Diyanet İşleri Başkanlığından yapılan açıklamada, "Alan uzmanlarından alınan bilgilere göre sağlıklı bireylerin oruç tutmaları hastalığın (yeni tip koronavirüs) yayılması bakımından özel bir risk oluşturmamaktadır." ifadeleri kullanıldı.

İslam dininin ilkelerine göre her ibadetin ifa edileceği zaman, mekan ve şartların vahiyle belirlendiği hatırlatılan açıklamada, "Ramazan ayında sağlıklı olan her müminin oruç tutması Allah Teala'nın emriyle farz kılınmıştır. Bu ibadetin topyekun ertelenmesi mümkün değildir. Alan uzmanlarından alınan bilgilere göre sağlıklı bireylerin oruç tutmaları, hastalığın yayılması bakımından özel bir risk oluşturmamaktadır. Ayrıca oruç tutmanın bağışıklık sistemini olumsuz etkilediğine dair kanıta dayalı tıbbi bir tespit bulunmazken, aksine oruç tutmanın bağışıklık sistemi üzerinde olumlu etkiler meydana getirdiğine ilişkin bilimsel yayınlar mevcuttur." denildi.

"Kazaya bırakma konusunda bazı ruhsatlar tanınıyor"

İslam dininin, emir ve yasakların ifasında kişileri güçleri nispetinde sorumlu tuttuğu, güçlerini aşan veya sıkıntıya yol açan durumlarda kolaylaştırıcı hükümler koyduğu ifade edilen açıklamada, bu genel ilke uyarınca farz olan ramazan orucunu, belli şartlara bağlı olarak kazaya bırakma konusunda bazı ruhsatlar tanındığı aktarıldı.

Açıklamada, "Kur'an-ı Kerim'de ramazan orucunu tutmamayı mübah kılan temel mazeretlerden biri olan hastalık halinde, orucun daha sonra kaza edilmesine izin verilmiştir. İslam alimleri, oruç tutulması halinde hasta olunması, hastalığın uzaması veya artması ihtimalini de bu kapsamda değerlendirmişlerdir." ifadeleri kullanıldı.

Açıklamada, Kovid-19 teşhisi konulmuş olup doktoru tarafından oruç tutması sakıncalı görülenler, oruç tuttuğu takdirde hastalığı daha ağır geçireceği doktorlarca belirtilenler, oruç tutamayacak derecede yaşlı olanlar, oruç tutmaya engel kronik hastalığı bulunanlar, oruç tutmaları halinde hem sağlıklarının bozulmasından hem de sağlık hizmetlerinin aksamasından endişe eden sağlık çalışanları, hamile veya emziren kadınlar, ağır ve meşakkatli işlerde çalışıp sağlıklarının bozulacağından endişe edenlerin, mazeretleri devam ettiği sürece daha sonra kaza etmek üzere oruç tutmayabilecekleri kaydedildi.

"Karar doktorlarla istişare ederek verilmeli"

Sağlık durumları hiçbir şekilde kaza oruçlarını tutmaya el vermeyenlerin tutamadıkları her bir gün için fakirlere bir oruç fidyesi ödemeleri gerektiği ifade edilen açıklamada, şunlar aktarıldı:

"Dini vecibelerin yerine getirilmesinde müminlerin, ihlas ve samimiyetle Allah'a kulluk bilincini kaybetmeden doktorlarla istişare ederek bu kararı vermeleri ve keyfi değerlendirmelerden kaçınmaları önem arz etmektedir. Salgın devam ettiği müddetçe sosyal izolasyon kuralı çerçevesinde başkalarıyla temastan kaçınmalı, bu doğrultuda akraba, komşu ve dostlarla beraber iftar düzenlemekten kesinlikle uzak durulmalıdır. Halkımızın, toplum sağlığını korumakla görevli yetkililerin koyduğu kurallara uymaları, kendilerinin ve başkalarının hayatını tehlikeye atabilecek tutum ve davranışlardan uzak durmaları medeni bir sorumluluk olduğu gibi dini bir vecibedir.

