MUHSİN BAYRAKTAR / ANKARA - Gülen Cemaati ve muhalefet partilerinin şiddetle karşı çıktıkları yeni MİT yasa teklifinin dünyada birçok örneği var. CIA ve MI5 gibi dünyanın önde gelen istihbarat kuruluşları çok geniş yetkilerle çalışırlarken, MİT’in de bu kuruluşlara eşit şartlara getirilmesinin karanlık odakları rahatsız etmesi dikkat çekti.

CEMAAT DÜNYAYI GÖRMÜYOR

Cemaatin hedefindeki Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) TBMM komisyonundaki yasa ile koruma altına alınıyor. 1984 yılından kalma yasayla yönetilen MİT, yeni yasayla birlikte dünyanın en güçlü istihbarat kuruluşları olarak gösterilen CIA, M15, MOSSAD gibi gizli servislerle eşit hale gelecek. Düzenleme dünyadaki örnekleriyle karşılaştırıldığında paralel yapının ve muhalefet partilerinin karşı çıkmaları anlamsız bulunuyor. Düzenlemede en çok karşı çıkılan maddelerden olan ‘tüm kamu kurum ve kuruluşları ile tüzel kişilikler ve meslek örgütlerinden her türlü bilgi ve belgeyi talep etme’ yetkisinin gelişmiş ülkelerde de olduğu görülüyor. Hollanda, İngiltere, İspanya ve Fransa istihbarat örgütlerinin istemesi halinde posta, kargo ve telekomünikasyon/internet hizmeti veren kurumlar gizli servislere bilgi vermekle yükümlüler. ABD’de ise CIA’in yetkileri daha geniş.  CIA telekomünikasyon servis sağlayıcılarına ek olarak, bankalar ve finans kuruluşlarının da ellerindeki ‘mali ve finansal’ bilgi ve belgeleri isteyebiliyor.

BİLGİ PAYLAŞIMINDA DÜNYA ÖRNEKLERİ

Yeni MİT yasasındaki 6. Madde’nin b bölümündeki “Kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlar ile diğer tüzel kişiler ve tüzel kişiliği bulunmayan kuruluşlardan bilgi, belge, veri ve kayıtları alabilir, bunlara ait arşivlerden, elektronik bilgi işlem merkezlerinden ve iletişim alt yapısından yararlanabilir ve bunlarla irtibat kurabilir. Bu kapsamda talepte bulunulanlar, kendi mevzuatlarındaki hükümleri gerekçe göstermek suretiyle talebin yerine getirilmesinden kaçınamazlar” şeklindeki bölümün de dünyada çok sayıda örnekleri mevcut. İngiltere istihbaratının 2000 yılındaki düzenlemesiyle birlikte “Posta, kargo, internet ve telekomünikasyon hizmet sağlayıcıları, bilgi talep eden istihbarat servisleri ile işbirliği yapmak zorundadır” maddesi MİT düzenlemesindeki maddeyi karşılıyor. Hollanda istihbaratında ise “İstihbarat Servisinden bilgi talebi alan servis ve hizmet sağlayıcılar, gerekli bilgiyi tedarik etmek zorundadır” yetkisi var.  

ABD ÖRNEĞİ

MİT yasa teklifinde eleştirilen konulardan biri olan, “Önleyici istihbarat elde etmek ve analiz yapabilmek amacıyla yukarıdaki hükümlere ve diğer kanunlardaki düzenlemelere bağlı kalmaksızın; MİT Müsteşarı veya yardımcısının onayıyla yurt dışında veya yabancılar tarafından gerçekleştirilen iletişim ile ankesörlü telefonlarla gerçekleştirilen iletişim ve MİT mensuplarının, MİT’te görev almış olanların veya görev almak üzere başvuranların iletişimi tespit edilebilir, dinlenebilir, sinyal bilgileri değerlendirilebilir, kayda alınabilir” maddesinin de ABD’de örneği var. FISA’nın tanıdığı yetkiler kapsamında özellikle NSA, elde edilmek istenen iletişimin içeriğinin yabancı güçler arasında geçen ifadelere ilişkin olması, elde edilmek istenen teknik istihbaratın yabancı devletlerin açık ya da özel kontrolü altındaki yerlere ilişkin olması halinde iletişimin denetlenmesi yetkisine sahip.  

MÜSLÜMANI DİNLEMEK SUÇ DEĞİL, İFŞA ETMEK SUÇ

ABD’de 2012 yılında Müslümanlara yönelik büyük bir dinleme skandalı yaşandı. ABD’nin New Jersey eyaletinde Bölge Hâkimi, New York Polis Teşkilatı’nın Müslümanları izlemesini ve fişlenmesini sakınca görmeyip izlemenin medyada yer verilmesini ise suç olarak değerlendirdi. Müslümanların dinlenmesinde bir sakıncanın olmadığını belirten Hâkim, izlemenin “terörizmden korunma çabası” olduğu ve kanuna aykırı olmadığını öne sürdü.  Anayasal Haklar Merkezi’ne (CCR) göre, 2002’den 2012’ye kadar NYPD New Jersey’de, 20 cami, 14 restoran, 11 perakende satış mağazası, 2 ilköğretim okulu ve 2 Müslüman Öğrenci Birliğinde Müslümanları gözetlemiş.