Sismik İzolatör ne işe yarar? Sismik İzolatör nasıl kullanılır? soruları merak ediliyor. Sismik izolatör, deprem hasar tespit çalışmaları ile ilgili gündemde yerini aldı. Elazığ'da meydana gelen 6.8 büyüklüğündeki depremin ardından yeni teknoloji ile inşa edilen Elazığ şehir hastanesi depremi hasarsız bir şekilde atlattı. Depremin hasarsız bir şekilde atlatılmasında sismik İzolatör çok önemli bir rol oynadı. Sismik İzolatör ne işe yarar? Sismik İzolatör nasıl kullanılır?

Sismik İzolatör nedir?

Sismik izolatör, yapıya gelen deprem, rüzgar vb. yüklerin azaltılmasına yarayan sistemdir. Sismik izolasyon sistemleri zemin ile yapının tabanı arasına esnek enerji sönümleyici elemanlar yerleştirerek zeminden yapıya aktarılan deprem kuvvetlerinin azaltılmasına; sismik enerji ve hareketlerini absorbe etmesine yardımcı olan araçlardır.

Sismik izolasyonu olmayan yapı kendi ağırlığının 1/10'u kadar yatay yük taşıyabilir. Eğer bu değerden daha fazla bir yük gelirse yapıda kalıcı deformasyonlar oluşur ve kolon-kiriş birleşim noktalarında kırılmalar başlar. Ancak sismik izolasyonu olan yapılar ise bu değerlerin çok üstüne çıkabilir. Çünkü sismik izolatörler gelen yatay yükü azaltır.

izolatör, deprem sırasında üzerindeki yapının sarkaç misali küçük salınımlar yapmasını sağlar. Oluşan dinamik sürtünme kuvveti ile izolatörün konkav geometrisi deprem enerjisinin sönümlenmesini sağlar. Sismik izolatörler deprem anında yapıya aktarılan dinamik kuvvetleri ve buna bağlı deplasmanları %80 – %90 oranında azaltmakta ve yapıyı deprem kuvvetlerine karşı izole etmektedir.

1921 yılında Amerikalı Mimar Frank Lyond Wright, Tokyo'daki Imperial Hotel'in temellerinde, taban izolasyon fikrini uygulayan ilk kişi olmuştur. 1969 yılında dünyada ilk kauçuk sismik izolasyonlu yapı, İsviçreli mühendisler tarafından Makedonya'nın Skobje şehrinde bir ilkokul binasında uygulanmıştır.

Sismik İzolatör ne işe yarar?

Yüksek düzeyde can güvenliği

Aynı oranda minimum düzeyde bakım gerekliliği

Araştırma ve geliştirmeye ait projelerin korunması

Yapıda bulunan mimari ve taşıyıcı elemanlarda minimum hasar

Şiddetli deprem sonrasında hemen kullanım olanağı

Köprü ve viyadükler de hasar görmeksizin kullanımına devam edilmesi

Ulaşım yapılarında devam eden süreklilik

Yapı içerisinde yer alan eşya ve cihazların korunması

Sismik izolatör depremde ne kadar güven verir?

Deprem Güvenliğinin Garanti Edilmesi Yer hareketi karakteristikleri, zemin koşulları, malzeme özellikleri, işçilik, matematik modellerin tutarlılığı gibi birçok faktör yapı davranışının beklenenden sapmasına sebep olur.

Sismik izolasyon sayesinde yapı çok daha yüksek güvenlikli bir sismik davranış gösterir ve idealden sapmalar karşısında çok daha az duyarlı olur.

Hafif ve orta şiddetli depremlerde; yapısal elemanlarda, yapısal olmayan bileşenlerde veya bina içeriklerinde hasar olmaksızın direnç gösterebilmeli,

Büyük şiddette deprem etkisinde; izolasyon sisteminde göçme yapısal elemanlarda kayda değer hasar, yapısal olmayan bileşenlerde büyük ölçüde hasar ve konfor fonksiyonlarında büyük karışıklık olmaksızın karşı koyabilmelidir.