Yaşadığımız bu zor süreçte ortaya çıkabilecek yeni sıkıntıları da göz önünde bulundurarak, ihtiyaç sahibi kardeşlerimize bağışlarımızı ulaştırmak ve yardımlaşmak, infak ayı olan ramazanı hakkıyla idrak etmeye ve paylaşma bilincimizi canlı tutmaya hizmet edecektir.

Camilerden uzak kalmamızın hüznünü yaşadığımız şu günlerde, teravih namazlarımızı, mukabelelerimizi evimizde ifa etmek, dualarımızı ve istiğfarlarımızı hep birlikte hanemizden Rabb'imize yöneltmek, ramazan ayının maneviyatından azami derecede istifade etmeye vesile olacaktır. İdrak edeceğimiz ramazan ayının, bu salgın hastalıktan bir an önce kurtuluşumuza vesile olmasını, milletimize, ümmet-i Muhammed'e ve bütün insanlığa hayırlar getirmesini Cenabıhak'tan niyaz ederiz."

Orucun sağlığa faydaları neler?

Diyanet'in açıklamasından sonra orucun sağlığa faydaları neler? sorusunun cevabı merak edildi. İşte orucun faydaları...

Orucun sağlığa faydaları

2016’da Nobel Tıp Ödülü’nü kazanan Yoshinori Ohsumi orucun insan sağlığına iyi geldiğini bilimsel olarak da ispatlamıştır.

Bağışıklık sistemine olumlu etki

Vücudun mikroplarla mücadelesinde en önemli görevi kandaki akyuvar hücreleri üstlenir. Kaliforniya Üniversitesi’ndeki gerontoloji (yaşlılık bilimi) ve biyolojik bilimler profesörü Walter Longo çalışmalarında 3 günlük oruçtan sonra kök hücrelerinin aktif hale gelerek yeni akyuvar hücrelerinin oluşturmasını artırdığını, böylece de bağışıklık sisteminin yenilemesini sağladığını göstermiştir.

Vücuttaki toksinler atılır

Oruç sırasında, vücuttaki toksinler atılır. Aç kalmak, vücudun serbest radikaller ile mücadele etmesini kolaylaştırır, aynı zamanda iltihap oluşumunu engeller.

Sağlıklı beslenmeye geçişi kolaylaştırır

Oruç tutmak abur cubur yeme alışkanlığını düzeltir. Kilo aldıran, kalorisi yüksek ama faydası az, yanıltıcı olarak tadı ve görüntüsü güzel, akıl çelen yiyeceklere olan zaafı yenmeye yardımcı olur. Sağlık için zararlı derecede olan alkol ve sigara gibi alışkanlıkları terk etmek kolaylaşır. Oruç tutan kişi kendini tutmayı başarır.

Kalp damar sağlığına olumlu etkisi vardır

Oruç tutmak kolesterol metabolizmasını da düzelttiğinden kalp damar sağlığına da olumlu etkisi vardır. Ayrıca kilo vermeyi kolaylaştırdığı, insülin direncini düzelttiği, yüksek trigliserid seviyesinin normale dönmesine yardım ettiği için de kalp damar sağlığına olumlu etkisi vardır.

Hücre yenilenmesi gerçekleşir, bunun da uzun süre aç kalarak mümkün olduğu ispatlanmıştır

Hücrelerin bazı kısımları işlevini doğru şekilde sürdüremeyecek kadar bozulduğunda bunun üstüne bir de açlıkla karşılaşırsa canlılığını sürdürecek yeterlikte enerjisi kalmaz. Böyle durumda bu hücreler yok edilerek geri dönüşüme gönderilir. Hücrelerin kendi kendini sindirmesi olarak bilinen bu olaya otofaji adı verilir. Yoshinori Ohsumi, hücrelerin yenilenmesi için yaşlı hücrelerin parçacıklarının imha edilmesinin gerektiğini, bunun da uzun süre aç kalarak mümkün olduğunu ispatlamıştır. Bu çalışmasıyla da 2016 yılında fizyoloji veya tıp alanında Nobel Ödülü’ne layık görülmüştür.

