Buğra Kardan 

İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından açıklanan 500 büyük şirket, 2019’da kârlarına kâr kattı. Mali yapılarını güçlendiren dev şirketler, kârlarının yüzde 50’ye yakınını ana faaliyet dışından ettiler. Nitekim geçen sene elde edilen faaliyet dışı gelirler 37 milyar lirayla dönem kârlarının yüzde 60’ına denk geliyor.

Hisselere ilgi yoğun

İSO 500’de yer alan şirketlerin özkaynak kârlılıkları da yüzde 18.6 olup 2000’li yılların zirvesinde. Bu durum yerli ve yabancı yatırımcıların dikkatlerinden kaçmıyor, sanayi hisselerine ilgiyi arttırıyor. Halka açık üretici şirketlerce normal şekilde dağıtılan temettüler yatırımcıları ihya ediyor. 

BİST’te prim yapıyorlar

Borsa İstanbul’da (BİST) yer alan İSO 500 şirketlerinden Oyak Renault, Petkim, ASELSAN, KARDEMİR, ERDEMİR, İSDEMİR, Enerjisa Enerji’nın hisseleri devamlı prim yapıyor. Vestel, Aksa Akrilik, Brisa da yatırımcılarını mutlu ediyor. Bunu 2019 Temmuz ve 2020 Temmuz verileri de teyit ediyor. 2019 itibariyle en büyük 500 firmanın 66’sı halka açık. Bu rakam 2018’de 67, 2017’de 69 idi. Halka açık firmaların sayısı sınırlı olup sanayicilerin sermaye piyasalarına girmelerinin önemini ortaya koyuyor.

Ekonomi çevreleri, özkaynakların takviye edilerek kârlılıkların artırılabileceğini dile getiriyorlar. Bunun için halka açılmak ve kârları özkaynaklara eklemek gerektiğini belirten aynı çevreler, şunları kaydediyorlar:

Özkaynaklar takviye edilmeli

“Tüm yollar ve yöntemler denenmelidir. Hukuk yalınlaştırılmalıdır. Vergi mevzuatında gri alanlara yer bırakılmamalıdır. Her madde açık, net ve anlaşılır olmalıdır. Sistemi denetleyen, regüle eden bir kurum olmalıdır.  En önemlisi kamu yönetimi ve toplum sermaye dostu bir yapıya dönüştürülmelidir. Aksi takdirde sermaye değil, borçlar büyür. Doğal olarak firmalar ilave yatırım yapamazlar. Üretim ve Ar-Ge’ye odaklanamazlar. Verimliliği artırıp rekabet gücünü koruyamazlar. Haliyle ülke ekonomik durgunlukla karşı karşıya kalır.”

Finansman giderleri azalıyor

Öte yandan finansman giderlerinin faaliyet kârları üzerindeki baskısı giderek azalıyor. Ekonomi yönetiminin vaktinde aldığı tedbirler, attığı adımlarla dolar/TL kurunun dalgalanmasının önüne geçilmesi, enflasyon ve faiz oranlarında gerileme görülmesi finansman maliyetlerini aşağıya çekti. Söz konusu maliyetler yüzde 33.4 azalarak, 96 milyar liradan 64 milyar liraya düştü.