Akit  Ekonomi 

Mart ayı enflasyon rakamlarını Corona virüsü (Covid-19) yukarı taşıdı. Virüs paniği ürün ve hizmet fiyatlarına olumsuz yansıdı. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE); martta bir önceki aya göre yüzde 0.57, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 2.29, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 11.86 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 13.33 arttı.

Cepler yandı

Bir önceki yılın aynı ayına nispeten fiyat artışın düştüğü ana gruplar yüzde 6.18’le giyim ve ayakkabı, yüzde 6.72’yle eğlence ve kültür, yüzde 7.69’la ev eşyası oldu. Bir önceki yılın aynı ayına nazaran artışın yükseldiği ana gruplar ise yüzde 40.19’la alkollü içecekler ve tütün, yüzde 17.21’le çeşitli mal ve hizmetler, yüzde 15.31’le konut oldu.

 Ana harcama grupları itibariyle 2020 Mart ayında haberleşme ücretlerinde yüzde 0.05 azalma gözlendi. En yüksek artışlar da yüzde 2.78’le sağlıkta, yüzde 1.95’le gıda ve alkolsüz içeceklerde, yüzde 1.24’le çeşitli mal ve hizmetlerde görüldü.

2020 Mart ayında endekste kapsanan 418 maddeden 98’inin ortalama fiyatında düşüş; 32 maddenin ortalama fiyatı değişmedi. 288 maddenin ortalama bedelinde ise artış gerçekleşti.

 İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE’de 2020 Mart döneminde bir önceki aya göre yüzde 0.77, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 1.12, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 11.65 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 12.61 artış yaşandı.

Yİ-ÜFE de arttı

Yİ-ÜFE, martta bir önceki aya göre yüzde 0.87, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 3.22, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 8.5 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 12.61 arttı.

Sanayinin 4 sektörünün martta yıllık bazda değişimleri dikkate alındığında madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 10.9, imalatta yüzde 7.79, elektrik, gaz üretimi ile dağıtımında yüzde 18.08, su temininde yüzde 5.51 artış gerçekleşti. Bu grupların aylık değişimlerine bakıldığında ise madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 0.32 azalış; imalatta yüzde 0.91, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında yüzde 0.99, su temininde yüzde 0.43 artış kaydedildi.

Maliyetler yükseldi

Ana sanayi gruplarının yıllık değişimlerine bakıldığında ara malında yüzde 7.04, dayanıklı tüketim malında yüzde 11.43, dayanıksız tüketim malında yüzde 13.25, enerjide yüzde 1.53, sermaye malında yüzde 9.99 artış meydana geldi. Bu grupların aylık değişimlerinde ise ara malında yüzde 2.03, dayanıklı tüketim malında yüzde 1.35, dayanıksız tüketim malında yüzde 1.76, sermaye malında ise yüzde 2.01 artış; enerjide 6.82 azalış gerçekleşti.

TZOB’dan çiftçilere destek çağrısı

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Covid-19 salgınıyla mücadele sürecinde üretimin devam etmesi gerektiğini dile getirdi.

Bayraktar, üreticilerin birçoğunun borcu olduğuna işaret ederek, “Çiftçilerimizin Ziraat Bankası başta olmak üzere bankalara ve Tarım Kredi Kooperatiflerine olan borçları, faizleri silinerek uzun vadeli olarak ertelenmelidir. Üreticilerimizin elektrik, sulama ücretleri ve sosyal güvenlik prim borçları da ötelenmelidir” çağrısında bulundu.

Bayraktar, gübre fiyatlarının da bir an önce makul seviyelere çekilmesini istedi.

Zam şampiyonu kolonya

İstanbul Ticaret Odası (İTO) verilerine göre mart ayında İstanbul’da perakende fiyatı en fazla artan ürün yüzde 72.54’le kolonya oldu. Bu ürünü yüzde 46.64’le sivri biber, yüzde 25’le mektup gönderim ücreti, yüzde 23,27’yle limon, yüzde 16.72’yle ayva ve yüzde 13.13’le patates izledi. 

Fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 23.59’la fuel oil oldu. Ardından yüzde 23.01’le benzin, yüzde 21.65’le yeşil soğan, yüzde 17.32’yle domates geldi.