Cenevre'de 25 ve 29 Ocak'ta iki kez toplanamayan müzakere masası, haftabaşı itibariyle kuruldu. Birleşmiş Milletler'in (BM) Suriye Özel Temsilcisi Stefan de Mistura, ilk olarak bir otelde görüştüğü Suriyeli meşru muhalefetin Cenevre Ofisi'ndeki müzakerelere dahil olmasıyla birlikte resmi görüşmeleri başlattığını açıkladı. Önceki gün muhaliflerle görüşen Mistura dün de Esed rejimi temsilcileriyle biraraya geldi. Henüz ön görüşmelerin sürdüğü, dolaylı görüşme safhasına geçilmeyen Cenevre'de önümüzdeki günlerde başlayacak ikinci tur müzakereler için Türkmenlere davet gitti.

MUSTAFA'YA DAVET GELDİ

Riyad'da Suriye meşru muhalefetini temsil etmek üzere oluşturulan Müzakere Yüksek Komisyonu (MYK), Esed rejiminin saldırılarına karşı aktif mücadele veren Türkmenleri temsilen Suriye Türkmen Meclisi Başkanı Abdurrahman Mustafa'yı Cenevre'ye davet etti. Bir süredir Ankara'da temaslarda bulunan Türkmen temsilcilere davet gönderilmesi, bir kez daha Türkiye'nin diplomatik başarı hanesine yazıldı. MYK'nin Türkmen üyesi Beşar Molla, önceki gün Yeni Şafak'a yaptığı açıklamada, “Cenevre'den şu iki günde çıkacak kararlara bakacağız. Türkmenlerle ilgili bir şeyler yaparlarsa ve umut görürsek biz varız. Ama bizi yok sayarlarsa biz de görüşmelerde olmayız” ifadelerini kullanmıştı.

Abdurrahman Mustafa

4 GÜNDE 61 SİVİL CAN VEDİ

Muhalifler görüşmelere başlamak için öncelikle bombardımanın durdurulmasını, insani yardımların bölgeye ulaştırılmasını ve mahkumların serbest bırakılmasını istiyor. Bebek mamasını bile Cenevre'de pazarlık konusu yapan Esed rejimi, bu insani taleplere sahada duyarsız kalıyor. Rusya, başta Türkmenler olmak üzere muhalifleri bombalamayı sürdürüyor. Öte yandan Suriye İnsan Hakları Örgütü (SNHR), Cenevre'de barış görüşmelerinin ilk dört gününde Rusya'nın hava saldırılarında 61 sivilin hayatını kaybettiğini bildirdi. SNHR'nin açıklamasına göre, 29 Ocak-1 Şubat arasında öldürülen 61 sivil vatandaşın 14'ünü çocuklar, 11'ini kadınlar oluşturdu.

Oturmaya gelmedik

Suriyeli muhaliflerin oluşturduğu Müzakere Yüksek Komisyonu (MYK) Sözcüsü Munzir Mahus, “Cenevre'ye oturmaya gelmedik. Rabbimizin rejimi doğru yola ulaştırmasını bekliyoruz. Zira rejim kendi başına doğru yolu bulamayacak” dedi. “Biraz kötümser, biraz iyimser, karmaşık duygular içerisindeyiz. Terazide kim ağır basacak bilmiyorum. Birkaç gün sabredip göreceğiz” ifadelerini kullanan Mahus, Esed rejimiyle müzakere edebilecekleri ve çözüme ulaşacakları konusunda iyimser olmadığını kaydetti. Mahus, “Ancak müzakerelere ve siyasi süreci istememekle suçlanmamak için bu deneyimi yaşayacağız” açıklaması yaptı. MYK'nın Suriye muhalefetinin resmi temsilcisi olduğunu belirten Mahus, “Komisyon dışında başka bir tarafı kabul etmiyoruz” diye konuştu.

Müzakere YüksekKomitesi'nden Selimel-Muslat diğermuhalif temsilcilerlebirlikte Cenevre'debasın açıklaması yaptı.

Bombaları durdurun!

Suriyeli muhaliflerin oluşturduğu Müzakere Yüksek Komitesi (MYK) heyeti, BM Cenevre Ofisi önünde basına açıklamalarda bulundu. Görüşmeler devam ederken Rusya ve rejimin saldırılarını artırdığına dikkat çeken heyet, uluslararası topluma, müzakere sürecinin güvenilirliğini garanti altına alma çağrısı yaptı. Bildiriyi okuyan MYK üyesi Farah el-Atassi, “Rusya'nın rastgele yaptığı bombalamaları durdurması için uluslararası toplumun müdahale etmesine ihtiyacımız var” dedi. Bildiride, “Rejim ve destekçileri özellikle de Rusya, BM'nin uluslararası hukuku uygulamaya koymaya yönelik çabalarını reddetmektedir. Suriye rejimi ve Rusya'nın tavrı, siyasi süreci daha ilk aşamada ciddi şekilde tehlikeye sokuyor” denildi.

Geri adım attı

Sergey Lavrov

Esed rejiminin baş müttefiki Rusya, Suriye'de sahadaki en büyük muhalif gruplar karşısında geri adım atmak zorunda kaldı. Şimdiye dek 'Ceyş-ül İslam' ve 'Ahrar-uş Şam' tugaylarını terörist diye nitendirerek bu grupların Cenevre'de temsil edilmelerine karşı çıkan Rusya, bu örgütlerin görüşmelere katılmasını engelleyemedi. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Ceyş-ül İslâm ve Ahrar-uş-Şam'ın Cenevre'deki müzakerelere katılımı konusunda anlaşmaya vardıklarını açıkladı. Bu grupların Cenevre'de 'bireysel' olarak bulunacaklarını kaydeden Lavrov, hemen ardından şu ifadeleri kullandı: “Cenevre'de bulunmaları onların terörist olmadığını kabul ettiğimiz anlamına gelmiyor.”

'Her şeyin altını oyuyor'

İngiltere Dışişleri Bakanı Philip Hammond, Suriye'de muhaliflere bomba yağdıran Rusya'ya tepki gösterdi. Savaşın uzamasından Kremlin'i sorumlu tutan Hammond, “Rusya yaptığımız her şeyin altını oyuyor. Bir yandan siyasi süreçte rol alıyorlar, diğer tarafta Suriye'nin geleceği olduğunu düşündüğümüz insanları bombalıyorlar” dedi. Rus hava saldırılarının yüzde 30'dan çok daha azının IŞİD'i hedef aldığını söyleyen İngiltere Dışişleri Bakanı, “Rus hava saldırıları IŞİD'i güçlendiriyor” diye konuştu.