İşçi zorla yıllık izne gönderililir mi? Koronavirüs tedbirleri kapsamında bazı işletmeler kapatıldı. Bazı özel sektörde de çalışanlarına ücretsiz izne çıkardığı görülmekte. Peki işçiye zorla ücretsiz izin kullandırılması yasal mı? 

Yıllık ücretli izin vazgeçilmez bir haktır ve gerek çalışan gerekse de işveren tarafından ne paraya çevrilebilir ne de feragat edilebilir, kullandırılmış gibi gösterilemez. Ücretsiz izinle ilgili İş Kanununda herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak, 4857 sayılı İş Kanununun 56. maddesinde, yıllık ücretli izinleri işyerinin kurulu bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek olanlara istemde bulunmaları ve bu hususu belgelemeleri koşulu ile gidiş ve dönüşlerinde yolda geçecek süreleri karşılamak üzere işveren tarafından dört güne kadar ücretsiz izin verilmesi zorunlu kılınmıştır. Yine, yıllık ücretli izin hakkının hesabında çalışılmış gibi sayılan halleri açıklayan İş Kanununun 55. maddesi (j) fıkrasında, “İşveren tarafından verilen öbür izinler”  de sayılmıştır. Burada sözü edilen izinler, işverenin kendi takdiri sonucunda işçiye verdiği ücretli ve ücretsiz izinlerdir.

İşten ayrıldığında yıllık izin ücreti isteyebilir mi?

Çalışanlar yıllık izin kullanmayıp karşılığında işverenden para talep edemez. Ancak çalışanın işten ayrılması halinde kullanmadığı yıllık izinler varsa işveren bu izin süreleri için ödeme yapmak zorundadır. Bu durumda da çalışanın son aldığı ücret üzerinden izin ücreti hesaplanarak ödenir. Sizin durumunuzda ise işveren, çalışanın yıllık iznini kullanması için gereken yasal yollara başvurmuş ancak çalışan bunu reddederek, iznini kullanmamış. Bu şartlarda tutulacak bir tutanak ile çalışan izinli görünecektir. şçi ve işveren arasında yapılan hizmet akdinde veya işyerinde yapılan toplu iş sözleşmesinde ücretsiz izinle ilgili bir düzenleme yapılmış ise bu düzenlemeye uygun olarak ücretsiz izin hakkı kullanılabilecektir. Fakat, bu yönde bir düzenleme yapılmamış ise ücretsiz izinle ilgili olarak işçinin mazeretini belirtmek suretiyle yazılı olarak işverenden ücretsiz izin talebinde bulunması ve işverenin de bu ücretsiz izin talebini kabul etmesi gerekmektedir.