandı.

2020 yılı, Çin'in Vuhan kentinde ortaya çıkan ve tüm dünyayı etkisi altına alan koronavirüs salgınının yol açtığı ekonomik daralmanın yanı sıra savaşlar ve kuraklık nedeniyle yoksul ülkelerin daha da yoksullaşmasına sahne oldu. 2021 yılında koronavirüs salgınına çare bulunması beklenirken, ticaret savaşlarının alevlenmesi ve çatışma bölgelerinde hareketliliğin artması bekleniyor. Dünyada 2021 yılının sıcak gündem maddeleri de şöyle sıralandı.

Dünyada 2020 yılı, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınının yol açtığı ekonomik daralma ve azalan üretimin yanı sıra savaşlar ve kuraklık nedeniyle yoksul ülkelerin daha da yoksullaşmasına sahne olurken, 2021'de ticaret savaşlarının yeniden alevlenmesi ve çatışma bölgelerinde hareketliliğin artması bekleniyor.

Yanı sıra başta Çin ve ABD arasında olmak üzere ticaret savaşlarının yeniden alevlenmesi ve birçok ülkenin siber saldırıya uğraması öngörülüyor.

TÜCARET SAVAŞLARI - Yanı sıra başta Çin ve ABD arasında olmak üzere ticaret savaşlarının yeniden alevlenmesi ve birçok ülkenin siber saldırıya uğraması öngörülüyor.

Yeni yılın ilk günlerine aşıların, Kovid-19'un mutasyona uğrayan türüne karşı etkili olup olmayacağı tartışmaları damgasını vururken, salgının sadece ekonomik alanda değil askeri güç dengesinde de birtakım değişimlere yol açacağı, krizi çabuk atlatan ülkelerin ekonomide olduğu kadar askeri alanda da etkinliğini artıracağı ifade ediliyor.

Uluslararası Para Fonuna (IMF) göre, Kovid-19'a karşı sağlanan devlet yardımları ve teşvikler sebebiyle dünyanın sanayileşmiş veya gelişmekte olan 20 ekonomisinden oluşan G20'de, 2021 için bütçe açıklarının büyüyeceği belirtiliyor.

Birleşmiş Milletler'in (BM) hazırladığı bir rapor, 2021'de "Deepfake" ve "5G" üzerinden devlet kurumları, özel şirket ve şahıslara yönelik siber saldırıların yoğunlaşacağını, ülkelerin bu saldırılara karşı siber savunma orduları geliştireceğini ortaya koyuyor.

FIRAT'IN DOĞUSU YİNE ISINABİLİR - ABD ve Rusya YPG/PKK konusunda taahhütlerini yerine getirmez ise Fırat'ın doğusu yine ısınabilir. Suriye'de İdlib ve YPG/PKK'nın işgalinin sürdüğü kuzeydoğu bölgelerinin, 2021'de gündemdeki yerini koruması bekleniyor. Esed rejimi güçleri ve İran Devrim Muhafızları'nın seferber ettiği terörist gruplar, 2020'nin son aylarında İdlib cephe hatlarına büyük yığınaklar yaptı.

Türkiye ve Rusya'nın, Türk Silahlı Kuvvetlerinin (TSK) Bahar Kalkanı Harekatı sonrasında vardığı mutabakat, rejim güçleri tarafından aşındırılmaya çalışılıyor. Rusya, Türkiye'den diplomatik ve askeri kanallar üzerinden M4 yolunun güneyinde kalan sahadan çekilmesini isterken, Türkiye bu alanda askeri pozisyonunu sağlamlaştırarak böyle bir çekilmenin söz konusu olmayacağını gösterdi.

ABD ve Rusya'nın YPG/PKK konusunda Türkiye'ye verdikleri taahhütleri yerine getirmemesi, 2021'de Fırat Nehri'nin doğusunun yeniden ısınmasına neden olabilir. Türkiye, iki ülkeye, YPG/PKK'nın, sınırın 30 kilometre gerisine çekileceğine dair verdikleri sözü yerine getirmeleri gerektiğini her fırsatta hatırlatıyor.

Dünyanın en büyük ekonomisi ve askeri gücü olmayı sürdüren ABD'de 2020'de ırkçılık karşıtı protestolar, Kovid-19 salgını sürecinde artan işsizlik, kapanmaya karşı çıkan gruplar ve seçim sonuçlarına itirazlar, yağmalara varan sosyal patlamalara neden oldu.

