Ramazan ayının yaklaşmasıyla birlikte oruç ibadeti ile ilgili araştırmalar da çoğaldı. Müslümanların büyük bir iştiyakle yerine getridiği oruç ibadetiyle ilgili tüm detaylar haberimizde. İslam dinine mensubiyet için beş şart gereklidir. Bu şartlardan birisi de oruç ibadetini yerine getirmektir. Peki oruç ibadeti kimlerin yükümlülüğündedir? Kimler oruç tutmamalıdır?  Zaruri haller dahilinde kimler oruç tutmaz? Oruç ibadeti kimlere farz değildir? Detaylar haberimizde. 

1-Müslüman olmak

Bir kimseye orucun farz olması için, o kişinin Müslüman olması gerekir. Müslüman olmayan kimseler İslam'ın emir ve yasaklarıyla sorumlu (mükellef) değildir.
Sonradan İslam'a girince geçmiş yıllara ait namaz ve oruç gibi ibadetleri kaza etmeleri de gerekmez. Örneğin Ramazan ayında Müslüman olan bir kimse, geride kalan günlerin orucunu tutar ama geçmiş günlerin orucundan sorumlu değildir. Böylesi bir kimsenin geçmiş yıllara ait günahları da affedilir.

2-Ergenlik çağında ve akıllı olmak

Oruç ve ibadetlerin farz olması için o kimsenin ergenlik (buluğ) çağında ve aynı zamanda akıllı olması gerekir. Zira ergenlik çağına gelmemiş kimseler İslam'la mükellef (sorumlu) kabul edilmemiştir. Bu anlamda çocuklar ve ergenlik yaşına ulaştığı halde akıldan mahrum olanlar, bu ibadetten muaf tutulmuştur. Bu konuda Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed (s.a.v) şöyle buyuruyor: "Üç kişiden sorumluluk (mükellefiyetlik) kaldırılmıştır; buluğ çağına erinceye kadar çocuktan, aklı yerine gelinceye kadar deliden, uyanıncaya kadar uyuyandan." (Buhari, hudut 22)

3-Hasta-engel mazereti olmamak ve yolcu olmamak

Oruç ibadetinin farz olması için kişinin sağlıklı olması ve yolcu olmaması gerekir. Ancak yolcu olan kimselere oruç farz olmamakla birlikte tutarlarsa kendileri için daha hayırlı olur.

ORUÇ HANGİ ŞARTLARDA TUTULMAZ

1-Hastalık

Oruç tuttuğu takdirde hastalığının artmasından veya uzamasından endişe eden kimse Ramazan'da oruç tutmaz, sonra kaza imkanı bulursa kaza eder. Ama ömür boyu hastalığı kendisiyle arkadaş ise o zaman ömür boyu tutmaz, fidye verir. Fidye vermeye de maddi imkanı yoksa Allah'a dua eder.

2-Hamile ve çocuk emzirme

Oruç tutmaları kendilerine veya çocuklarına zarar vermesi halinde hamile hanımlar oruçlarını tutmayabilir. Emzikli (bebek emziren) hanımlar da sütlerinin kesilmesi ve çocuklarının zarar görebileceği durumlarda oruç tutmayabilir.

3-Yaşlılık

Oruç tutamayacak derecede yaşlı olanlar, oruç tutmaz yerine fidye verirler. Aynı şekilde ömür boyu iyileşme ümidi olmayan hastalar da fidye verirler. Akıl baliğ olmamış çocuğa da oruç farz değildir ama alışması için bünyesi müsaitse tavsiye edilir.

Deliye de oruç farz değildir. Çünkü mükellefiyet (sorumluluk) yoktur. Yetişkin de olsa böyleleri için fidye verip yemek yedirmesi gerekmez.