Denklik (kefâet) sözlükte; denk, eşit ve benzeri olma mânâlarına gelir. Bir fıkıh terimi olarak;“evlenecek eşler arası dînî, ekonomik ve sosyal bakımdan yakınlık ve denklik bulunmasını” ifade eder.[1] Denklik, evliliğin şartlarından değil, İslâm âlimlerinin, daha ziyade evlilikte uyumu ve kalıcı mutluluğu sağlamak amacıyla kabul ettikleri tedbirlerden biridir.[2]

Evliliğe giden yolda rota nasıl oluşturulacak? Her iki âilenin de eş adaylarını mümkün olduğunca yakından tanıyıp, gerekli istişâreleri yaptıktan sonra, ortaya çıkan durum hakkında gençleri bilgilendirmesi en sağlıklı olandır. Bunun için de âilelerin bilinçli olması ve doğru yolu göstermesi çok önemli elbette… Aksi takdirde yol açması beklenenlerin köstek olması, felâket tellâllığı yapması, meseleye dar ya da önyargılı bir çerçeveden bakıp küçük pürüzleri telâfi edilemez problemler gibi görmesi de maalesef sıkça yaşanmakta…

Evlilikte önceliklerimiz hususunda, Peygamber Efendimiz -sallâllâhu aleyhi ve sellem-’in şu hadîs-i şerîfini kulağımıza küpe yapmalıyız:

“Kadın, dört hasleti için nikâhlanır: Malı, nesebi, güzelliği ve dîni için… Sen dindar olanı seç de huzur bul.” (Buhârî, Nikâh, 15)

Dört dörtlük bir denklik elbette çok zaman mümkün olamamaktadır. “Üstünlüğün ancak takvâ ile olduğunu” îlân eden âyet-i kerîmeden[3] sonra, yapmamız gereken, farklılıkları hoşgörü potasında eritmek zâten… İhmal edilmemesi gereken, evlilik öncesi mümkün olan bütün araştırma ve istişâre sonuçlarını masaya yatırmak ve muhtemel durumları tahmin edebilmek… Bu, elden geldiğince yapılabilirse, rûhen ve fikren hazırlıklı oluş; evlilik hayatına gençleri daha iyi hazırlayacaktır. “Elden geldiğince” ve “mümkün olan” kelimelerinin altını çiziyorum. Çünkü zaman zaman basîret bağlanabilir; bazı durumlar gözden kaçırılabilir. İmtihan, boyutları farklılaşabilir.

Bunun tam tersine, üzerinde düşünülüp hiçbir değerlendirme yapılmadan evliliğe adım atılması durumunda, eşlerin mevcut hâlin çeşitli menfî neticelerine hazırlıksız yakalanmaları söz konusu olacaktır. Âile huzurunun dalgalanmalarına karşı muvâzenenin (dengenin) tesisi için, daha fazla çaba gösterilmesi gerekecektir.

Meselâ eğitim ya da kültür düzeyi farklı eşlerden üstün durumda olan, meyveli ağaç misâli bir taraf mütevâziliğini kuşanırken; diğeri de iki gününün eşit olmaması için kendini geliştirme yolunda samimi gayret göstermelidir. En azından genel kültürünü geliştirmeye, sıcak gündemi takip etmeye çalışarak sohbet kalitesini artırmalıdır.

Kaynak: Didar Meltem Erdem, Şebnem Dergisi, 131. Sayı, Ocak 2016