Münih Güvenlik Konferansı’nın ilk gününde Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Adil Cubeyir ve İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif birer konuşma yaptı. Zarif, IŞİD’le mücadele konusu hakkında konuşurken “Suudi Arabistan ile çalışmaya hazırız” dedi ve Suriye’de ortak çıkarları olduğunu söyledi.

Zarif, Suriye’de istikrar için uzun yıllardır süren gergin ilişkilerin üstesinden gelmeleri gerektiğini vurguladı:

“Birlikte çalışmalıyız. İran ve Suudi Arabistan birbirini bölgenin dışında tutamaz. Biz Suudi Arabistan ile birlikte çalışmaya hazırız. İran ve Suudi Arabistan’ın Suriye’de ortak çıkarları olduğuna inanıyoruz.”

İran, Esed rejiminin en büyük destekçilerinden biri, sahada Esed için çatışan milisleri ve Hizbullah’ı doğrudan destekliyor. Suudi Arabistan ise Esed’in görevi bırakması gerektiğini söylüyor ve sahadaki muhalif grupları destekliyor.

Suudi Arabistan, yakın zamanda ABD öncülüğündeki IŞİD'’le mücadele koalisyonuyla işbirliği halinde Suriye sahasına özel harekât kuvveti gönderecek.

İki ülke Yemen'’de de birbiriyle çatışan iki farklı tarafı destekliyor. Son olarak Ocak ayının başında Suudi Arabistan’ın Şii din adamı El Nimr’i idam etmesi üzerine İran’da halk sokağa dökülmüş ve Suudi Arabistan'ın Tahran'daki elçilik binasına zarar vermişti. Bunun üzerine Riyad, diplomatik ilişkilerin seviyesini düşürürken, Tahran eylemlerle ilgili şüphelileri yakalayıp gözaltına almıştı.

P5+1 ülkeleriyle nükleer anlaşma imzalayan ve yaptırımların kalkmasıyla rahatlayan İran, başta Suudi Arabistan olmak üzere Körfez ülkeleri tarafından bir tehdit olarak görülüyor. İran ise yıllar süren yaptırımların kalkmasıyla birlikte, ekonomik olarak dünyaya ve bölgeye daha fazla entegre olmak istiyor.

"SURİYE'DE DEĞİŞİM OLMADAN DAEŞ'TEN KURTULAMAYIZ"

Suudi Bakan Cubeyir’in konuşması, İranlı mevkidaşı Zarif’in konuşmasından önceydi. Suriye’de yüz binlerce kişinin ölümünden ve milyonlarca insanın yerinden edilmesinden sorumlu olan Esed’'i koltuğundan kaldırarak siyasi dönüşüm sağlamak üzere çalıştıklarını söyledi, "Esed’in görevi bırakması bizim hedefimizdir ve bunu başaracağız" dedi.

"İKİ ENGEL VAR"

DAEŞ'’le mücadele etmek için de iki engel olduğunu belirtti:

“DAEŞ'’i yok etmek için odadaki iki fille başa çıkmamız gerekiyor. Birincisi Beşşar Esed, DAEŞ'’in ortaya çıkmasına yardımcı olan, ona izin veren ve ticaret yapan adamı değiştirmeden DAEŞ’i yenemeyiz. Suriye’de bir değişim olmadan DAEŞ'’ten kurtulamayız.

İkincisi de 2014’te mutabık kalınan, Sünnilerin de masaya getirilmesi, tüm Iraklılara eşit yaklaşan bir sisteme dönülmesi gibi reformların Irak’ta uygulanmaması. Bunların dışında her şey açık bir yaraya bant yapıştırmaktan ibaret olur.”

Cubeyir, Yemen’'de meşru hükümetin görevine devam etmesi için çalıştıklarını, hiçbir toprak parçasını kontrol etmek gibi bir amaçlarının olmadığını belirtti. Mısır, Irak ve Sudan’da da ülkelerin istikrarı için yardımcı olduklarını, ideolojik değil pragmatik şekilde yaklaştıklarını söyledi.

SUUDİ ARABİSTAN VE TÜRKİYE İLE BÖLGESEL SORUNLARI ÇÖZEBİLİRİZ

Bölgede müzakerelerle çözülmeyecek bir sorun olmadığını belirten Zarif, "Suudi Arabistan ve Türkiye'deki kardeşlerimizle birlikte bölgesel sorunları çözebiliriz" ifadesini kullandı.

İRAN VE SUUDİ ARABİSTAN ARASINDA NE OLMUŞTU?

2016'nın ülkeler arası ilk ciddi krizi Suudi Arabistan ve İran arasında patlak göstermiş, Suudi Arabistan'ın İran din adamı dahil 47 kişiyi idam etmesinin ardından İran ile başlayan gerginlik yerini diplomatik krize bırakmıştı. Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Adil Cübeyr, Tahran ve Meşhed'deki büyükelçilik ve konsolosluk binalarına saldırılar sonrası İran ile tüm diplomatik ilişkileri kestiklerini açıklamıştı.