Teravih kılmadan oruç tutulur mu?

İslamda oruç ve teravih namazının yerlerinin çok belli olmasına rağmen bir takım kesimler tarafından koronavirüs salgını nedeniyle oruç tutmanın teravih kılmanın sakıncalı olduğu ileri sürülüyor. Oruç tutan kimselerin koronavirüs tedbirleri açısından teravih kılmaya gidemeyeceklerini ileri sürerek bu durumun oruç tutmaya engel teşkil edip etmeyeceğini tartışıyorlar. Peki, islamda oruç tutmanın ve tarih namazı kılmanın hükümleri nelerdir? Teravih namazı tek başına kılınabilir mi? İşte konuya ilişkin detaylar...

Teravih anlamı: Sözlükte rahatlatmak, dinlendirmek anlamlarına gelen tervîha kelimesinin çoğulu olan teravih, dinî bir terim olarak, Ramazan ayında, yatsı namazı ile vitir namazı arasında kılınan nafile namaz demektir.

Resûl-i Ekrem (s.a.s.) ashabıyla beraber cemaat hâlinde bu namazı kılmış, onların iştiyakını görünce farz olur endişesiyle cemaatle kılmayı terk ederek yalnız kılmaya devam etmiştir (Buhârî, Salâtü’t-terâvîh, 1; Müslim, Salâtü’l-Müsâfirîn, 177-178). Yine Hz. Peygamber, “Kim inanarak ve sevabını Allah’tan bekleyerek Ramazan namazını (Teravih) kılarsa, onun geçmiş günahları bağışlanır.” (Buhârî, Salâtü’t-Teravih, 1; Müslim, Salâtü’l-Müsâfirîn, 173) buyurarak teravih namazına teşvik etmiştir. Bu bakımdan teravih namazı, erkek ve kadınlar için sünnet-i müekkededir.

Teravih namazını dört rekâtta bir selam vererek kılmak caiz ise de, iki rekâtta bir selam vererek kılmak daha faziletlidir. Bu namazın her dört rekâtının sonunda bir miktar oturup dinlenmek müstehaptır. Bu dinlenmelerde tehlîl (lâ ilâhe illallah demek) ve salavât ile meşgul olunması uygundur.

Ramazan ayında kılınan Teravih namazı farz değil sünettir. Peygamberimiz Hazreti Muhammed teravih namazını farz olmasın diye cemaatten ayrı olarak kılmıştır. Peygamberimizin teravih namazını nasıl kıldığını Hazreti Aişe şöyle anlatmıştır; -"Resûlullah (asm) bir gece mescidde nafile namaz kılmıştı. Birçok kimse de ona uyarak namaz kıldı. Sabah olunca "Resûlullah geceleyin mescidde namaz kıldı" diye konuştular. Ertesi gece de Efendimiz (asm) namaz kıldı. Halk yine olanları konuştu, katılacakların sayısı iyice arttı. Üçüncü veya dördüncü gece halk yine toplandı. Öyle ki mescid, insanları alamayacak hâle gelmişti. Ancak Peygamberimiz (asm) bu dördüncü gecede yanlarına çıkmadı.

Sabah olunca Efendimiz (asm):

-'Yaptığınızı gördüm. Size çıkmamdan beni alıkoyan şey, namazın sizlere farz oluvermesinden korkmamdır' buyurdu.

Oruç tutmanın hükmü nedir?

Ramazan ayında oruç tutmak, tüm mükellefler için farzdır. Farziyeti Kitâb, Sünnet ve icmâ ile sabit olup, onu inkâr eden kâfir olur. Orucun farz olduğunun Kitâb’tan delîli Allâh’u Teâlâ’nın şu âyetidir: “Ey îmân edenler, sizden öncekilere yazıldığı (farz kılındığı) gibi size de oruç yazıldı. Umulur ki sakınırsınız.” (Bakara: 2/183)

“Ramazan ayı, insanlara hidayet (yol gösterici), doğru yolun ve hak ile batılı birbirinden ayırmanın apaçık delîlleri olarak Kur’an’ın kendisinde indirildiği Ramazan ayıdır. Öyleyse her kim bu aya şâhid olursa onda oruç tutsun.” (Bakara: 2/185)

Orucun farz olduğunun Sünnet’ten delîli ise: “İbn Ömer radıyallâhu anhumâ’dan rivâyet olunduğuna göre Rasûlullâh sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: ‘İslâm beş şey üzerine kurulmuştur: (Bunlar) Allâh’tan başka ilâh olmadığına ve Muhammed’in onun kulu ve rasûlü olduğuna şâhitlik etmek, namaz kılmak, zekât vermek, hacca gitmek ve ramazan ayında oruç tutmaktır’.” [Buhari (8); Müslim (16)…]

Orucun farz olduğunun icmâdan delîline gelince: Ümmetin imâmlarından hiçbirinden orucun farz olmadığına dair herhangi bir rivâyet naklolunmamıştır.

Oruç, ifâde olunduğu gibi Kitâb, Sünnet ve icmâ ile sâbit olan bir farzdır. Bu sebeble onu inkâr eden -şer’î bir özrü yok ise – icmâ ile kâfir olur.

Görüldüğü gibi İslami kaynaklara göre oruç farz olan 5 bir ibadetten biridir. Ancak teravih namazını kılmak sünnet hükmündedir. Dolayısıyle oruç tutmak ile teravih namazının zorunluluğu kıyaslanmamalıdır. Oruç tutmak ile teravih namazı kılmak ayrı ecri olan ibadetlerdir.