Emeklilikte prim kadar yaş da çok önemlidir. Sigortası staj nedeniyle erken tarihlerde görünenler emekli olmaya çalışırken bunu sorgulamaya başlar. Peki staj süreleri ve çıraklık sigortası sigorta başlangıcı sayılıyor mu? Staj yapan öğrencilere 2020 yılında ne kadar ücret ödenecek? Stajyerin ücretine sağlanacak devlet katkısı ne kadar? Hangi işletmeler staj yaptırmak zorunda? Stajyer çalıştırmayan işverenin sorumluluğu nedir?

Yargıtay kararıyla Türkiye'de yıllardır talep edilen ancak gerçekleşmeyen staj süresiyle ilgili önemli düzenleme Meclis'e sunuluyor. Kanun teklifine göre, çıraklık ve staj süreleri de emeklilik hesabına dahil edilecek.

SGK'nın mevzuatına göre, aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler hakkında, iş kazası ve meslek hastalığıyla, hastalık sigortası hükümleri uygulanıyor. Ayrıca bu kişiler SSK (4/1-a) kapsamında sigortalı sayılıyor. Fakat stajyer ve çıraklık sigortası her ne kadar SSK kapsamında olsa da, emekliliğe yarayan yaşlılık-malullük ve ölüm sigortaları kapsamının dışında tutuluyor. Bu nedenle staj ve çıraklık süreleri emeklilik hesabında dikkate alınmıyor.

Staj süreleri ve çıraklık sigortası sigortalılık başlangıcı sayılır mı?

Çıraklık ve mesleki eğitim alan öğrenciler, eğitimlerinin bir parçası olarak staj yapıyor. Öte yandan, tamamen kamu otoritesinin gözetim ve denetiminde gerçekleşen bu staj eğitiminde, sigortalı olma zorunluluğu var. Ancak bu sigortalılık süreleri, emeklilik bakımından sigortalılık kapsamına alınmıyor. Konuyla ilgili SGK tarafından hazırlanan veya yapılan bir değişiklik de bulunmuyor. Sigortalılık başlangıcı ya da emeklilik yaşının hesaplanması dahil sosyal güvenlik hakları, ancak kanunla düzenlenebilecek haklar.

Staj süreleri ve çıraklık sigortası sigorta başlangıcı sayılıyor mu?

Güneş'te yer alan habere göre; konuyla ilgili bir kanun teklifi hazırlanıyor. Tasarı kısa sürede Meclis'e gelecek. Teklife göre, stajyer ve çırakların erken emekli olması için iki yol bulunuyor. Birincisi stajyer ve çırakların çalışma başlangıçlarının doğrudan emeklilikte başlangıç kabul edilmesi. İkincisi ise staj ve çıraklıkta geçen sürelere, askerlikte olduğu gibi borçlanma hakkının verilmesi. Sözü edilen iki kanun teklifinden biri kabul edilir ve yasalaşırsa, 2000 yılı öncesinde stajyer ya da çırak olarak çalışan yüz binlerce kişi erken emeklilik fırsatını yakalamış olacak.

Yargıtay kararıyla Türkiye'de yıllardır talep edilen ancak gerçekleşmeyen staj süresinin sigorta başlangıcı sayılması, Almanya'da yaşayan gurbetçilere tanındı. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 6 Nisan 2016 tarihinde verdiği 2016/481 sayılı kararı (Esas no: 2014/10-454), Almanya'daki gurbetçilere, mesleki eğitim gördükleri dönemde yatırılan zorunlu primlerinin sigortalılık başlangıcı olarak kabul edilmesini sağladı. Böylece gurbetçiler, borçlandıkları takdirde daha erken emekli olabiliyor.

Doğum borçlanması ile erken emeklilik

Doğumdan sonra çalışma hayatına ara vermek zorunda kalan kadınlar, Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) borçlanma yaparak eksik primlerini tamamlayabiliyor. Doğum borçlanması her çocuk için iki yıla kadar yapılabiliyor. Kadın çalışanlar üç çocuğa kadar doğum borçlanması yapabilir. Doğum borçlanması normalde emeklilik yaşını öne çekmez. Ancak, sigortalı çalışmaya başlamadan önce staj sigortası bulunan kadınlar, doğum borçlanması sayesinde daha erken emekli olabilir.