Ekonomi
3600 gün primle nasıl emekli olunur?
Murat Özdamar, emeklilik ve sosyal güvenlikle ilgili konulara ilişkin gelen soruları cevapladı.
Ülkemizde 2008 yılından önce SSK, BağKur ve Emekli Sandığı olmak üzere üç büyük sosyal güvenlik kurumu bulunuyordu. Bu kurumlarımız beş temel sosyal sigorta kanununu uygulayarak sigorta yardımları sunardı.
Sosyal güvenlik kurumlarının çokluğu yanında uygulanan kanunların da farklı olması beraberinde birtakım sıkıntılar getirmekteydi. Bu sıkıntıların en önemlisi de emekli maaşına hak kazanma şartlarının farklılığı olmuştur. Çünkü bu Kanunlar farklı zaman dilimlerinde yürürlüğe girdikleri için emekli olma şartları da her birinde farklı esaslara bağlanmıştır.
Geçmişteki bu düzenlemeler ve kazanılmış haklara dokunulmaması ilkesi gereği günümüzde emekli olacak kişiler için gerekli olan prim gün sayısı ve emeklilik yaşı da ilk defa sigortalı olduğu tarihte referans alınan sigorta kanununa göre farklılık gösteriyor.
SSK kapsamındaki sigortalıların emeklilik şartları, sigortalı çalışmaya başlanan tarihe göre tespit ediliyor. Buna bağlı olarak da ilk defa 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olanlar daha az primle ve hatta daha erken yaşlarda SSK emeklisi olabiliyor.
İlk defa 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olanlardan ilk sigortalılık başlangıcı 24.11.1980 tarihi öncesi olan erkeklerle, ilk sigortalılık başlangıcı 24.5.1985 tarihi öncesi olan kadınlar 5000 gün prim ödemekle SSK emeklisi olabiliyor.
Bu tarihlerden daha sonra ilk defa sigortalı olan erkekler için her bir buçuk yılda bir yaş ve 75 gün artan prim şartı söz konusu. Kadınlar için artış her bir yıl için bir yaş ve ilave 75 gün prim biçiminde Ancak 75’er günlük artırılan prim için üst limit 5975 günle sınırlı. Dolayısıyla ilk defa 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olanlar ilk sigortalılık başlangıç tarihine bağlı olarak 5000 ile 5975 gün arası prim öderler. Ayrıca emekli olabilmek için emekli olma yaşını da tamamlamak gerekir ki bu yaş 44’den başlayıp 60’a kadar uzanır.
Emekli olmak için gereken yaşı dolduran ancak prim gün eksiği bulunanlar yani primi 5000 günden az olanlar için alternatif bir emeklilik modeli var. İleri yaştaki sigortalılar için emeklilik seçeneği olarak da isimlendirilen bu alternatif emeklilik için en az 3600 gün prim ödenmesi gerekiyor.
Bu alternatif emeklilik için doldurulması gereken emeklilik yaşı kadınlar için 50 ile 58 arası erkekler için ise 55 ile 60 yaş arasında değişiyor.
Ancak ilk defa 8 Eylül 1976 tarihinden önce sigortalı olan erkekler 3600 gün primle 55 yaşını tamamlayınca emekli olabiliyor.
İlk defa 8 Eylül 1981 tarihinden önce sigortalı olan kadınlar da 3600 gün prim ödemek koşuluyla 50 yaşında emekliliğe hak kazanıyor.
İlk sigortalılık başlangıç tarihi 8.9.1976-8.9.1999 aralığı olan erkekler için emeklilik yaşı 60’a kadar uzanabiliyor. Yine sigortalılık başlangıcı 8.9.1981-8.9.1999 aralığı olan kadınların da emeklilik yaşı 58’e kadar yükselebiliyor.
Sigortalının 3600 gün primle hangi yaşı tamamlayınca emekli olacağı hususu üç unsurun tamamlandığı tarih dikkate alınarak tespit ediliyor. Siz okurlarımız, 3600 gün prim üzerinden emeklilik yaşını tayin etmek için 15 yıl sigortalılık süresinin (ilk defa sigortalı olunan tarihten 15 sene sonrası) 3600 gün prim ödemesinin ve erkek ise 55 kadın ise 50 yaşın her üçünün tamamlandığı tarihi, tablodaki tarih aralığına oturtarak emekli olma yaşınızı tespit edebilirsiniz.