Gündem
Hatay’ı Türkiye’ye kim kattı?
İdlib'de 34 askerimizin şehit olmasıyla ilgili haber yapan Rus medyası, Hatay için "Çalıntı bölge" ifadesi kullanıldı. Bu ifadelerin ardından söz konusu medya kuruluşuna tepki yağdı. "Çalıntı bölge" ifadelerini ardından milyonlarca kişi "Hatay, Türkiye'ye sonra mı bağlandı?" , "Hatay Türkiye'ye ne zaman bağlandı?" , "Hatay, Türkiye'ye hangi tarihte bağlandı?" sorularının cevaplarını araştırıyor. Peki, Hatay’ı Türkiye’ye kim kattı?”
İdlib'de 34 askerimizin şehit olmasıyla ilgili haber yapan Rus medyası, Hatay için "Çalıntı bölge" ifadesi kullanıldı. Bu ifadelerin ardından söz konusu medya kuruluşuna tepki yağdı. "Çalıntı bölge" ifadelerini ardından milyonlarca kişi "Hatay, Türkiye'ye sonra mı bağlandı?" , "Hatay Türkiye'ye ne zaman bağlandı?" , "Hatay, Türkiye'ye hangi tarihte bağlandı?" sorularının cevaplarını araştırıyor. Peki, Hatay’ı Türkiye’ye kim kattı?”
Rus medyası büyük bir skandala imza attı. Hayat için “çalıntı bölge” ifadeleri kullanıldı. Bu ifadelerin yanı sıra söz konusu haberde Hatay’ın Suriye’ye verilmesi gerektiği belirtildi. ‘Çalınan İl: Suriye'nin Bir Köşesi, 80 Yıl Önce Neden Fransa Tarafından Türkiye'ye Verildi’ başlığıyla yayınlanan haberde 1923 yılında imzalanan Lozan anlaşması ile Türkiye’nin sınırlarının belirlendiği ifade edilerek Hatay’ın ‘aniden’ Türkiye’nin sınırlarına katıldığı yönünde bir algı oluşturulmaya çalışıldı. Bu haber ise büyük tepki topladı. Söz konusu haberin ardından vatandaşlar internette “Hatay ne zaman Türkiye’ye bağlandı?” sorusunun cevaplarını araştırmaya başlandı.
Hatay’ın tarihi
Hatay Devlet , İskenderun Sancağı'nın 2 Eylül 1938'de bağımsızlığını ilan etmesi ile kurulmuş olan Türk devleti. 29 Haziran 1939 günü devletin yasama organı olan 22 üyesi Türk olan 40 üyeli Hatay Devleti Millet Meclisi'nin aldığı karar gereği Türkiye'ye katılmış ve Hatay ili olmuştur.
Hatay’ı Türkiye’ye kim kattı?
Hatay, Osmanlı Devleti ve İtilaf kuvvetleri arasında 30 Ekim 1918'de imzalanan Mondros Ateşkes Anlaşması'ndan sonra Fransızlar tarafından işgal edildi. 20 Ekim 1921'de Türkiye'nin Fransa ile imzaladığı Ankara Anlaşması'yla da Hatay, Fransa yönetiminde, Suriye sınırları içinde kaldı. Ancak bu anlaşmada yer alan hükümlere göre, büyük çoğunluğunu Türklerin oluşturduğu Hatay'da özerk bir yönetim kurulacaktı. Türklere milli kültürlerinin korunmasında her türlü kolaylık sağlanacak ve Türkçe resmi dil olarak kullanılacaktı. Bunun üzerine Fransa, Hatay ve çevresini “Kuzey Suriye Hükümeti” adı altında Milletler Cemiyeti'ne tescil ettirdi. Hatay, özerk bir yönetim olarak uluslararası alanda kabul gördü.
1937'de Milletler Cemiyeti kararıyla Hatay sorununun çözümü için kurulmuştur. Devletin kuruluşu Hatay Millet Meclisi'nin 2 Eylül 1938 tarihli kararıyla ilan edilmiştir. Devlet Başkanlığı'na Tayfur Sökmen, Meclis Başkanlığı'na Abdülgani Türkmen, Başbakanlığa ise Abdurrahman Melek seçilmiştir. Devletin resmî dili Türkçe, ikinci dili ise Fransızca olmuştu ancak Arapça eğitim veren okullar Arapça eğitime devam edeceklerdi. Kuruluş taslağında iç işlerinde bağımsız olarak düşünülmüş; dış ilişkiler, mali ilişkiler, gümrüklerin ve toprak bütünlüğünün Fransa ve Türkiye tarafından denetim ve güvence altına alınmasına karar verilmişti.
Bütün karar ve yürütme organları Türk nüfusunun yönetiminde olan devletin statü gereği Fransız Suriye mandasına olan bağımlılığı sorun yaratıyordu. Bu nedenle, aşama aşama gerçekleştirilen değişikliklerle Türkiye'ye bağlanmaya doğru giden Hatay, II. Dünya Savaşı'nın yaklaşması nedeniyle Fransa'nın da ısrarcı olamamasından ve Türkiye ile savaşmayı göze alamaması sonucunda, Fransa ile Türkiye arasında 23 Haziran 1939tarihinde Ankara'da, “Türkiye ile Suriye Arasında Toprak Sorunlarının Kesinlikle Çözümüne İlişkin Antlaşma”nın imzalanması ile Fransa, Hatay’ın Türkiye’ye katılmasını kabul etmesiyle, 29 Haziran 1939'da Meclisinin aldığı karar doğrultusunda Türkiye'ye katıldı. Türkiye ise, 7 Temmuz 1939 günü çıkarılan bir yasa ile "Hatay" ilini kurarak katılma işlemini sonuçlandırdı. 23 Temmuz 1939 tarihinde de Fransız Birlikleri Hatay'ı terk etti.