Türk devletlerini bir arada tutmak isteyen ve bu alanda önemli adımlar atan Türkiye ile ilgili Kırgız basınında tepki çeken bir analize imza atıldı.

Mederbek Korganbaev, VB'de "Türkiye ve Azerbaycan Orta Asya'da tehlikeli jeopolitik oyunlar mı oynuyor?" başlıklı bir analiz yayımladı. İşte o ilginç analizden öne çıkanlar...

Son zamanlarda Türkiye ve Azerbaycan'ın Tacikistan ile artan askeri-siyasi yakınlaşması, bölgedeki jeopolitik dengeleri ve Türk devletleri arasındaki ilişkileri sorgulamaya açtı. Bu durum, Kırgızistan gibi önemli bir Türk devletinde bile endişelere yol açıyor.

Türkiye ve Azerbaycan'ın Tacikistan'a olan ilgisinin arkasındaki kesin nedenler net değil. İran ve Rusya'nın bölgedeki nüfuzuna karşı koyma arzusu, Türk dünyası işbirliğini genişletme hedefi veya silah endüstrisi için yeni pazarlar bulma isteği gibi çeşitli faktörler rol oynayabilir.

Tacikistan, geleneksel olarak Rusya ve İran ile yakın ilişkilere sahip olmuştur ve Türkiye ve Azerbaycan ile yakınlaşmaya hevesli görünmüyor. Duşanbe, İran ile savunma işbirliğini geliştirmeye devam ediyor ve Rusya'yı hala güvenliğinin garantörü olarak görüyor.

Kırgızistan, Türk devletleri arasındaki birliğe önem veriyor ve Türkiye ile Azerbaycan'ın Tacikistan'a silah satışı gibi adımların bu birliği zayıflatmasından endişe ediyor. Ayrıca, bu durumun Kırgızistan'ın kendi Batılı ülkelerle olan ilişkilerini olumsuz etkileyebileceğinden de korkuyor.

Türkiye ve Azerbaycan'ın Tacikistan ile yakınlaşması, Orta Asya'daki güç dengesini değiştirebilir ve bölgesel gerilimleri artırabilir. Bu durum, Türk devletleri arasındaki işbirliğini de zayıflatabilir ve Rusya ve İran'ın nüfuzunu pekiştirebilir.

Türkiye ve Azerbaycan, Tacikistan ile olan ilişkileri ve Kırgızistan gibi diğer Türk devletlerinin endişelerini ele almak için açık ve şeffaf bir diyalog kurmalıdır.

Herkesin yararına olacak şekilde ortak çıkarlara dayalı bir işbirliği modeli geliştirilmelidir. Bu, bölgesel güvenliği ve istikrarı teşvik etmeye ve Türk devletleri arasındaki ilişkileri güçlendirmeye odaklanmalıdır. Kısa vadeli ticari kazançlardan ziyade bölgesel istikrar ve uzun vadeli kalkınma için sürdürülebilir bir strateji benimsenmelidir.

Bu konuda Türkiye ve Azerbaycan'ın dikkatli ve makul olması gerekiyor. Tacikistan'a silah sağlanması halinde Kırgızistan, ABD, Fransa, Belçika ve Almanya ile savunma işbirliğine girmek zorunda kalacak. Avrupa ve Amerika askeri teknoloji pazarları seçenek açısından zengindir. Kırgızistan Batı'ya yönelirse Türk devletlerinin askeri ittifakı geçerliliğini kaybedecektir.

KAYNAK: X/TARİH VE POLİTİKA