Bazı organların daha rahat çalışmasına zaman verir

Mide, bağırsak, safra kesesi, karaciğer ve pankreas gibi organlar daha doğrusu sindirim sistemi oruç esnasında aç kalınan süre içinde dinlenir, kendini onarma ve yenileme fırsatı olur.

Kanseri önlemede yardımcı

Kanserin oluşumunu önlemede, yayılmasını engellemede orucun faydalı olduğu birçok klinik araştırmada gösterilmiştir. Hasarlı hücrenin imha edilmesi olan otofaji kanser konusunda da önem taşır. Otofajinin tümör baskılayıcı özelliği erken evrelerde görülmektedir. Kanserleşmeye neden olan proteinlerin ya da hücre elemanlarının parçalanarak hasarlı hücrelerin ortadan kaldırılması sağlanır ve kanser hücresine dönüşmesi engellenir.

Oruç tutmak, kandaki İnsülin Benzeri Büyüme Faktörü1 (IGF-1 )seviyesinin düşmesini sağlar. IGF-1 insüline benzer yapıya sahiptir ve büyüme hormonu ile birlikte hücreleri çoğaltan bir etkisi vardır. Hipofiz bezinden salınan büyüme hormonunun teşviki ile karaciğerde üretilir. Kas yapımını teşvik etmesi, antioksidan, antiaging gibi olumlu etkileri yanı sıra maalesef kanser hücrelerinin de gelişimini, çoğalmasını ve yayılımını teşvik eder. İşte oruç bu faktörün azalmasını sağlayarak kanseri önlemede yardımcı olur.

Beyin fonksiyonlarını iyileştirir

Oruç tutmak beyin-kökenli nörotrofik faktör (Brain Derived Neurotrophic Factor) adı verilen bir proteinin üretilmesini sağlar. Bu faktör, beyin sapında bulunan hücrelerin yeni sinir hücreleri içinde dönüşümünü sağlar ve aynı zamanda sinir hücresinin sağlığını destekleyen birçok kimyasal maddenin de üretilmesine yol açar. Aynı zamanda Alzheimer ve Parkinson hastalığına karşı da korur.

Hormonların doğru salınmasına ve kilo vermeye yardım eder

Oruç tutmak, obezitenin sebeplerinden olan insülin ve leptin direncinin düzelmesine yardımcı olur. Bu hormonların salınımı düzene girer ve kilo vermek kolaylaşır. Tiroid bezi gibi hormon salgılayan diğer bazı organların çalışmasına da olumlu etkisi vardır. Aç kalmaya dayanıklılık artar. Açlık ile tetiklenen ketozis dolayısıyla depolanan yağ hücrelerinin yakımı gerçekleşir.

Oruç tutmak ruh sağlığına iyi gelir

Beden ve ruh sağlığını her zaman bir bütün olarak değerlendirmeliyiz. Tüm ibadetlerde olduğu gibi, oruç tutmak da Allah’a yakınlaşmayı, ruhu arındırmayı, vicdan açısından rahatlamayı sağlar. Her zaman iyi bir insan olarak dikkat etmemiz gereken özelliklere Ramazan ayında daha da çok dikkat ederiz. Güçsüz ve muhtaç kişilere yardım edip, dedikodu, fitne ve fesattan uzak kalırız. Ramazan ayı oruç ibadetiyle beraber dostluğu, kardeşliği, dayanışmayı, birlik ve beraberlik içinde olmayı çağrıştırır. “Tok açın halinden anlamaz” atasözünde olduğu gibi oruç tutan kişi açlığın ne demek olduğunu yaşayarak görür, yiyecek alamayan insanın halini çok iyi anlar.