ABD Kongresi binasının 6 Ocak'ta göstericiler tarafından işgal edilmesi, 2021'de iç siyasette zor bir dönemin yaşanabileceğine işaret ederken, dış politikada Trump'ın "Önce Amerika" söyleminin, ABD'yi yalnızlaştırdığını savunan 46. Başkan seçilen Joe Biden, "Başka uluslarla çalışmak bizi enayi yerine koymaz" diyerek, yeni dönemde izleyecekleri siyasetin işaretini verdi.

Trump ile Biden'in muhtemelen hemfikir olduğu tek konu ise yükselen Çin tehdidi. Biden'ın Çin'in teknoloji şirketlerine yönelik baskıları artırması ve insan hakları ihlallerini gündeme getirmesi, ayrıca nükleer faaliyetleri konusunda Kuzey Kore'ye baskı kurması bekleniyor.

Türk Amerikan ilişkilerinde Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) liderinin iadesi, Pentagon'un PYD/YPG'ye desteği, Türkiye'ye yönelik S-400 yaptırımları ve Türkiye'nin F-35 savaş uçağı programından çıkartılması konuları, Biden yönetiminin önünde çözüm bekleyen sorunlar olarak sıralanıyor.

Suriye'de daha aktif politika izlemesi, Rusya'yı dengeleyecek adımlar atması beklenen Biden, Yemen'de Suudilere verilen desteğin geri çekileceğini, silah anlaşmalarının da kendi prensipleriyle çelişmeyecek şekilde yapılacağını söylüyor.

Filistin toprakları üzerinde İsrail'in kurulmasıyla başlayan Orta Doğu sorunu, 2020 başında ABD Başkanı Donald Trump'ın açıkladığı sözde barış planıyla içinden çıkılmaz bir hal alırken, Kovid-19 salgını da Filistin'de ekonomik krizi derinleştirdi. 2021'de Filistin'de Trump yönetiminin "Yüzyılın Anlaşması" diye nitelendirdiği sözde barış planıyla ilgili tartışmaların ve binlerce kişinin işsiz kalmasına yol açan ekonomik krizle mücadelenin sürmesi bekleniyor.

AFGANİSTAN, YEMEN VE LÜBNAN GÜNDEMİ MEŞGUL ETMEYİ SÜRDÜRECEK - ABD'nin Afganistan'daki asker sayısını 15 Ocak 2021'e kadar 2 bin 500'e indireceği Afganistan'ın, 2021'de en fazla Katar'ın başkenti Doha'da Afganistan hükümeti ile Taliban arasında devam eden barış müzakereleriyle gündeme gelmesi bekleniyor.Müzakerelerde Afgan yönetimi, önceliğin ateşkesin sağlanması ve Taliban'ın eylemlerini durdurması şeklinde belirlenmesinde ısrar ediyor. Taliban ise kendisinin de temsil edileceği bir geçiş yönetimi oluşturulmasına öncelik verilmesini istiyor. 2021'de ABD'de yönetimin değişikliğinin bu süreci nasıl etkileyeceği merak ediliyor.

Yemen'de 2014 yılında İran destekli Husilerin Başkent Sana'yı işgal etmesiyle başlayan iç savaşta yaşanan insanı kriz 2020'de kritik seviyeye ulaştı. Suudi Arabistan öncülüğündeki Arap gücünün desteklediği meşru Muin Abdulmelik hükümeti, Husiler ve ayrılıkçı Güney Geçiş Konseyi arasındaki çatışmaların müzakereler yoluyla sonlandırılmasına yönelik BM çabalarının, 2021'de de sürmesi bekleniyor.

EN CİDDİ İNSANİ FELAKET - Uluslararası Kurtarma Komitesi'ne (IRC) göre yarısı çocuk 24 milyon sivilin hayatta kalmak için acil yardıma muhtaç olduğu Yemen, 2021'de en ciddi insani felaketin yaşanacağı ülke olacak.

MISIR, SUDAN VE ETİYOPYA ARASINDAKİ HEDASİ BARAJI GERİLİMİ SÜRECEK GİBİ GÖRÜNÜYOR - Mısır-Sudan ve Etiyopya'yı savaşın eşiğine getiren ve "Rönesans Barajı" olarak da bilinen Hedasi Barajı'nda sona gelinirken, sorunun 2021 yılında da gündemde kalmayı sürdürmesi bekleniyor. Yoğun diplomasi trafiğine rağmen Etiyopya ve Mısır sorunun çözümü için şuana kadar mesafe kaydedemedi.